Fibromiyalji Sendromu- Bedensel Belirti Bozuklukları: Benzerlikler ve Yaklaşım

Yazarlar

Süleyman Dönmezdil

Özet

Fibromiyalji sendromu (FMS); yaygın ağrı, hassas noktalar, uyku ve bilişsel bozukluklarla seyreden, spesifik bir laboratuvar veya görüntüleme bulgusu olmayan karmaşık bir rahatsızlıktır. Çoklu sistemik şikayetler barındırması nedeniyle klinik olarak sıklıkla psikosomatik belirti kümesi veya DSM-5 ile "Bedensel Belirti Bozuklukları ve İlişkili Bozukluklar" olarak yeniden sınıflandırılan durumlarla benzerlik gösterir. Hem FMS hem de bedensel belirti bozuklukları, kadın cinsiyette daha sık görülme, objektif tanı yöntemlerinin eksikliği ve yaygın somatik yakınmalar içerme gibi önemli ortak yönlere sahiptir. DSM-IV’ten DSM-5’e geçişte yaş sınırının kaldırılması ve semptom sayısından ziyade işlevsel bozukluğa odaklanılması gibi kriter değişiklikleri yapılmıştır. Bu yansımalar tanısal yaklaşımı etkilediği gibi, her iki durumun tedavisinde de benzer stratejilerin uygulanmasını sağlar. Klinik yaklaşımda egzersiz ve aktivite önerilerinin yanı sıra trisiklik antidepresanlar, SSRI ve SNRI grubu farmakolojik ajanlar her iki rahatsızlığın yönetiminde de ortaklaşa kullanılmaktadır. Gelecekte bu iki antitenin etiyolojik köken açısından aynı grupta sınıflandırılabileceği öngörülmektedir.

Fibromyalgia syndrome (FMS) is a complex disorder characterized by widespread pain, tender points, sleep disturbances, and cognitive dysfunction, lacking specific laboratory or imaging findings. Due to its multi-systemic symptoms, it frequently manifests as a psychosomatic symptom cluster, closely resembling conditions reclassified in DSM-5 as "Somatic Symptom and Related Disorders". Both FMS and somatic symptom disorders share prominent features, including a higher prevalence in females, the absence of objective diagnostic methods, and widespread somatic complaints. The transition from DSM-IV to DSM-5 introduced criteria changes, such as removing age limits and focusing on functional impairment rather than symptom counts. These diagnostic shifts influence clinical approaches and lead to shared treatment strategies for both disorders. In clinical management, exercise and physical activity recommendations are utilized alongside identical pharmacological agents, including tricyclic antidepressants, SSRIs, and SNRIs. Consequently, clinicians anticipate that these two conditions might be classified under the same etiological category in the future.

Referanslar

Sadock, B. J. Sadock, V. A. Ruiz, P. Kaplan & Sadock Psikiyatri Davranış Bilimleri/Klinik Psikiyatri. Güneş Kitapevleri, 2016: 763-785

Stahl, M. Stephen, Stahl’ın Temel Psikofarmakolojisi. İstanbul Tıp Kitabevi, 129-213

Borchers AT, Gershwin ME. Fibromyalgia: A Critical and Comprehensive Review. Clin Rev Allergy Immunol. 2015 Oct;49(2):100-51. doi: 10.1007/s12016-015-8509-4. PMID: 26445775.

Martínez-Lavín M. Fibromyalgia in women: somatisation or stress-evoked, sex-dimorphic neuropathic pain? Clin Exp Rheumatol. 2021 Mar-Apr;39(2):422-425. Epub 2020 Sep 16. PMID: 32940205.

Kirmayer LJ, Robbins JM, Kapusta MA. Somatization and depression in fibromyalgia syndrome. Am J Psychiatry. 1988 Aug;145(8):950-4. doi: 10.1176/ajp.145.8.950. PMID: 3164984.

Wolfe F, Hawley DJ. Psychosocial factors and the fibromyalgia syndrome. Z Rheumatol. 1998;57 Suppl 2:88-91. doi: 10.1007/s003930050243. PMID: 10025091.

Kellner R. Psychosomatic syndromes, somatization and somatoform disorders. Psychother Psychosom. 1994;61(1-2):4-24. doi: 10.1159/000288868. PMID: 8121976.

Falcoff AD. Perfiles psicopatológicos de la fibromialgia y la cefalea de tipo tensional crónica. Comparación con el trastorno somatomorfo indiferenciado [Psychopathological profiles in fibromyalgia and chronic tensional type headache. Comparison with undifferentiated somatoform disorder]. Vertex. 2019 Mar-Apr;XXX(144):97-103. Spanish. PMID: 31968019.

Yayınlanan

5 Nisan 2022

Lisans

Lisans