Covid-19 ve Medikal Turizm
Özet
COVID-19 pandemisi, dünya genelinde seyahat kısıtlamalarına ve sınırların kapatılmasına yol açarak turizm sektörünü, özellikle de sağlık turizminin önemli bir kolu olan medikal turizmi küresel ölçekte olumsuz etkilemiştir. Türkiye, nitelikli sağlık personeli, ileri tıp teknolojisi, düşük tedavi maliyetleri ve kısa bekleme süreleri gibi faktörlerle medikal turizmde güçlü bir rekabet avantajına ve çekiciliğe sahiptir. Pandemi öncesinde, 2019 yılında Türkiye'ye sağlık turizmi kapsamında gelen yabancı ziyaretçilerden yüksek gelirler elde edilmişken, 2020 yılında salgın nedeniyle turist sayısında ve elde edilen gelirlerde ciddi düşüşler yaşanmıştır. Ancak Türkiye'de yürütülen toplumu aşılama çalışmaları ve turizm sektöründeki sertifikasyon programları sayesinde sağlık turizminde yeniden bir hareketlilik başlamıştır. Ülke, uluslararası arenadaki payını artırmak amacıyla 2018 yılında USHAŞ'ı kurmuş ve 2023 yılı için büyük gelir hedefleri belirlemiştir. Küresel medikal turizm pazarının 2027 yılına kadar büyüyeceği öngörülürken, bu sektörde kalıcı başarı elde etmek isteyen ülkelerin yenilikleri takip etmesi, maliyet etkinliğine odaklanması ve salgın hastalıklarla başarılı şekilde mücadele etmesi gerekmektedir.
The COVID-19 pandemic has negatively affected the tourism sector globally, particularly medical tourism, which is a major branch of health tourism, by leading to travel restrictions and border closures. Turkey possesses a strong competitive advantage and attractiveness in medical tourism due to factors such as qualified healthcare personnel, advanced medical technology, low treatment costs, and short waiting times. Prior to the pandemic, high revenues were generated from foreign visitors coming to Turkey for health tourism in 2019; however, a serious decline in both the number of tourists and revenues was experienced in 2020 due to the outbreak. Nevertheless, thanks to the public vaccination efforts and certification programs in the tourism sector implemented in Turkey, a revival in health tourism has commenced. To increase its international market share, the country established USHAŞ in 2018 and set substantial revenue targets for the year 2023. While the global medical tourism market is projected to grow until 2027, countries aiming for sustainable success in this sector must follow innovations, focus on cost-effectiveness, and successfully combat infectious diseases.
Referanslar
Alaeddinoğlu, F. ve Rol, S. COVID-19 pandemisi ve turizm üzerindeki etkileri. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2020; Salgın Hastalıklar Özel Sayısı (0), 223-258.
Öz, G. ve Yalçın, B. (2020). Turizm alanındaki dergilerde COVID-19 üzerine yapılan çalışmaların bibliyometrik analizi. Mustafa Boz (Ed.), Erol Duran (Ed.) ve Bekir Eşitti (Ed.). International West Asia Congress of Tourism Research (IWACT-2020) The Book Of Proceedings içinde (229-247). İstanbul: Paradigma Akademi
WHO (2018). Managing epidemics: key facts about major deadly diseases. (27/11/2021 tarihinde https://apps.who.int/iris/handle/10665/272442 adresinden ulaşılmıştır).
Sağlık Bakanlığı (2021). Covıd-19: yeni koronavirüs hastalığı. (27/11/2021 tarihinde COVID-19 (saglik.gov.tr) adresinden ulaşılmıştır).
TURSAB (2020). COVID-19 sürecinde Türkiye ve dünya turizmi değerlendirmesi. (27/11/2021 tarihinde https://www.tursab.org.tr/e-dergi?pdf=/assets/assets/uploads/arastirmalar/COVID-19-surecinde-turkiye-ve-dunya-turizmi.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Çetin, G. ve Göktepe, S. (2020). COVID-19 pandemisinin turizm endüstrisi üzerindeki etkileri. Dilek Demirbaş (Ed.), Veysel Bozkurt (Ed.) ve Sayım Yorğun (Ed.), COVID-19 Pandemisinin Ekonomik, Toplumsal ve Siyasal Etkileri içinde (87-97). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Yayınevi.
