Virginia Henderson’in Teorisine Göre Coronavirüs (Covid-19) İle Enfekte Olmuş Hastanın Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu
Özet
Bu çalışma, COVID-19 tanısı almış 53 yaşındaki aşırı obez, diyabet, hipertansiyon, alerjik astım ve uyku apnesi geçmişi olan erkek bir hastanın (Bay M.D.) Virginia Henderson’ın Hemşirelik Modeli'ne göre bütüncül değerlendirmesini sunmaktadır. Ateş, solunum sıkıntısı ve halsizlik şikayetleriyle hastaneye yatırılan bireyin takibi, modelin 14 temel bileşeni doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Yapılan değerlendirmelerde hastada etkisiz solunum örüntüsü, azalan aktivite toleransı, obezite, kan glikoz düzeyinde dalgalanma riski, akut ağrı ve dinsel bağlarda zayıflama riski gibi çeşitli hemşirelik tanıları belirlenmiştir. Bu tanılara yönelik olarak solunum egzersizleri öğretilmiş, kan şekeri takipleri yapılmış, diyet ve insülin yönetimi eğitimi verilmiş, ağrı kontrolü ve oda içinde ibadet imkanı sağlanarak hasta merkezli girişimler uygulanmıştır. Süreç sonunda hastanın solunumu rahatlamış, ağrısı hafiflemiş ve diyet bilinci artmıştır. Sonuç olarak, bireye özgü ve kaliteli bir bakım sunulmasında Henderson’ın hemşirelik kuramının kullanılmasının önemi ve etkinliği vurgulanmıştır.
This study presents a holistic evaluation of a 53-year-old male patient (Mr. M.D.) diagnosed with COVID-19, who has a medical history of morbid obesity, diabetes, hypertension, allergic asthma, and sleep apnea, according to Virginia Henderson’s Nursing Model. The follow-up of the individual, who was hospitalized with complaints of fever, respiratory distress, and fatigue, was carried out in line with the 14 basic components of the model. In the evaluations made, various nursing diagnoses such as ineffective breathing pattern, decreased activity tolerance, obesity, risk of fluctuation in blood glucose level, acute pain, and risk of weakening in religious bonds were determined. Patient-centered interventions were implemented for these diagnoses by teaching respiratory exercises, monitoring blood sugar, providing education on diet and insulin management, ensuring pain control, and offering the opportunity to worship inside the room. At the end of the process, the patient's breathing eased, his pain decreased, and his dietary awareness increased. Consequently, the importance and effectiveness of using Henderson’s nursing theory in providing individualized and quality care were emphasized.
Referanslar
Lauer SA, Grantz KH, Bi Q et al. The incubation period of coronavirus disease 2019 (COVID-19) from publicly reported confirmed cases: estimation and application. Annals of Internal Medicine. 2020; 122(9): 577-182. doi:10.7326/M20-0504.
Huang C, Wang Y, Li X, et al. Clinical features of patients infected with 2019 nove l coronavirus in Wuhan, China. Lancet. 2020; 395(10223): 1-10. doi: 10- 1016/S01406736-(20)30183-5.
Zhou P, Yang XL, Wang XG et al. A Pneumonia Outbreak Associated with A New Coronavirus of Probable Bat Origin. Nature. 2020; 579: 270-273. doi: 10.1038/s41586-020-2021-7.
Sağlık Bakanlığı, (2020). COVID-19 (SARS-CoV-2 Enfeksiyonu) Rehberi, T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. [Online].https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/tr/covid-19-rehberi.html. [Accessed: 15th November 2021].
World Health Organization. Coronavirus disease (COVID-19) situation report-108. 2020a. [Online].https://www.who.int/docs/defaultsource/coronaviruse/situationreports/20200507covid-19-sitrep108.pdf?sfvrsn=44cc8ed8_2. [Accessed: 15th November 2021].
Yang L., Liu S., Liu J. et al. COVID-19: Immunopathogenesis and Immunotherapeutics. Signal Transduction and Targeted Therapy, 2020; 5(128), 1-8. doi: 10.1038/s41392-020-00243-2.
Worldometer. COVID-19 Coronairüs pandemic. [Online]. https://www.worldometers.info/coronavirus/?utm_campaign=homeADemocracynow(2020)%20dvegas1?. [Accessed: 15th November 2021].
T.C. Sağlık Bakanlığı (2021). COVID-19 Bilgilendirme platformu. [Online]. https://covid19.saglik.gov.tr/TR-66935/genel-koronavirus-tablosu.html. [Accessed: 15th November 2021].
Chen, N., Zhou, M., Dong, X. et al. Epidemiological and Clinical Characteristics of 99 Cases of 2019 Novel Coronavirus Pneumonia in Wuhan, China: A Descriptive Study. Lancet. 2020; 395 (10223): 507–513. doi: 10.1016/S0140-6736(20)30211-7.
