An Overview Of Recent Studies Regarding The Sars-Cov2 and Vitamin D Levels
Özet
This review explores the relationship between severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) and vitamin D levels. Emerging in late 2019, SARS-CoV-2 causes COVID-19 by binding to host ACE2 receptors, primarily presenting with respiratory symptoms and potential lung damage. Vitamin D, synthesized through sunlight exposure or dietary intake, acts as a critical immune modulator by regulating gene transcription through the vitamin D receptor (VDR). Globally, vitamin D deficiency (serum 25OHD <20 ng/mL) is widespread, including high rates documented in Turkey. Numerous original studies and meta-analyses suggest a strong correlation between vitamin D deficiency and increased susceptibility to SARS-CoV-2, higher risks of severe clinical outcomes, intensive care admissions, and elevated mortality. Mechanistically, vitamin D enhances innate cellular immune responses by increasing the expression of peptides such as defensins and cathelicidins, maintains immune homeostasis by modulating T-cell functions, and potentially protects against acute lung injury by regulating the renin-angiotensin system. While multiple clinical observations indicate that vitamin D supplementation significantly reduces inflammatory markers and improves recovery rates, conflicting evidence from certain randomized trials and meta-analyses reports no substantial reduction in infection or death rates, leaving the exact therapeutic benefits of supplementation a subject of ongoing clinical evaluation.
Referanslar
Feyzioğlu B. SARS-CoV-2 Kökeni. Biotech&Strategic Health Res. 2020; 4: 1-9.
İnal A. S. , Duman Z. G. , Kurtaran B. SARS-CoV-2 Mikrobiyoloji ve Patogenez. AKTD. 2020; 29(Özel Sayı): 11-23.
Alp Ş, Ünal S. Novel Coronavirus (SARS-CoV-2) Pandemic: Overview and Current Status. FLORA 2020;25:1-10. doi: 10.5578/flora.69574
Buruk K. , Ozlu T. New Coronavirus: SARS-COV-2. Mucosa. 2020; 3(1): 1-4.
Topal M, Öztürk Sarıkaya B, Topal F. COVID 19: The Relationship Among Angiotensin-Converting Enzyme 2 (ACE 2), Renin-Angiotensin-Aldesterone System (RAS), and Chronic Diseases. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2021; 2(2): 61-72.
Akgül, Ö. SARS-CoV-2/COVID-19 Pandemisi . Tıp Fakültesi Klinikleri Dergisi , 2020; 3(1), 1-4.
Özdemir Ö, Pala A. Çocuklarda COVID-19 Enfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Korunma Yolları. J Biotechinol & Strategic Health Res. 2020; 4: 14-21.
Güven, A, Diken Allahverdi, T, Güven, ÖD. Coronavirus: A biochemical approach. Sinop Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 2021; 6(1): 66-77 https://doi.org/10.33484/sinopfbd.776394.
Ekim M, Er Z, Alagha S, et al. KOVID-19 İle Venöz Tromboembolizmin İlişkisi Relationship Between COVID-19 And Venous Thromboembolism. Gevher Nesibe Journal IESDR. 2020; 5: 53-60. 10.46648/gnj.102.
Demir Pervane V, Çelepkolu T. COVID-19’ da Ayaktan Tedavi. Dicle Tıp Dergisi. 2021; 48: 39-48.
T.C. Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Bilimsel Danışma Kurulu Çalışması. COVID-19 (SARS-CoV-2 Enfeksiyonu) Erişkin Hasta Tedavisi. 20 Aralık 2021;1-18, Ankara. Erişim tarihi:12.02.2022, Erişim adresi: https://covid19.saglik.gov.tr/Eklenti/42169/0/covid-19rehberieriskinhastayonetimivetedavi20122021v6pdf.pdf
Demir D, Dinçer E, Kuday H. The Role of Vitamin D and Pharmacist in COVID-19. Journal of Medical Sciences. 2021;2(4):20-37.
Öksüz A, Kutlu R. Evaluation of the Vitamine D Levels of the Patients Who Applied to Meram Medical Faculty Family Medicine Outpatient Clinic. Konuralp Tıp Dergisi. 2018;10(2):160-164.
Erbay E, Mersin S, İbrahimoğlu Ö. Effect of Vitamin D on body systems. Health Care Acad J. 2019;6(3):201-2016.
Christakos S, Dhawan P, Verstuyf A, et al. Vitamin D: Metabolism, Molecular Mechanism of Action, and Pleiotropic Effects. Physiol Rev. 2016;96(1):365-408.
Hatun Ş, Bereket A, Çalıkoğlu AS, et al. Günümüzde D vitamini yetersizliği ve nütrisyonel rikets. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi, 2003; 46(3): 224-241.
Toptaş Hekimoğlu B, Eraltan H, Sarı H, et al. Investigation of The Vitamin D Receptor (VDR) Gene Polymorphisms in Lumbar Disc Herniation in Turkish Patients. Experimed 2019; 9(3): 93-8.
Pepeler MS, Savaş B, Pamukcuoğlu M, et al. Kolorektal kanserlerde vitamin D reseptör ekspresyonunun kolorektal kanserlerde evre ile ilişkili ve prognoz üzerine etkisi. Akademik Gastroenteroloji Dergisi. 2019; 18(3): 101-108.
