Fibromiyaljide Tanı
Özet
Fibromiyalji sendromu (FMS), spesifik laboratuvar veya görüntüleme yöntemi olmadığı için anamnez, fizik muayene ve sınıflandırma kriterleriyle teşhis edilen kronik bir durumdur. 1990 ACR kriterleri, üç aydan uzun süren yaygın vücut ağrısı ve 18 hassas noktanın en az 11’inde ağrı varlığına odaklanmıştır. Ancak hassas nokta ölçümündeki zorluklar ile uyku bozukluğu, yorgunluk ve kognitif semptomların varlığı nedeniyle 2010 yılında Yaygın Ağrı İndeksi (WPI) ve Semptom Şiddet Skalası (SS) getirilmiştir. Bu kriterler, hasta beyanına dayalı epidemiyolojik araştırmalar için 2011’de modifiye edilmiş, ardından 2013 Bennett ve 2016 ACR revizyonlarıyla güncellenmiştir. Çok çeşitli semptomlar içermesi nedeniyle FMS'nin ayırıcı tanısının yapılması kritik öneme sahiptir. Özellikle miyofasiyal ağrı sendromu (MAS) ve kronik yorgunluk sendromu (KYS) ile sıkça karıştırılmaktadır. MAS'ta tetik noktalar ve gergin bantlar izlenirken, KYS'de lenfadenopati ve boğaz ağrısı gibi ayırt edici bulgular mevcuttur. Ayrıca FMS; sistemik lupus eritematozus (SLE), romatoid artrit ve hipotiroidi gibi romatizmal veya metabolik hastalıklarla da karışabilir. Bu nedenle klinik değerlendirmenin yanında sedimantasyon, CRP, ANA ve RF gibi laboratuvar tetkiklerinden yararlanılır. Başka bir hastalığın varlığı, eşlik eden komorbid durumlar nedeniyle FMS tanısını dışlamamaktadır.
Fibromyalgia syndrome (FMS) is a chronic condition diagnosed through anamnesis, physical examination, and classification criteria due to the lack of specific laboratory tests or imaging methods. The 1990 ACR criteria focused on widespread body pain lasting over three months and tenderness in at least 11 of 18 specific tender points. However, due to difficulties in assessing tender points and the presence of insomnia, fatigue, and cognitive symptoms, the 2010 ACR criteria introduced the Widespread Pain Index (WPI) and Symptom Severity (SS) scale. These criteria were modified in 2011 to enable entirely patient-reported epidemiological research, and subsequently updated with the 2013 Bennett and 2016 ACR revisions. Given its diverse symptoms, differential diagnosis of FMS is essential. It is frequently confused with myofascial pain syndrome (MAS) and chronic fatigue syndrome (CFS). While MAS exhibits trigger points and taut bands, CFS is distinguished by lymphadenopathy and sore throat. FMS can also mimic rheumatic or metabolic diseases such as systemic lupus erythematosus (SLE), rheumatoid arthritis, and hypothyroidism. Therefore, clinical evaluation is supported by laboratory tests like ESR, CRP, ANA, and RF. The presence of another disease does not exclude an FMS diagnosis due to potential comorbid conditions.
Referanslar
Wolfe F, Smythe HA, Yunus MB, Bennett RM, Bombardier C, Goldenberg DL, et al. The American College of Rheumatology 1990 Criteria for the Classification of Fibromyalgia. Report of the Multicenter Criteria Committee. Arthritis Rheum 1990; 33(2): 160-172
Wolfe F, Smythe HA, Yunus MB, Bennett RM, Bombardier C, Goldenberg DL, et al. The American College of Rheumatology 1990 Criteria for the Classification of Fibromyalgia. Report of the Multicenter Criteria Committee. Arthritis Rheum 1990; 33(2): 160-172.
Wolfe F, Clauw DJ, Fitzcharles MA, Goldenberg DL, Katz RS, Mease P, et al. The American College of Rheumatology preliminary diagnostic criteria for fibromyalgia and measurement of symptom severity. Arthritis Care Res 2010; 62(5): 600-610.
Wolfe F, Clauw DJ, Fitzcharles MA, Goldenberg DL, Häuser W, Katz RS, et al. Fibromyalgia criteria and severity scales for clinical and epidemiological studies: a modification of the ACR Preliminary Diagnostic Criteria for Fibromyalgia. J Rheumatol 2011; 38(6): 1113-1122.
Wolfe F, Clauw DJ, Fitzcharles MA, Goldenberg DL, Häuser W, Katz RS, et al. Fibromyalgia criteria and severity scales for clinical and epidemiological studies: a modification of the ACR Preliminary Diagnostic Criteria for Fibromyalgia. J Rheumatol 2011; 38(6): 1113-1122.
Bennett RM, Friend R, Marcus D, Bernstein C, Han BK, Yachoui R, et al. Criteria for the diagnosis of fibromyalgia: validation of the modified 2010 preliminary 50
American College of Rheumatology criteria and the development of alternative criteria. Arthritis Care Res(Hoboken) 2014; 66(9): 1364-1373.
Bennett RM, Friend R, Marcus D, Bernstein C, Han BK, Yachoui R, et al. Criteria for the diagnosis of fibromyalgia: validation of the modified 2010 preliminary
American College of Rheumatology criteria and the development of alternative criteria. Arthritis Care Res(Hoboken) 2014; 66(9): 1364-1373.
Çakır T. Fibromiyalji sendromunda tanı kriterleri. Türkiye Klinikleri J PM&R-Special Topics 2015; 8: 22-27.
Wolfe F, Clauw DJ, Fitzcharles MA, Goldenberg DL, Häuser W, Katz RL, et al. 2016 revisions to the 2010/2011 fibromyalgia diagnostic criteria. Semin Arthritis Rheum 2016; 46: 319-329.
Coşkun NC. Fibromiyalji Sendromunda Klinik, Tanı, Ayırıcı Tanı. Türkiye Klinikleri J PM&R-Special Topics 2015; 8: 15-21.
Fukuda K, Straus SE, Hickie I, Sharpe MC, Dobbins JG, Komaroff A. The chronic fatigue syndrome: a comprehensive approach to its definition and study. International Chronic Fatigue Syndrome Study Group. Ann Intern Med 1994; 121: 953-959.
Buskila D. Fibromyalgia, chronic fatique syndrome and miyofasial pain syndrome. Curr Opin Rheumatol 2001; 13: 117-127.
Buskila D. Fibromyalgia, chronic fatique syndrome and miyofasial pain syndrome. Curr Opin Rheumatol 2001; 13: 117-127.
