Bağımlılık ve İnternet Bağımlılığı
Özet
Bağımlılık, bir alışkanlığın kontrolsüz şekilde ilerlemesiyle ortaya çıkan patolojik bir davranış sendromudur. İnternet bağımlılığı, bireyin internet başında kontrol edilemeyen biçimde uzun saatler geçirmesi, yoksunluk durumunda aşırı sinirlilik ve saldırganlık göstermesi, sosyal, ailevi ve iş hayatının aşamalı olarak kötüye gitmesiyle karakterize edilir. Özellikle ergenlerde kimlik oluşumu ve duygu düzenleme süreçleriyle iç içe geçen bu durum; sırt, baş ve göz ağrıları, uyku bozuklukları gibi bedensel rahatsızlıklara; depresyon, çaresizlik ve yalnızlaşma gibi psikolojik sorunlara yol açar. İnternetin anonimlik, görünmezlik ve otoritesizlik gibi özellikleri bu bağımlılığı pekiştirirken, gerçek hayatla bütünleşen ve kimliği gizlemeyen kullanım sağlıklı kabul edilir. İş yerlerinde mesai saatlerinde kişisel amaçlı internet kullanımı ise sanal kaytarma olarak tanımlanır. Önemli ve önemsiz olarak ikiye ayrılan sanal kaytarma davranışları, kurumlarda iş kalitesini, verimliliği düşürüp maddi kayıplara yol açabileceği gibi; kısa süreli rahatlama sağlayarak stresi azaltma, yaratıcılığı, motivasyonu ve yeni öğrenme fırsatlarını artırma gibi avantajlar da sunabilir. Bu doğrultuda, ailelerin çocukların teknoloji kullanımını günlük iki saatle kısıtlaması, alternatif fiziksel etkinliklere yönlendirmesi ve yöneticilerin sanal kaytarmanın sınırlarını doğru değerlendirmesi önerilmektedir.
Addiction is a pathological behavioral syndrome that emerges with the uncontrolled progression of a habit. Internet addiction is characterized by individuals spending uncontrolled long hours online, exhibiting extreme irritability and aggression during withdrawal, and the gradual deterioration of their social, family, and professional lives. Linked closely to identity formation and emotion regulation especially in adolescents, this condition causes physical ailments such as back, head, and eye pain, or sleep disorders, as well as psychological issues like depression, helplessness, and isolation. Features of the internet like anonymity, invisibility, and lack of authority reinforce this addiction, whereas usage integrated with real life without hiding one's identity is considered healthy. Individual internet use during working hours in workplaces is defined as cyberloafing. Categorized as significant and minor, cyberloafing behaviors can decrease work quality and productivity, leading to financial losses for institutions, but they can also offer advantages such as reducing stress by providing short-term relaxation, and increasing creativity, motivation, and new learning opportunities. Accordingly, it is recommended that families limit children's technology use to two hours daily, guide them toward alternative physical activities, and managers effectively evaluate the boundaries of cyberloafing.
Referanslar
Anlayışlı, C. & Bulut Serin, N. (2019). Ergenlerde İnternet Bağımlılığı ve Depresyon. Ankara: DorlionYayınları
Yıldırım, Y. (2019). Dijital Yerlileri Tehdit Eden Teknoloji Bağımlılığı ve Siber Zorbalık Tehlikeleri. Hasan Hüseyin Aygül-Erdal Eke ( Ed.), Dijital Nesillerin Teknoloji Bağımlılığı içinde (s. 61-88). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Taneja A. Determinants of Adverse Usage of Information Systems Assets: A Study of Antecedents of IS Emploit in Organizations, (Thesis), University of Texas-Arlington, TX. Doctor Thesis, Arlington, 2006.
Griffiths, M. Internet Abuse and Internet Addiction in the Workplace. The Journal of Workplace Learning, 2010; 22(7), 463-472.
Vitak J, Crouse J, Larose, R. Personal Internet Use At Work: Understanding Cyber Slacking. Computers in Human Behavior, 2011; 27(1), 1751– 1759.
Saraç M, Çiftçioğlu BA. İnsan Kaynakları Yöneticileri Çalışanların İnternet Kullanımı ile İlgili Ne Düşünüyor?. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2011; 14(2), 1-12.
