DOĞUM EYLEMİ
Özet
Doğum eylemi, fetüs ve eklerinin düzenli uterus kasılmalarıyla serviksin silinmesi ve açılması yoluyla dış ortama atılması sürecidir. Süreçten temel olarak doğum kanalı, fetüs, uterus kontraksiyonları ve annenin psikolojik durumu sorumludur. Vajinal doğum için en uygun yapı jinekoid pelvis tipidir. Doğum mekanizması, fetüsün doğum kanalında ilerlerken gerçekleştirdiği angajman, iniş, fleksiyon, iç rotasyon, ekstansiyon, dış rotasyon ve atılma gibi bir seri kardinal hareketten oluşur. Doğum eylemi toplam dört evrede incelenir; birinci evre servikal dilatasyonun tamamlanmasıyla, ikinci evre fetüsün doğumuyla, üçüncü evre plasentanın ayrılmasıyla sonlanır. Dördüncü evre ise ilk dört saati kapsayan kanama kontrol dönemidir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), pozitif doğum deneyimi için rutin epizyotomi, lavman ve fundus basısını önermezken, hareket özgürlüğünü, geç kordon klemplemeyi ve aktif yönetimde oksitosin kullanımını tavsiye eder.
Labor is defined as the process where the fetus and its appendages are expelled from the uterus through regular contractions causing cervical effacement and dilation. The process primarily depends on four factors: the passageway, the passenger, the powers, and the psyche. The gynecoid pelvis is considered the optimal type for vaginal delivery. The mechanism of labor consists of a series of cardinal movements performed by the fetus to adapt to the birth canal, including engagement, descent, flexion, internal rotation, extension, external rotation, and expulsion. Labor progresses through four distinct stages: the first stage ends with full cervical dilation, the second stage concludes with the birth of the newborn, and the third stage involves the delivery of the placenta. The fourth stage is the initial four-hour recovery period focused on hemorrhage control. For a positive childbirth experience, the World Health Organization (WHO) discourages routine episiotomy, enemas, and fundal pressure, while strongly recommending freedom of movement, delayed umbilical cord clamping, and the prophylactic use of oxytocin.
Referanslar
Gabbe SG. Obstetrics : Normal And Problem Pregnancies. In Kilpatrick S, Garrison E. Chapter 12: Normal Labor and Delivery. 7. Ed. Philadelphia: Elsevier Co, 2017; 246-270.
WHO recommendations: intrapartum care for a positive childbirth experience. Geneva: World Health Organization; 2018. who.int/reproductive health/publications/intrapartum-care-guidelines/en/. Erişim tarihi:12.02.2021.
Taşkın L. Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği. İçinde: Vural G. Bölüm 14: Doğum Eylemi. 16. Baskı. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi, 2020; 281-312.
Managing complications in pregnancy and childbirth: a guide for midwives and doctors. 2nd ed. Geneva: World Health Organization; 2017. https://www.who.int/maternal_child_adolescent/documents/managing-complications-pregnancy-childbirth/en/. Erişim Tarihi: 13.02.2021.
Cunningham FG, Leveno KJ, Bloom SL, Spong CY, Dashe JS, Hoffman BL, Casey BM, Sheffield JS. Williams Obstetrics. In Section 7: Labor. 24.Ed. Boston: McGraw- Hill, 2014; 408-523.
Factors That May Extend Or Influence The Duratıon Of Labor – 5 PS. https://brooksidepress.org/ob_newborn_care_2/?page_id=624. Erişim: 09.03.2021.
The P’s: Power, Passenger, Passage and the PASSION. https://midwivescollectiveofsacramento.com/the-ps-power-passenger-passage-and-the-passion/. Erişim: 09.03.2021.
Powers K. Understanding Six P's of child birth helps with labor. https://www.bradenton.com/living/article57776078.html. Erişim: 09.03.2021.
Renzo GDC, Berghella V, Malvasi A. Çeviri Ed: Ayhan A. Doğum Eylemi Ve Doğumda İyi Hekimlik Uygulamaları Ve Malpraktis. İçinde: Kuba K, Allen EDG. Çeviri: Yıldırım S, Şahin S. Bölüm 2 Normal Doğum eylemi ve Doğumda Temel Prensipler. Türkçe 1. Baskı.Ankara: Güneş Tıp Kitabevi, 2021; 5-23.
Bal MD, Yılmaz SM. Ebelere Yönelik Kapsamlı Doğum. İçinde Yılmaz SM. Ünite 1: Doğum Eylemi. 1.Baskı. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi, 2017; 1-38.
Gür EB. Temel Obstetrik Ve Jinekolojik Bilgisi. İçinde: Kurtulmuş SK. Bölüm 2: Normal Doğum Eylemi. 1. Baskı. Ankara: Modern Tıp Kitabevi, 2021: 219-249.
Beji NK. Kadın Sağlığı ve Hastalıkları. İçinde: Rathfisch G. Bölüm 11: Doğum Eylemi. 1. Baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi, 2015; 305-317.
Hundley V, Downe S, Buckley SJ. The initiation of labour at term gestation: Physiology and practice implications. Best Pract Res Clin Obstet Gynaecol. 2020: 67:4-18.
WHO, United Nations Population Fund, UNICEF. Pregnancy, childbirth, postpartum and newborn care. A guide for essential practice (3rd edition) 2015. https://www.who.int/maternal_child_adolescent/documents/imca-essential-practice-guide/en/. Erişim tarihi: 13.02.2021
Moraloğlu O, Kansu-Celik H, Tasci Y, et al. The influence of different maternal pushing positions on birth outcomes at the second stage of labor in nulliparous women. Matern Fetal Neonatal Med. 2017; 30 (2): 245-9.
Tarnow-Mordi WO, Duley L, Field D, et al. Timing of cord clamping in very preterm infants: more evidence is needed. American Journal of Obstetrics and Gynecology. 2014; 211:118-23.
Kluckow M, Hooper SB. Using physiology to guide time to cord clamping. Seminars in Fetal & Neonatal Medicine. 2015; 20:225-31.
WHO, Delayed clamping of the umbilical cord to reduce infant anaemia, 2014. https://www.who.int/reproductivehealth/publications/maternal_perinatal_health/delayed-cord-clamping/en/. Erişim: 26.02.2021.
ACOG, Delayed Umbilical Cord Clamping After Birth, 2017. https://www.acog.org/clinical/clinical-guidance/committeeopinion/articles/2017/01/delayed-umbilical-cord-clamping-after-birth. Erişim:26.02.2021.
Batman D, Çoban A. Term Yenidoğanlarda Doğumun Üçüncü Evresinde Umblikal Kordun Klempleme ve Kesilme Uygulamaları. Archives Medical Review Journal 2019;28(3):237-241.
Yisma E, Dessalegn B, Astatkie A, Fesseha N. Completion of the modified World Health Organization (WHO) partograph during labour in public health institutions of Addis Ababa, Ethiopia. Reprod Health. 2013; 10 (23): 2-7.
