Hemşirelerin Ventrogluteal Bölgeye İntramüsküler Enjeksiyon Uygulama Durumları: Literatür Taraması
Özet
İntramüsküler (İM) enjeksiyon, hemşirelerin ilaç uygulamalarında sıkça başvurduğu bir yöntem olup uygulamalarda en sık dorsogluteal (DG) ve ventrogluteal (VG) bölgeler tercih edilmektedir. DG bölgesi yaygın olarak kullanılmasına rağmen; siyatik sinire yakınlığı, damardan zengin olması ve kalın subkütan dokusu nedeniyle hematom, nekroz, enfeksiyon, apse ve sinir yaralanması gibi ciddi komplikasyon riskleri barındırmaktadır. Buna karşın VG bölgesi, büyük kan damarları ile sinirlerden uzak olması ve kalın kas tabakası sayesinde ağrı hissi ile doku irritasyonunu azaltması sebebiyle literatürde en güvenilir bölge olarak önerilmektedir. Ancak yapılan araştırmalar; hemşirelerin bilgi eksikliği, alanın küçük olması, yer tespitinde zorlanma, hastaya zarar verme endişesi ve eğitim yetersizliği gibi nedenlerle VG bölgeyi kullanmakta isteksiz olduklarını ve güvenli buldukları DG bölgeyi tercih etmeye devam ettiklerini göstermektedir. DG bölgesi hayali çizgilerle belirlenirken, VG bölgesinin kemik yapılar palpe edilerek sınırlarının daha iyi tanımlanması önemli bir üstünlüktür. Sonuç olarak, enjeksiyon uygulamalarında hataları önlemek adına hemşirelerin kanıta dayalı çalışmaları takip etmeleri ve bilgilerinin güncellenmesi amacıyla düzenli hizmet içi eğitim programlarının uygulanması önerilmektedir.
Intramuscular (IM) injection is a frequently used method by nurses for drug administration, with the dorsogluteal (DG) and ventrogluteal (VG) sites being the most commonly preferred areas. Although the DG site is widely used, it carries serious complication risks such as hematoma, necrosis, infection, abscess, and nerve injury due to its proximity to the sciatic nerve, rich vascularity, and thick subcutaneous tissue. Conversely, the VG site is recommended in the literature as the safest area because it is far from major blood vessels and nerves, and its thick muscle layer reduces pain sensation and tissue irritation. However, research shows that nurses are reluctant to use the VG site and continue to prefer the DG site, which they find safer, due to reasons such as lack of knowledge, the small size of the area, difficulty in localization, anxiety about harming the patient, and inadequate training. While the DG site is determined using imaginary lines, the better definition of the VG site's boundaries by palpating bony structures is a significant advantage. Consequently, to prevent errors in injection applications, it is recommended that nurses follow evidence-based studies and that regular in-service training programs are implemented to update their knowledge.
Referanslar
Kaya N., Turan N., Palloş AÖ. Dorsogluteal Bölge İntramusküler Enjeksiyon Uygulamak Amacıyla Kullanılmamalı Mı? İstanbul Üniversitesi Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 2012: 20 (2): 146-153.
Güneş ÜY., Zaybak A., Biçici B. vd. Hemşirelerin İntramüsküler Enjeksiyon İşlemine Yönelik Uygulamalarının İncelenmesi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2009: 12(4):84-90.
Kadıoğlu HH. İlaç Enjeksiyonuna Bağlı Siyatik Sinir Yaralanması: Bir Komplikasyon mudur? Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 2004: 36,65-70.
Nicoll LH., Hesby A. Intramuskular Injection: an Integrativie Research Review and Guideline for Evidence- Based Practice. Applied Nursing Research, 2002: 15(3),149-162. Doi: https://doi.org/10.1053/apnr.2002.34142.
Gülnar E., Çalışkan N. Hemşirelerin Ventrogluteal Bölgeye İntramüsküler Enjeksiyon Uygulamasına Yönelik Bilgi Düzeylerinin Belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 2014: 7(2),70-77.
Altıok M., Kuyurtar F., Gökçe H., Taşdelen B. Birinci Basamak Sağlık Hizmetinde Çalışan Ebe ve Hemşirelerin İntramuskuler Enjeksiyonuna Yönelik Bilgileri. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 2007: 2(4), 69-84.
Small PS. Preventing Sciatic Nerve Injury from Intramuskular Injections: Literature Review. Journal of a Advanced Nursing, 2004: 47(3),287-296. Doi: https://doi.org/ 10.1111/j.1365-2648.2004.03092.x
Kacaroğlu Vicdan A., Sü S., Ecevit ŞA. İntramüsküler Enjeksiyonda Ventrogluteal Bölgenin Kullanımı. Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik E-Dergisi, 2015: 3(2), 56-61.
Sisson H. Aspirating During the İntramuscular İnjection Procedure: a Systematic Literature Review. Journal of Clinical Nursing, 2015: 24(17-18), 2368-2375. Doi: https://doi.org/10.1111/jocn.12824.
