ÜREME ORGANLARININ YAPISAL VE KONJENİTAL BOZUKLUKLARI
Özet
Üreme organlarının yapısal ve konjenital bozuklukları, kadın yaşam kalitesini, psikolojik ve sosyal durumu olumsuz etkileyen önemli sağlık sorunlarıdır. Pelvik organ prolapsusu (POP); kas ve ligamentlerin zayıflamasıyla uterus, mesane ve rektum gibi pelvik yapıların aşağı sarkmasıdır. Tanılamada fiziksel muayene ve POP-Q evreleme sistemi kullanılırken; tedavide pelvik taban kas egzersizleri (PTKE), vajinal pesser veya cerrahi yöntemler tercih edilir. Uterusun normal antevert pozisyonunun aksine sakrum çukuruna doğru yönelmesi ise retrovert uterus olarak tanımlanır. Genital fistüller, genital organlar ile üriner veya sindirim sistemi arasında oluşan anormal açıklıklar olup istem dışı idrar ve gaita kaçırmaya neden olur. Konjenital anomaliler ise embriyonel dönemdeki gelişimsel, genetik veya endokrin faktörlerle ortaya çıkar. Bu kapsamda klitoromegali, imperfore himen, vajinal agenezi, vajinal septum ve mülleryan kanalların lateral birleşme bozukluklarından kaynaklanan uterus didelfis, bikornus, septus ve arkuatus gibi anomaliler görülür. Bu bozuklukların yönetiminde, enfeksiyonu önlemeye ve hastanın psikososyal uyumunu desteklemeye yönelik preoperatif ve postoperatif hemşirelik bakımı kritik öneme sahiptir.
Structural and congenital disorders of the reproductive organs are significant health problems that negatively affect women's quality of life, psychological state, and social relations. Pelvic organ prolapse (POP) is the downward displacement of pelvic structures such as the uterus, bladder, and rectum due to the weakening of supporting muscles and ligaments. Physical examination and the POP-Q staging system are utilized for diagnosis, while pelvic floor muscle training (PFMT), vaginal pessaries, or surgical interventions are preferred for treatment. Retroverted uterus is defined as the positioning of the uterine body backward toward the sacral hollow, contrary to its normal anteverted position. Genital fistulas are abnormal openings between genital and urinary or digestive organs, resulting in involuntary leakage of urine or feces. Congenital anomalies arise from developmental, genetic, or endocrine factors during the embryonic period. These include clitormegaly, imperforate hymen, vaginal agenesis, vaginal septum, and uterine anomalies like uterus didelphys, bicornuate, septate, and arcuate uteri caused by lateral fusion defects of Müllerian ducts. In managing these disorders, preoperative and postoperative nursing care aimed at preventing infection and supporting psychosocial adaptation is of critical importance.
Referanslar
Taşkın L. Üreme organlarının yapısal ve fonksiyonel bozuklukları. In: Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği, Taşkın L (Eds.), 16. Ed, Ankara, Akademisyen Tıp Kitapevi, 2020; 640-657.
Isik S. Pelvik Organ Prolapsusu. In: Jinekolojide Pratik Bilgiler, Çakmak BD (Eds.), Lyon France, Health Sciences, 37, 2020; 239-251.
The American College of Obstetricians and Gynecologists and the American Urogynecologic Society. AUGS Guidelines. Pelvic organ prolapse. Female Pelvic Med Reconstr Surg 2019; 25(6): 397–408.
Chong W, Fantl JA. Pelvic organ prolapse. In: Sperling R. Mount Sinai Expert Guides: Obstetrics and Gynecology, 1. Ed. Chichester, West Sussex, United Kingdom, John Wiley & Sons, Ltd. 2020; 21: 168.
Haylen BT, Maher CF, Barber MD, et al. International Urogynecological Association (IUGA) / International Continence Society (ICS) Joint Report on the Terminology for pelvic organ prolapse (POP). Int Urogynecol J. 2016; 27(2): 165-194; Erratum. 2016; 27 (4): 655-684; Neurourol Urodyn. 2016; 35(2): 137-168.
Abrams P, Andersson KE, Apostolidis A, et al; members of the committees. 6th International Consultation on Incontinence. Recommendations of the International Scientific Committee: Evaluation and treatment of urinary incontinence, pelvic organ prolapse and faecal incontinence. Neurourol Urodyn. 2018; 37(7): 2271-2272.
S Kurt, E Toz, MT Canda, et al. Can striae be used as a marker for the prediction of pelvic organ prolapse?. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2014; 180: 116-119.
Bump RC, Mattiasson A, Bo K, et al. The standardization of terminology of female pelvic organ prolapse and pelvic floor dysfunction. Am J Obstet Gynecol. 1996; 175: 10–17.
Dumoulin C, Cacciari LP, HaySmith EJC. Pelvic floor muscle training versus no treatment, or inactive control treatments, for urinary incontinence in women. Cochrane Database Syst Rev. 2018; 10(10): CD005654.
Laganà AS, La Rosa VL, Rapisarda AMC, et al. Pelvic organ prolapse: The impact on quality of life and psychological well-being. J Psychosom Obstet Gynaecol. 2018; 39(2): 164-166.
Çoban A, Şirin A. Yaşlı kadınlarda ürogenital sistem problemleri ve hemşirelik yaklaşımı. Turkish J Geriatrics, 2003; 6(2): 80-83.