Bloch, S. & Whiteley, P. (2010). Düz Bir Dünyada Yöneticilik. (Ümit ŞENSOY, Çev. Ed.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Yaylacık Matbaacılık
Feindel, H. (2019). İnternet Bağımlılığı. (1.Baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
Kuss, D. J. & Griffiths, M. D. (2020). Psikoterapide İnternet Bağımlılığı. ( Aslı Koruyucu, Çev. Ed.). İstanbul: Ayrıntı Yayınları
Lewis, C. & Malmgren, P. (2021). Liderlik Laboratuvarı 21. Yüzyılda Liderlik. (Ümit ŞENSOY, Çev. Ed.). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ayhan Matbaası
Ögel, K. (2017). İnternet Bağımlılığı. (3. Baskı). İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ayhan Matbaası
Ay FA, Demirel G, Erbaş, N. (2017). Örgütsel Adaletin Sanal Kaytarma Üzerindeki Etkisi: Sağlık Çalışanlarına Yönelik Bir Araştırma. Research Journal of Business and Management, (2017); 4839, 400-409.
Köyüstü, S. Sanal Kaytarma Konusunda Yapılmış Tezlerin Içerik Analizi Yöntemiyle Incelenmesi (2010- 2017). 2018; 20(4), 666-679.
Yellowlees PM, Shayna, M. Problematic Internet Use or Internet Addiction?. Computers in Human Behavior, 2007; 23(3), 1447-1453.
Blanchard AL, Henle, CA. Correlates of different forms of cyberloafing: the role of norms and external locus of control. Computers in Human Behavior, 2008; 24 (3), 1067-1084.
Özdem G, Demir, A. Okul Yöneticilerinde Sanal Kaytarma Davranışı. Cyber Loafing Behaviour of School Administrators . Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2015; 11(3), 1029-1042.
Örücü E, Yıldız, H. İşyerinde kişisel internet ve teknoloji kullanımı: sanal kaytarma. Ege Akademik Bakış, 2014; 14 (1), 99-114.
Weatherbee, TG. Counterproductive Use of Technology at Work: Information & Communications Technologies and Cyberdeviancy. Human Resource Management Review, 2010; 20(1), 35-44.
Ugrin JC, Pearson JM, Odom, MD. Profiling Cyber-Slackers in the Workplace: Demographic, Cultural, and Workplace Factors. Journal of Internet Commerce,, 2007; 6(3), 75-89.
Köse SS, Oral L, Türesin, H. İş Yaşamında Sosyal Kolaylaştırma Kavramı ve Sanal Kaytarma ile İlişkisi: Araştırma Görevlileri Üzerinde Bir Araştırma. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 20124; (1), 287-295.
Seymour L, Nadasen, K. Web Access for IT Staff: A Developing World Perspective on Web Abuse. The Electronic Library, 2007; 25(5), 543-557.
Bock GW, Ho, SL. Non-Work Related Computing (Nwrc). Communications of The Acm., 2009; 52, 124-128.
Coker, BLS. Freedom To Surf: The Positive Effects of Workplace Internet Leisure Browsing. New Technology, Work and Employment, 2011; 26 (3), 238-247.
Anandarajan M, Paravastu N, Simmers, CA. Perceptions of Personal Web Usage in the Workplace: Aq-Methodology Approach. Cyberpsychology and Behavior, 2006; 9, 325–335.
Greengard, S. The High Cost of Cyberslacking- employees Waste Time Online. Workforce, 2000; 79(12), 22-24.
Richardson K, Benbunan- Fich, R. Examining the Antecedents of Work Connectivity Behavior during No-Work Time. Information and Organization, 2011; 21(3), 142-160.
Keklik B, Kılıç R, Yıldız H, Yıldız, B. Sanal Kaytarma Davranışlarının Örgütsel Öğrenme Kapasitesi Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Business and Economics Research Journal, 2015; 6(3), 129-144.
Akça, A. (2013). Okul Yöneticilerinin İş Dışı İnternet Kullanım (Siber Aylaklık) Davranışlarının İncelenmesi (Tez). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
Ünal ÖF, Tekdemir S. Kamu Çalışanlarının Sanal Kaytarma Amaçları Üzerine Ampirik Bir Araştırma. Çankırı Karatekin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2015; 6(2), 515-534.
Köse S, Oral L, Türesin, H. İş Yaşamında Sosyal Kolaylaştırma Kavramı ve Sanal Kaytarma İle İlişkisi: Araştırma Görevlileri Üzerine Bir Araştırma. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 2012; 4(2), 287-295.
Güngör, M. (2016). Sanal Kaytarma ve Örgütsel Bağlılık İlişkisi: Kamu ve Özel Sektör Üzerine Bir Araştırma (Tez). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