Kara M. Using The Roper, Logan and Tierney Model in Care of People with COPD. Journal of Clinical Nursing. 2007; 16(7b): 223–233. doi: 10.1111/j.1365-2702.2006.01561.x.
Ekim, A., Ekim, G. ve Ocakçı, A.F. Ülkemizde Teori Temelli Hemşirelik Araştırmaları: Bir Gözden Geçirme. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2012; 5(4): 157-161.
Kacaroğlu AV, Gülseven BK. ve Ecevit ŞA. 2012-2014 NANDA-I Hemşirelik Tanılarının Yaşam Aktivitelerine Dayalı Hemşirelik Modeline Göre Sınıflandırılması. International Journal of Human Sciences. 2015; 12(2): 1626-1636. doi: 10.14687/ijhs.v12i2.3060
Slartyer S, Coventry L. Twıgg DI. et al. Professional practice models for nursing: a review of the literature and synthesis of key components. Journal of Nursing Management. 2016; 24(2):139-150. doi: 10.1111/jonm.12309.
Velioğlu P. Hemşirelikte Kavram ve Kuramlar. 2nd ed. İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık; 2012.
Pektekin,Ç. Hemşirelik Felsefesi Kuramlar-Bakım Modelleri ve Politik Yaklaşımlar. 1nd ed. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi; 2013.
Naserghandi, A., Allameh, S. F., ve Saffarpour, R. All about COVID-19 in Brief. New Microbes New Infection. 2020; 35: 100678.
WHO, (2020b). Coronavirus disease (COVID-19) advice for the public. [Online]. https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advicefor-public. [Accessed: 15th November 2021].
Rod, JE., Oviedo-Trespalacios, O. ve Cortes-Ramirez, J. A Brief-Review of the Risk Factors for COVID-19 Severity. Revista de Saúde Pública. 2020; 54(60): 1-11. doi: 10.11606/s1518-8787.2020054002481.
Bozkurt C., Yıldırım Y., Şenuzun Aykar F. et al. Henderson Hemşirelik Modeli’ne Göre Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Olan Bireyin Değerlendirilmesi. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2021; 6(1): 59-68. doi:10.51754/cusbed.807105.
Kara R., Yıldırım Y., Fadıoğlı ZÇ. et al. Henderson Temel İhtiyaç Kuramı Çerçevesinde Bir Annenin Bakım Yükünü Hafifletmek. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2020; 7(1): 13-21.
Bilgehan T., Koç A. ve İnkaya B. KOAH tanısı ile izlenen bireyin Orem’in Öz Bakım Yetersizlik Kuramı’na göre bakımı (olgu sunumu). Sağlık Akademisyenleri Dergisi. 2020; 7(3): 231-238.
Ahtisham Y. and Jacoline S. Integrating Nursing Theory and Process into Practice; Virginia’s Henderson Need Theory. International Journal of Caring Sciences. 2015;8 (2): 443-450.
Avşar P. Virginia Henderson: Hemşirelik Bakımında 14 Temel Gereksinim Teorisi. In: Karadağ A., Çalışkan N., Baykara ZG. (Eds.). Hemşirelik Teorileri ve Modelleri. 1nd ed. İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık; 2017. p.145-164.
Erol F., Tanrukulu F. ve Dikmen Y. Serebrovasküler Olay Geçiren Bir Olgunun Henderson Hemşirelik Modeli’ne Göre Değerlendirilmesi: Olgu Sunumu. Journal of Contemporary Medicine. 2016; 6(1): 94-103. doi: 10.16899/ctd. 38880.
Carpenito- Moyet LJ. Hemşirelik Tanıları El Kitabı. Erdemir F. (Çev. Ed.). 13nd ed. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri, 2012.
Ackley BJ., Ladwig GB. Makic MBF. Hemşirelik Tanıları El Kitabı Bakım Planlamasında Kanıta Dayalı Rehber. Gürhan N., Görgülü Ü., Eren Fidancı B. (Çev. Ed.). 11nd ed. Ankara: Ankara Nobel Tıp Kitabevleri; 2012.
Bulechek GM., Butcher HK., Dochterman JM. et al. Hemşirelik Girişimleri Sınıflaması (NIC). Erdemir F., Kav S., Akaman Yılmaz A. (Çev. Ed.). 6nd ed. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2017.
Wilkinson JM. ve Barcus L. Pearson Hemşirelik Tanılar El Kitabı NANDA-I Tanılar, NIC Girişimler, NOC Çıktıları. Kapucu S., Akyar İ., Korkmaz F. (Çev. Ed.). 11nd ed. Ankara: Pelikan Yayınevi; 2018.
Herdman TH., Kamitsuru S. ve Lopes CT. NANDA International, Inc. Nursing Diagnoses Definitions and Classification 2021–2023. Herdman TH., Kamitsuru S. ve Lopes CT (Eds.). 12nd ed. New York; 2021.