Şendir M, Coşkun EY. Hemşirelik Eğitiminde Teknolojik Bir Adım: IM Ventro-Sim. Journal of Academic Research in Nursing, 2016: 2(2), 103-108.
Sari D., Şahin M., Yaşar E. vd Investigation of Turkish Nurses Frequency and Knowledge of Administration of Intramuscular Injections to the Ventrogluteal Site: Results from Questionnaires. Nurse Education Today, 2017: 56, 47- 51. Doi: https://doi.org/10.1016/j.nedt.2017.06.055
Öçal H. Kas İçi Enjeksiyonlarda Ağrı, Kanama ve Hematom Gelişimi Açısından DG ve VG Bölgelerin Karşılaştırılması. Yükseklisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2012.
Kemaloğlu Y. IM Enjeksiyon Uygulamasında Dorsogluteal ve Ventrogluteal Bölgelerin Ağrı, Kanama, Hematom Riski Açısından Karşılaştırılması. Yükseklisans Tezi. İstanbul: Haliç Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2013.
İşseven SD. İntramüsküler Enjeksiyon Uygulama Sonrası Hastaların Ağrı Şiddeti ve Memnuniyet Düzeyleri Açısından Dorsogluteal ve Ventrogluteal Bölgelerinin Karşılaştırılması. Yükseklisans Tezi. Manisa: Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2020.
Yavuz DE., Karabacak Ü. İntramüsküler Enjeksiyonda Neden Ventrogluteal Bölgeyi Tercih Etmeliyiz? Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 2011: 2, 81-88.
Engstom JK., Giglio NN., Takacs SM. et al. Procedures Used to Prepare and Administer Intramuscular Injections: a Study of Infertility Nurses. Journal of Obstetric Gynecologic and Neonatal Nursing, 2000: 29(2), 159-168. https://doi.org/10.1111/j.1552-6909.2000.tb02036.x.
Ismaıl NA., Aboul F., El- Shoubary WH., Mahaba H. Safe Injection Practice Among Health-care Workers in Gharbiya Governorate, Egypt. Eastern Mediterranean Health Journal, 2007: 13(4), 893-906. Doi: https://apps.who.int/iris/handle/10665/117327.
Flady S., Meyer A. Intramuscular Injections- What’s Best Practice? Nursing New Zaland, 2007: 13(6), 20-22.
Hunter J. Intramuscular Injection Techniques. Nursing Standard, 2008: 22(24), 35-40. DOI: https://doi.org/10.7748/ns2008.02.22.24.35.c6413
Walsh L., Brophy K. Staff Nurses’ Sites of Choice for Administering İntramuscular İnjections to Adult Patients in the Acute Care Setting. Journal of Advanced Nursing, 2010: 67(5), 1034-1040. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1365-2648.2015527
Tuğrul E., Denat Y. Hemşirelerin Ventrogluteal Alana Enjeksiyon Uygulamaya İlişkin Bilgi, Görüş ve Uygulamaları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 2014:7 (4), 275-284.
Eroğlu S., Çevik K. Ventrogluteal Alana İntramüsküler Enjeksiyon Uygulamasına Yönelik Hemşirelere ve Ebelere Verilen Eğitimde Nöro Linguistik Programlama Tekniğinin Etkisi. Acıbadem Sağlık Bilimleri Dergisi, 2019: 10(4), 702-712.
Doğu Ö. Buz dağının görünmeyen yönü; ventrogluteal bölge ne kadar kullanılıyor? Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 2016: 13(1), 7-10.
Coskun H., Kilic C., Senture C. The Evaluation of Dorsogluteal and Ventrogluteal Injection Sites: a Cadaver Study. Journal of Clinical Nursing, 2016: 25(7), 1112-1119. DOI: https://doi.org/10.1111/jocn.13171.
Turan N., Özdemir GA., Kaya N. Hemşirelerin İntramüsküler Enjeksiyon Bölgesi Seçimini Etkileyen Faktörler: Kesitsel Bir Çalışma. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2019: 5(3), 134-140. DOI: https://doi.org/10.30934/kusbed.533530
Arslan GG., Özden D. Creating a Change in the Use of Ventrogluteal Site for Intramuscular Injection. Patient Preference and Adherence, 2018: 12, 1749–1756. DOI: https://doi.org/10.2147/PPA.S168885.
Korkmaz E., Karagözoğlu Ş., Çerik KB. Vd. Hemşirelerin İntramüsküler Enjeksiyon Alanları Hakkında Bilgi Durumları ve Uygulama Tercihleri. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 2018: 20(1), 1-10.
Šakić B., Milutinović D., Simin D. An Assessment of Intramuscular Injection Practices Among Nursing Students and Nurses in Hospital Settings: Is it Evidence-Based? South Eastern Europe Health Sciences Journal, 2012: 2(2), 114-121.
