Laparoskopik Kolesistektomi ve Postoperatif Ağrı
Özet
Laparoskopik kolesistektomi, safra kesesi hastalıklarının cerrahi tedavisinde açık kolesistektomiye kıyasla daha az postoperatif ağrı, erken taburculuk (24-48 saat), daha hızlı oral alım ve düşük maliyet gibi belirgin avantajları nedeniyle sıklıkla tercih edilmektedir. Cerrahi işlem, Hasson veya Veress iğnesi teknikleriyle periton boşluğuna CO2 insüflasyonu uygulanıp intraabdominal basıncın 10-15 mmHg seviyesine ulaştırılmasıyla pnömoperitonyum oluşturularak gerçekleştirilir. Operasyon esnasında venöz gaz embolisi, kardiyopulmoner aritmiler, subkutan amfizem, hipotermi ve hastaya verilen pozisyona bağlı sinir yaralanmaları gibi önemli intraoperatif komplikasyonlar gelişebileceği gibi; postoperatif süreçte peritonit, yara yeri enfeksiyonu, bulantı, kusma ve şiddetli ağrı ortaya çıkabilmektedir. Karın duvarı insizyonları, trokar giriş alanları, doku iskemisi ve CO2 gazının diyafram ile frenik sinir üzerinde yarattığı iritasyon sebebiyle hastalarda erken dönemde karın ağrısı, geç dönemde ise yansıyan omuz ağrısı gözlenmektedir. Süresi, kaynaklandığı bölge ve mekanizmasına göre sınıflandırılan postoperatif ağrı; transdüksiyon, transmisyon, modülasyon ve persepsiyon fizyolojik aşamalarından geçerek algılanmaktadır. Ağrı şiddetinin değerlendirilmesinde Görsel Ağrı Skalası (VAS) dahil tek ve çok boyutlu ölçüm yöntemleri kullanılır. Postoperatif ağrı yönetiminde analjezik ihtiyacını ve ilaç yan etkilerini en aza indirmek amacıyla sistemik, rejyonel, hasta kontrollü analjezi (HKA) ve non-farmakolojik teknikleri içeren multimodal tedavi yaklaşımları benimsenmekte; NSAİİ ile opioid grubu analjezik ajanlar tedavide yaygın şekilde kullanılmaktadır.
Referanslar
Tekant Y. Laparoskopik cerrahi. In: Temel Cerrahi. Sayek İ. Ankara Güneş Kitabevi; 1996. p. 1609–17.
Boyce HW. Highlights in the History of Laparoscopy. Gastroenterology. 1998;
Sanaç Y. Safra kesesi. In: Temel Cerrahi. Sayek İ. Ankara. Güneş Kitabevi.; 1996. p. 1280–92.
Gani J. Laparoscopic Surgery: Principles and Procedures,. ANZ J Surg. 2005;
Kaba A, Joris J. Anaesthesia for laparoscopic surgery. Curr Anaesth Crit Care. 2001;
Magrina JF. Complications of laparoscopic surgery. Clinical Obstetrics and Gynecology. 2002.
Oprea AD. Laparoskopik Ve Robotik Cerrahide Anestezi. In 2017. p. 509–16.
Park EY, Kwon JY, Kim KJ. Carbon dioxide embolism during laparoscopic surgery. Yonsei Medical Journal. 2012.
Pu Y, Cen G, Sun J, Gong J, Zhang Y, Zhang M, et al. Warming with an underbody warming system reduces intraoperative hypothermia in patients undergoing laparoscopic gastrointestinal surgery: A randomized controlled study. Int J Nurs Stud. 2014;
Hirvonen EA, Poikolainen EO, Pääkkönen ME, Nuutinen LS. The adverse hemodynamic effects of anesthesia, head-up tilt, and carbon dioxide pneumoperitoneum during laparoscopic cholecystectomy. Surg Endosc. 2000;
Erdine S. Ağrı Sendromları ve Tedavisi. İstanbul. Gizben Maatbacılık.;
Uyar M, Köken İ. Kronik ağrı nörofizyolojisi. TOTBID Derg. 2017;16(2):70–6.
Haefeli M, Elfering A. Pain assessment. Eur Spine J. 2006;15(SUPPL. 1):17–24.
Gebhard RE, Missair A. Postoperative pain management. In: Essentials of Regional Anesthesia. 2012.
Miller RD AD. Akut post operatif ağrı. In: Miller Anestezi 2 cilt, 6 basımdan çeviri. 2010. p. 2729–50.
Ong CKS, Lirk P, Tan CH, Seymour RA. An evidence-based update on nonsteroidal anti-inflammatory drugs. Clinical Medicine and Research. 2007.
Kayaalp O. Narkotik (Opioid) Analjezikler. In: Tıbbi Farmakoloji. Onbirinci. 2005. p. 1916–2023.