Bağçı, E., Uzun, C. ve Bostan, A. COVİD - 19 ve Sağlık Turizmi. Journal of Awareness, 2020; 5(3), 331–348. Doi: https://doi.org/10.26809/joa.5.025
Gürleyen, B. ve Çınar, F. Türkiye’nin medikal turizm SWOT analizi: COVID-19 örneği. Sağlık ve Sosyal Refah Araştırmaları Dergisi, 2021; 3(1), 51-60.
Kabacık, M. Covit 19 pandemisinin türkiye sağlık turizmine etkileri. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 2021; Special Issue(5), 464–476. Doi: 10.21325/jotags.2021.968
Usta Karadayı, S. ve Asan Serdar, Ş. Pandemi döneminde medikal turizm engelleri analizi. FBU-DAE, 2021; 1(1), 10-20.
Kadıoğlu, Y. (2021). Türkiye’de sağlık turizmi kapsamında medikal turizm ve ekonomik yönü: İstanbul örneği. Doktora tezi, Maltepe Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
Seyfullahoğulları, A. Turizm sektöründe çok amaçlı kullanılan medikal turizm: bir sağlık kuruluşunda araştırma. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Dergisi, 2014; 3(2), 41-64.
Kıvılcım, B. COVID-19 (Yeni koronavirüs) salgınının turizm sektörüne muhtemel etkileri. USOBED Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşerî Bilimler Dergisi, 2020; 4(1), 17-27. Doi: https://doi.org/10.46452/baksoder.727208
Vikipedi. (2021). Türkiye’de COVID-19 pandemisi. (27/11/2021 tarihinde Türkiye'de COVID-19 pandemisi - Vikipedi (wikipedia.org) adresinden ulaşılmıştır).
WHO COVID-19 Kontrol Paneli. (2022). (26/01/2022 tarihinde WHO Coronavirus (COVID-19) Dashboard | WHO Coronavirus (COVID-19) Dashboard With Vaccination Data adresinden ulaşılmıştır).
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Koronavirüs COVID-19 Dünya Haritası, (2022). (26/01/2022 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi- Anasayfa (cbddo.gov.tr) adresinden ulaşılmıştır).
Ertaş, H. ve Kıraç Çiftçi, F. (2018). Sağlık çalışanlarının medikal turizm faaliyetlerine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. 2nd İnternational Symposium on Social Science and Educational Research (ISCER,2018) içinde (650-653). Konya: Palet Yayınları.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü, (2021). Turizm Gelirleri ve Giderleri. (20/12/2021 tarihinde TURİZM GELİRLERİ VE GİDERLERİ (ktb.gov.tr) adresinden ulaşılmıştır).
Anvekar, S. R. Medical tourism in India: a strategic approach towards effective branding for healthcare services marketing. American Journal of Management, 2012; 12(2/3), 108-116.
Sağlık Bakanlığı (2013). Türkiye medikal turizm değerlendirme raporu2013. (26/01/2022 tarihinde http://dosyasb.saglik.gov.tr/Eklenti/535,turkiye-medikal-turizm-degerlendirme-raporu-2013pdf.pdf adresinden ulaşılmıştır).
Yorulmaz, M. ve Aydoğdu, A. (2021). Sağlık Turizmi ve Yeni Trendler. Şerife Güzel(Ed.), Hilal Akman Dömbekci (Ed.), Sağlık Yönetiminde Güncel Konu ve Sorunlar içinde (71–90). Ankara: Berikan Yayınevi
Ramaraj, K. Role of food quality and service in health tourism. International Journal of Research and Analytical Rewiews(IJRAR), 2019; 6(1), 143–148.
Sayın, K.Ş., Yeğinboy, E.Y. ve Yüksel, İ. Türkiye’de medikal turizm uygulamaları: bir üniversite ve İzmir sağlık serbest bölgesi değerlendirmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2017; 32(2), 289-313. Doi: https://doi.org/10.24988/deuiibf.2017322634
Tamer, G. (2020). Sağlık turizmi kapsamında estetik uygulamalar üzerine bir araştırma: İstanbul ili Bakırköy ilçesi örneği. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
USHAŞ. (2022). (26/01/2022 tarihinde Anasayfa - USHAŞ : USHAŞ (ushas.com.tr) adresinden ulaşılmıştır).
Demir, Y., Pınar, O., Baştürk, Y. A. Medikal turistlerin tercih nedenleri: Samsun ili örneği. Turizm, Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 2020; 2(1), 18-30.