Eryılmaz HY. Pelvik Bozukluklar. In: Kadın Sağlığı (İkinci baskı), Şirin A, Kavlak O (Eds.), İstanbul, Nobel Tıp Kitapevleri, 2015: 122-140.
Kiliç M, Apay SE, Beji NK. Pelvik organ prolapsusu sonucu gelişen cinsel fonksiyon bozuklukları ve hemşirelik yaklaşımı. İ.Ü.F.N. Hem. Derg. 2011; 19(3): 194-202.
Haylen BT. The retroverted uterus: Ignored to date but core to prolapse. Int Urogynecol J. 2006; 17: 555–558.
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/female-infertility/multimedia/tipped-uterus/img-20008147, Erişim Tarihi: 20.05.2021
Clare CA. Urinary retention in the case of a retroverted uterus in pregnancy. Obstet Gynecol Cases Rev. 2020; 7:163.
Newell SD, Crofts JF, Grant SR. The incarcerated gravid uterus complications and lessons learned. Obstet Gynecol. 2014; 123: 423–427.
Bultez T, Vincienne M, Noël C. Incarceration of the retroverted uterus in the third trimester: Report of 2 cases. Gynecol Obstet Fertil. 2013; 41(6): 409-411.
Mayr N, Montebello J, Sorosky J, et al. Brachytherapy management of the retroverted uterus using ultrasound-guided implant applicator placement. Brachytherapy. 2005; 4(1): 24-9.
Del Castillo LE, Perfetto P, Aziz M. Case study: Incarceration of the retroverted gravid uterus - a complication of natural pregnancy. All Publications. 2018; 2752.
Haylen BT, McNally G, Ramsay P, et al. Standardised ultrasonic diagnosis and an accurate prevalence for the retroverted uterus in general gynaecology patients. Aust N Z J Obstet Gynaecol. 2007; 47: 326-328.
Karanisaoğlu H, Dinç H. Üreme Organ Yapı ve Fonksiyon Bozuklukları. In: Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği El Kitabı. Coşkun AM. (Eds.), İstanbul, Koç Üniversitesi Yayınları, 2012: 417-441.
Önol FF, Yıldırım Ü. Genitoüriner Fistüllerde Transvajinal Onarım. Kontinans Ve Nöroüroloji Bülteni. 2015; 2: 68-73.
https://www.yourpelvicfloor.org/media/Posterior_Vaginal_Wall_Repair_Turkish.pdf. Erişim Tarihi: 02.06.2021
Browning A. Urogenital Fistulae. In: Pelvic Floor Disorders. Santoro GA, Wieczorek AP, Sultan AH. (Eds.), Cham, Springer, 2021; 965-974.
Kaplan Ö, Güney M. Obstetrik ve jinekolojik operasyonlar sonrasında gelişen vezikovajinal fistüllerin retrospektif değerlendirilmesi. S.D.Ü. Tıp Fak. Derg. 2014; 21(3): 72-77.
Wall LL. Obstetric vesicovaginal fistula as an international public-health problem. Lancet. 2006; 368: 1201-9.
Kus M, Sarı R, Arer MI, Yabanoglu H. Rektovajinal fistül hastalığının tedavisi ve klinik sonuçlarımız. J Cukurova Anesth Surg. 2019; 2(2): 97-106.
Fahmy MAB. Rare congenital genitourinary anomalies: An illustrated reference guide. 1 ed. Verlag Berlin Heidelberg: Springer, 2015.
Tokmak A, Sarıkaya E. Mülleryan kanal anomalileri. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 2015; 12(2): 83-88
Tatlı ZU, Hatipoğlu N, Kurtoğlu S. Prematürenin geçici klitoromegalisi: Üç olgunun değerlendirilmesi. Jinekoloji - Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi 2020; 17(2): 402-404.
Yılmaz İ, Yılmaz MP, Uçar CÖ. İmperfore himen olgu sunumu. Ege Journal of Medicine 2021; 60(1): 90-92.
Creighton SM. Common congenital anomalies of the female genital tract. Reviews in Gynaecological Practice 2005; (5) 221–226.
Sarıkaya M, Sarıkaya S. Nadir bir karın ağrısı sebebi: İmperfore himen-hematokolpos birlikteliği. Pediatr Pract Res. 2019; 7(1): 6-8.
Moraloğlu Ö, Sucak A, Tetik K. Konjenital vajen anomalilerinin tanı ve tedavisi. The Journal of Gynecology - Obstetrics and Neonatology 2011; 8 (33):1385- 1390 2012.
Hadımlı A, Atay N. Neovajina operasyonları ve hemşirelik bakımı. Life Sciences. 2018; 13(2): 21-31.
Şat SÖ, Asalıoğlu CU, Sözbir ŞY. Transvers vajinal septumu olan adölesana yönelik psikososyal sorunlara ilişkin hemşirelik bakımı. ACU Sağlık Bil Derg. 2019; 10(2): 316-321.
Du AL, Sanfilippo JS. Congenital uterine anomalies in pregnancy. In: Non-Obstetric Surgery During Pregnancy. Nezhat C, Kavic M, Lanzafame R, Lindsay M, Polk T. (Eds.), Cham: Springer, 2019.
Saravelos AH, Cocksedge KA, Li TC. Prevalence and diagnosis of congenital uterine anomalies in women with reproductive failure: A critical appraisal. Hum Reprod Update. 2008; 14: 415–29.
