Diz Ağrılarında Görüntüleme Bulguları
Özet
Diz ağrılarının tanı, değerlendirme ve takip süreçlerinde rol oynayan tıbbi görüntüleme yöntemleri, patolojilerin türüne göre yapısal bulgular sunmaktadır. Ortaya çıkış zamanı, etyolojisi ve lokalizasyonuna göre sınıflandırılan diz ağrılarında, klinik muayenenin ardından ilk seçenek genellikle direkt grafidir (DG). Kemik travmaları, gizli kırıklar ve intraartiküler fragmanların tespitinde DG ve bilgisayarlı tomografi (BT) ön plana çıkarken; menisküs yırtıkları, ön/arka çapraz bağ kopmaları, yan bağ yaralanmaları ve kıkırdak hasarları gibi yumuşak doku lezyonlarında yüksek duyarlılığa sahip manyetik rezonans görüntüleme (MRG) tercih edilmektedir. Akut süreçlerde patella dislokasyonları ile septik artrit ve osteomyelit gibi acil tedavi gerektiren enfeksiyonlar incelenirken; kronik durumlarda Kellgren-Lawrence sistemiyle evrelendirilen osteoartrit, romatoid artrit, Baker kisti ve kondromalazi patella gibi rahatsızlıklar ele alınmaktadır. Ayrıca kıkırdak dejenerasyonunu erken evrede yakalayan T2 haritalama gibi gelişmiş kompozisyonel MR teknikleri ile yapay zeka uygulamalarının tanısal başarı oranları vurgulanmaktadır.
Imaging modalities and their specific structural findings play a critical role in the diagnosis, evaluation, and monitoring of various knee joint pathologies. Categorized by onset time, etiology, and localization, the initial assessment of knee pain typically begins with conventional radiography (CR) following physical examination. While CR and Computed Tomography (CT) are superior in evaluating cortical bone trauma, occult fractures, and intra-articular loose bodies, Magnetic Resonance Imaging (MRI) offers high sensitivity and specificity for soft-tissue conditions like meniscal tears, cruciate or collateral ligament injuries, and chondral defects. The analysis addresses acute conditions including patellar dislocations, septic arthritis, and osteomyelitis, alongside chronic presentations such as rheumatoid arthritis, Baker's cysts, chondromalacia patellae, and osteoarthritis graded via the Kellgren-Lawrence system. Furthermore, advanced compositional MRI sequences like T2 mapping for early cartilage degeneration and the diagnostic accuracy of emerging artificial intelligence models are highlighted.
Referanslar
Tamsel İ,Argın M. Ağrılı dize yaklaşım(radyoloji) . İrdesel J. (ed.) Diz Ağrıları içinde. 1. Baskı. Ankara : Türkiye Klinikleri; 2018. P 19-31
Ridley U, Ridley L. Imaging of the knee: Common acute presentations to general practice. Aust J Gen Pract. 2020;49(6):344-349. Don: /AJGP-10-19-5120.
Bozbaş GT. Kas iskelet sisteminde görüntüleme yöntemleri. 1. Baskı . Ankara : Türkiye Klinikleri: 2016. P 1-4
Olsson O, Isacsson A, Englund M,et al. Epidemiology of intra- and peri-articular structural injuries in traumatic knee joint hemarthrosis - data from 1145 consecutive knees with subacute MRI. Osteoarthritis Cartilage. 2016 ;24(11):1890-1897. doi: 10.1016/j.joca.2016.06.006.
Yao K, Haque T. The Ottawa knee rules - a useful clinical decision tool. AustFam Physician. 2012 ;41(4):223-4.
East Kent Hospitals University NHS Foundation Trust. General Radiography Protocols Radiological Sciences. Knee. 34-37
Gorbachova T, Melenevsky Y, Cohen M,et al. Osteochondral Lesions of the Knee: Differentiating the Most Common Entities at MRI. Radiographics. 2018;38(5):1478-1495. doi: 10.1148/rg.2018180044.
Earhart C, Patel DB, White EA, et al. Transient lateral patellar dislocation: review of imaging findings,patellofemoral anatomy, and treatment options. Emerg Radiol. 2013 ;20(1):11-23. doi: 10.1007/s10140-012-1073-9.
Nguyen JC, De Smet AA, Graf BK,et al. MR imaging-based diagnosis and classification of meniscal tears. Radiographics. 2014 ;34(4):981-99. doi: 10.1148/rg.344125202.
