Pankreasın Anatomik Yapısı

Yazarlar

Ahmet Akbaş
Süleyman Polat

Özet

Pankreas, L2 vertebra ön hizasında, mide ve transvers kolonun arkasında, duodenumdan dalağa kadar uzanan retroperitoneal yerleşimli bir organdır. Ortalama 12-15 cm uzunluğunda ve 70-100 gram ağırlığında olup caput, collum, corpus ve cauda olmak üzere dört anatomik kısımdan ve processus uncinatus adlı aksesuar lobdan oluşur. Kompleks yapısıyla hem ekzokrin hem de endokrin salgı fonksiyonlarına sahiptir; ekzokrin salgılar sindirim enzimlerini içerirken, endokrin fonksiyon Langerhans adacıklarındaki beta, alfa ve delta hücrelerinden salgılanan insülin, glukagon ve somatostatin gibi hormonlarla yürütülür. Embriyolojik olarak foreguttan gelişen dorsal ve ventral tomurcukların rotasyonu ve birleşmesiyle oluşur. Kanalları Wirsung ve bazen açıklığını koruyan Santorini kanalıdır. Kanlanması ana hepatik, süperior mezenterik ve splenik arterlerin dallarıyla sağlanırken, venöz drenajı da paralel seyreden venlerle portal sisteme dökülür. Yaygın lenfatik ağı nedeniyle tümörleri kötü prognoza sahiptir. En sık görülen konjenital anomalileri pankreas divisium ve anüler pankreastır. İç organ innervasyonu ise plexus coeliacus'tan gelen sempatik ve parasempatik liflerle gerçekleştirilir.

The pancreas is a retroperitoneal organ located anterior to the L2 vertebra, behind the stomach and transverse colon, extending from the duodenum to the spleen. It averages 12-15 cm in length and weighs 70-100 grams, consisting of four anatomical parts—caput, collum, corpus, and cauda—along with an accessory lobe called the processus uncinatus. It is a complex organ performing both exocrine and endocrine functions; exocrine secretions include digestive enzymes, while endocrine functions are carried out by Langerhans islets, where beta, alfa, and delta cells secrete insulin, glucagon, and somatostatin. Embryologically, it develops from the rotation and fusion of dorsal and ventral buds originating from the foregut. Its ductal system comprises the Wirsung duct and occasionally the Santorini duct. Vascular supply is maintained by branches of the common hepatic, superior mesenteric, and splenic arteries, while venous drainage mirrors these arteries into the portal system. Due to its diffuse and extensive lymphatic network, pancreatic cancers exhibit a poor prognosis. The most common congenital anomalies are pancreas divisum and annular pancreas. Innervation is supplied by sympathetic and parasympathetic fibers arising from the plexus coeliacus.

Referanslar

Skandalakis JE, Skandalakis PN, Skandalakis LJ. Surgicalanatomyandtechnique; a pocketmanual, 2nd ed. USA: SpringerScienceInc., 2000;381-394

Gökmen FG. Sistematik anatomi. İzmir: Güven Kitabevi, 2003;8-10

Standring S. Gray’s Anatomi: theanatomicalbasis of clinicalpractice, 40th ed. UK: Churchill LivingstoneElsevier, 2008;1183-1190.

Moore KL, Dalley FA. Clinicallyorientedanatomy, 4th ed. USA: LippincottWilliams&Wilkins, 1999;257- 261

Arıncı K, Elhan A. Anatomi, 1. cilt. 4. baskı. Ankara: Güneş Kitapevi, 2006; 261-265.

Mortelé KJ, Rocha TC, Streeter JL, Taylor AJ. Multimodalityimaging of pancreaticandbiliarycongenitalanomalies. Radio Graphics 2006;26:715– 31

Songur A, Çağlar V, Gönül Y, Özen OA. Safra kesesi ve safra yolları anatomisi. J SurgArts 2009;2:1-8.

Snell RD. Clinicalanatomybyregions. 8.th ed. USA: LippincottWilliams&Wilkins, 2007;256-258.

Moore KL, Persaud TVN. Biz doğmadan önce embriyoloji ve doğum defektlerinin temelleri, (Çev ed. Müftüoğlu S.), 7. baskı. Ankara: Güneş Kitabevi, 2009;129-138

Sarsılmaz M. Anatomi, 1.baskı. Ankara: Nobel tıp kitabevi, 2009;173.

Chansangavej C. Anatony of theliver, bile ductandpancreas; Hepatobiliaryandpancreaticradiologyımagingandıntervention. New York: Thieme, 1998;14-16.

Soto JA, Lucey BC, Stuhlfaut JW. Pancreasdivisum: depictionwithmulti-detectorrow CT. Radiology 2005; 235: 503-8

Alexander LF. Congenitalpancreaticanomalies, variants, andconditions. RadiolClin North Am 2012; 50: 487-98

Borghei P, Sokhandon F, Shirkhoda A, Morgan DE. Anomalies, anatomicvariants, andsources of diagnosticpitfalls in pancreaticimaging. Radiology 2013; 266: 28-36

Mortelé KJ, Rocha TC, Streeter JL, Taylor AJ. Multimodalityimaging of pancreaticandbiliarycongenitalanomalies. Radiographics 2006; 26: 715-31.

Yayınlanan

2 Şubat 2022

Lisans

Lisans