Karaciğer Nakli

Karaciğer nakli, son dönem karaciğer hastalıklarında hayat kurtaran ve ömür boyu multidisipliner takip gerektiren büyük bir cerrahi süreçtir. Tarihsel süreçte vasküler sütür tekniklerinin geliştirilmesi, Siklosporin gibi immünosüpresif ilaçların keşfi ve Türkiye'de Münci Kalayoğlu ile Mehmet Haberal gibi öncü hekimlerin katkılarıyla günümüzde bir yıllık sağkalım oranları %80-90 seviyelerine ulaşmıştır. Ameliyat endikasyonları akut karaciğer yetmezliği, dekompanse siroz ve belirli maligniteleri kapsamakta olup; yetişkinlerde MELD, 12 yaş altı çocuklarda ise PELD skorlamasıyla mortalite riskine göre değerlendirme yapılır. MELD puanı 15'i geçen hastalar kadavra bekleme listesine alınarak acil şartlarda ameliyata hazırlanırken, uygun şartları taşıyan canlı vericilerden ise elektif koşullarda nakil gerçekleştirilir. Canlı vericili nakillerde yetişkin alıcılar için genellikle karaciğerin sağ lobu, çocuklar için ise sol lateral segmenti tercih edilir. Operasyon sonrasında primer non-fonksiyon, greft reddi, %20-25 oranında görülebilen biliyer darlık/kaçaklar ve vasküler tromboz gibi ciddi komplikasyon riskleri bulunur. Bu riskleri ve organ reddini engellemek amacıyla, hastaların steroid ve kalsinörin inhibitörleri ağırlıklı immünosüpresif ilaçları ömür boyu düzenli kullanması ve takipleri aksatmaması zorunludur.

Liver transplantation is a life-saving, multidisciplinary procedure for end-stage liver diseases that demands lifelong medical surveillance. Following historical milestones such as advanced vascular suture techniques, the discovery of immunosuppressive drugs like Cyclosporine, and pioneering contributions by prominent surgeons globally and in Turkey, one-year survival rates have successfully advanced to 80-90%. Primary indications include acute liver failure, decompensated cirrhosis, and specific liver malignancies, which are systematically evaluated using MELD scores for adults and PELD scores for children under 12. Patients with a MELD score exceeding 15 qualify for the national deceased donor list to undergo emergency surgery, whereas eligible living donor transplants are conducted under elective conditions. Living donor surgeries typically utilize the right liver lobe for adult recipients and the left lateral segment for pediatric patients. Postoperative courses carry significant risks of complications, including primary non-function, graft rejection, vascular thromboses, and biliary issues, which occur at a notable rate of 20-25%. To suppress graft rejection, recipients must strictly adhere to a lifelong regimen of immunosuppressive therapies, primarily composed of steroids and calcineurin inhibitors, complemented by regular outpatient follow-ups.