Nacey NC, Geeslin MG, Miller GW, et al. Magnetic resonance imaging of the knee: An overview and update of conventional and state of the art imaging. J Magn Reson Imaging. 2017 ;45(5):1257-1275. doi: 10.1002/jmri.25620.
Kaya T. Kas iskelet -yumuşak doku Radyolojisi. (1. Baskı). İstanbul: Nobel Yayınevi; 2008
Rodriguez W Jr, Vinson EN, Helms CA, et al. MRI appearance of posterior cruciate ligament tears. AJR Am J Roentgenol. 2008 ;191(4):1031. doi:10.2214/AJR.07.2921.
Özdemir ZM, Kerimoğlu Ü, ekstremitenin Travmatik olmayan acilleri. Türk radyoloji seminerleri. 2016; 4: 323-337. doi:10.5152/trs.2016.391
Girish G, Glazebrook KN, Jacobson JA. Advanced imaging in gout. AJR Am J Roentgenol. 2013 ;201(3):515-25. doi: 10.2214/AJR.13.10776.
Argın M, Yılmaz T, Arkun R. Gut hastalığının MR bulguları. Tanısal ve Girişimsel Radyoloji .2003;9:362-365
Roemer FW, Demehri S, Omoumi P, et al. State of the Art: Imaging of Osteoarthritis-Revisited 2020.Radiology. 2020 ;296(1):5-21. doi: 10.1148/radiol.2020192498.
Tamsel İ, Argın M. Osteoartritte görüntüleme. Hepgüler AS(ed). Osteoartrit içinde. Ankara;Türkiye Klinikleri; 2020.p62-69.
Pınar H, Özdemir A, Karaoğlan O. Ayakta kırkbeş derece fleksiyonda postero-anterior ve ayakta ekstansiyonda antero-posterior diz grafiklerinin kıyaslanması.Acta orthop Traumatologica Tursica . 1994;28:226-229
Sabir N, Tanrıverdi B. Diz eklemi : Kıkırdak . Türk Radyoloji Seminerleri. 2016; 4:473-489
Pedoia V, Lee J, Norman B,et al. Diagnosing osteoarthritis from T2 maps using deep learning: an analysis of the entire Osteoarthritis Initiative baseline cohort. Osteoarthritis Cartilage. 2019 ;27(7):1002-1010. doi: 10.1016/j.joca.2019.02.800.
Sommer OJ, Kladosek A, Weiler V,et al. Rheumatoid arthritis: a practical guide to state-of-the-art imaging, image interpretation, and clinical implications. Radiographics. 2005;25(2):381-98. doi: 10.1148/rg.252045111.
Chang EY, Chen KC, Huang BK, et al. Adult Inflammatory Arthritides: What the Radiologist Should Know. Radiographics. 2016 ;36(6):1849-1870. doi:10.1148/rg.2016160011.
Steinbach LS, Stevens KJ. Imaging of cysts and bursae about the knee. Radiol Clin North Am. 2013 ;51(3):433-54. doi: 10.1016/j.rcl.2012.10.005.
Flores DV, Mejía Gómez C, Pathria MN. Layered Approach to the Anterior Knee: Normal Anatomy and Disorders Associated with Anterior Knee Pain. Radiographics. 2018 ;38(7):2069-2101. doi: 10.1148/rg.2018180048.
Curtis BR, Huang BK, Pathria MN, et al. Pes Anserinus: Anatomy and Pathology of Native and Harvested Tendons. AJR Am J Roentgenol. 2019 ;213(5):1107-1116. doi: 10.2214/AJR.19.21315.
García-Valtuille R, Abascal F, Cerezal L,et al. Anatomy and MR imaging appearances of synovial plicae of the knee. Radiographics. 2002;22(4):775-84. doi: 10.1148/radiographics.22.4.g02jl03775.
Gagliardi JA, Chung EM, Chandnani VP, et al. Detection and staging of chondromalacia patellae:relative efficacies of conventional MR imaging, MR arthrography, and CT arthrography. AJR Am J Roentgenol. 1994 ;163(3):629-36. doi: 10.2214/ajr.163.3.8079858. PMID: 8079858.
Özgen A, Taşdelen N, Fırat Z. A new MRI grading system for chondromalacia patellae. Acta Radiol. 2017 ;58(4):456-463. doi: 10.1177/0284185116654332.