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü. (2021). Sağlık turizmine yönelik uluslararası çalışma- eğilim ve etkinlikler. (31/12/2021 tarihinde SAĞLIK TURİZMİNE YÖNELİK ULUSLARARASI ÇALIŞMA-EĞİLİM VE ETKİNLİKLER (ktb.gov.tr) adresinden ulaşılmıştır).
Buzcu, Z. ve Birdir, K. Medikal turizmde mevcut durum analizi: İstanbul ve Antalya örneği. Akademik Bakış Dergisi, 2018; 65, 279-293.
Tengilimoğlu, D. (2017). Sağlık turizmi. Ankara: Siyasal Kitabevi
Bostan, S. ve Yalçın, B. Sağlık turistlerinin medikal destinasyon seçimini etkileyen faktörler. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2016; 9(43), 1729-1735. Doi:10.17719/jisr.20164317741
Bookman, M. Z., & Bookman, K.R. (2007). Medical tourism in devoloping countries. (First) United States of America: Palgrave Macmillan. Doi: 10.1057/9780230605657
Hudson, S.& Li, X. Domestic medical tourism: A neglected dimension of medical tourism research. Journal of Hospitality Marketing & Management, 2012; 21(3), 227-246. Doi: https://doi.org/10.1080/19368623.2011.615018
Daştan, İ. Türkiye’de sağlık turizmi: Türkiye ve özelinde İzmir’de sağlık turizminin mevcut durum analizi ve strateji önerileri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2014; 6(10),143-163.
Tontuş, H. Ö. (2019). Sağlık Turizmi Nedir? Tüm Yönleriyle Sağlık Turizmi içinde (1-38). Ankara: Saturk
Akbolat, M. ve Deniz, N. G. Türkiye’de medikal turizmin gelişimi ve bazı ülkelerle karılaştırılması. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 2017; 1(2), 123-139.
Buzcu, Z. ve Birdir, K. Türkiye’de medikal turizm incelemesi: özel hastanelerde bir çalışma. Gaziantep University Journal of Social Sciences (GAUN JSS), 2019; 18(1), 311-327. Doi:https://doi.org/10.21547/jss.430941
Çavuş, A. ve Gönenbaba, İ. Erzurum’daki hastanelerin sağlık turizmi açısından değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2020; 24(4), 1681-1693.
Peters, C.R. & Sauner, K.M. A survey of medical tourism service providers. Journal of Marketind Development and Competitiveness, 2011; 5(3), 117-126.
Altsoy, S. ve Taştan Boz, İ. Medikal turizm alanında faaliyet gösteren hastanelerdeki sorunlar ve çözüm önerileri. Hacettepe Sağlık İdaresi, 2019; 22(1), 113-134.
Aksu, A and Bayar, K. Development of health tourism in Turkey: SWOT Analysis of Antalya Province. Journal of Tourism Management Research, 2019; 6(2), 134-154. Doi:10.18488/journal.31.2019.62.134.154
Salehi-Esfahani, S., Ridderstaat, J. And Ozturk, A.B. Health tourism in a developed country with a dominant tourism market: the case of the United States’ travelers to Canada, current ıssues in tourism, 2020; 24(3), 1-19. DOI:10.1080/13683500.2020.1724081
Connell, J. Medical tourism: Sea, sun, sand and surgery. Tourism Management, 2006; 27(6), 1093-1100. Doi:10.1016/j.tourman.2005.11.005
Yiğit, V. Kamu hastanelerinde medikal turizmin gelişimini etkileyen faktörler. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 2016; 7(15), 107-119.
Ricafort, K.M.F. (2011). A study of influencing factors that lead medical tourists to choose Thailand hospitals as medical tourism destination. Master Thesis, School of Business and Technology of Webster University, Thailand
Park, J., Ahn, J. & Yoo W. S. The effects of price and health consciousness and satisfaction on the medical tourism experience. Journal of Healthcare Management 2017; 62(6), 405-417. doi: 10.1097/JHM-D-16-00016
Sarıışık, M. ve Kardeş, N. (2019). Gastronomi akımları ve renklerin ilişkisi üzerine bir inceleme. Selahattin Sarı(Ed.), Mehmet Balcılar(Ed.), Alp H. Gencer(Ed.) International Conference on Eurasian Economies 2019 içinde (430–438). Famagusta: Eastern Mediterranean University Press