Sel S. K. , Kasap H. Osteoporoz ve İlişkili Genler: VDR, ESR ve COL1A1. aktd. 2011; 20(4): 246-269.
Özkan B, Döneray H. D vitamininin iskelet sistemi dışı etkileri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2011; 54: 99-119.
Akkoyun H, Bayramoğlu M, Ekin S, et al. D Vitamini Ve Metabolizma İçin Önemi. Atatürk Üniversitesi Veteriner Bilimleri Dergisi. 2014; 9(3): 213-219.
Gökçen N, Coşkun Benlidayı İ, Kocaer A, et al. Association between vitamin D level and total comorbidity status in geriatric patients. Turkish Journal of Geriatrics. 2018;21 (4):536-543.
Bakan S, Deveboynu ŞN, Tayhan Kartal F. COVID-19 Pandemisinde Bağışıklık Üzerine Antioksidan Vitaminlerin Etkisi. EurasianJHS. 2020; 3(COVID-19): 140-148.
Açık M, Yabancı Ayhan N. D Vitamini ve Alzheimer Hastalığı. ADYÜ Sağlık Bilimleri Derg. 2018; 4(2): 980-991.
Fidan F, Alkan BM, Tosun A. Çağın Pandemisi: D Vitamini Eksikliği ve Yetersizliği.Türk Osteoporoz Dergisi. 2014;20, 71-4.
Türk Endokrinoloji ve Metabolik Hastalıklar Derneği. OSTEOPOROZ ve METABOLİK KEMİK HASTALIKLARI TANI ve TEDAVİ KILAVUZU. http://temd.org.tr/admin/uploads/tbl_kilavuz/20180516162801-2018-05-16tbl_kilavuz162800.pdf , Son erişim tarihi: 13.02.2019.
Çaykara B, Öztürk G, Mutlu HH, et al. Relationship Between Vitamin D, Calcium, and Phosphorus Levels. J Acad Res Med 2020;10(3):252-7.
Aydogmus S, Kelekci S, Aydogmus H, et al. High prevalence of vitamin D deficiency among pregnant women in a Turkish population and impact on perinatal outcomes. J Matern Fetal Neonatal Med. 2015;28(15):1828-32.
Parlak M, Kalay S, Kalay Z, et al. Severe vitamin D deficiency among pregnant women and their newborns in Turkey. J Matern Fetal Neonatal Med. 2015;28(5):548-51.
Öztürk ZA, Gol M, Türkbeyler İH. Prevalence of vitamin D deficiency in otherwise healthy individuals between the ages of 18 and 90 years in southeast Turkey. Wien Klin Wochenschr. 2017;129(21-22):854-855. doi:10.1007/s00508-017-1241-8.
Roth DE, Abrams SA, Aloia J, et al. Global prevalence and disease burden of vitamin D deficiency: a roadmap for action in low- and middle-income countries. Ann N Y Acad Sci. 2018 Oct;1430(1):44-79. doi: 10.1111/nyas.13968.
Mogire RM, Mutua A, Kimita W, et al. Prevalence of vitamin D deficiency in Africa: a systematic review and meta-analysis. Lancet Glob Health. 2020;8(1):e134-e142. doi: 10.1016/S2214-109X(19)30457-7.
Cashman KD. Vitamin D Deficiency: Defining, Prevalence, Causes, and Strategies of Addressing. Calcif Tissue Int. 2020;106(1):14-29. doi: 10.1007/s00223-019-00559-4.
Brown R SA. Vitamin D deficiency: a factor in COVID-19, progression, severity and mortality? – An urgent call for research. MitoFit Preprint Arch. 2020. doi:10.26124/mitofit:200001.
Hansdottir S, Monick MM. Vitamin D effects on lung immunity and respiratory diseases. Vitam Horm. 2011;86:217-237. doi:10.1016/B978-0-12-386960-9.00009-5.
Ünal O. COVID-19 Tedavisinde Vitamin C ve D. SDÜ Tıp Fakültesi Dergisi. 2021; COVID-19 Özel Sayı(1): 97-100.
Tuncer Z. Vitamin D VE COVID-19 Enfeksiyonu. KTD. 2021; 22(3): 237-240.
Acar Tek N, Koçak T. Koronavirüsle (COVID-19) Mücadelede Beslenmenin Bağışıklık Sisteminin Desteklenmesinde Rolü. Gazi sağlık bilim. derg. 2020; 18-45.
Gombart AF, Pierre A, Maggini S. A Review of Micronutrients and the Immune System-Working in Harmony to Reduce the Risk of Infection. Nutrients. 2020;12(1):236. doi: 10.3390/nu12010236.
Costa LB, Perez LG, Palmeira VA, Macedo E Cordeiro T, Ribeiro VT, Lanza K, Simões E Silva AC. Insights on SARS-CoV-2 Molecular Interactions With the Renin-Angiotensin System. Front Cell Dev Biol. 2020 Sep 16;8:559841. doi: 10.3389/fcell.2020.559841.
Yang J, Zhang H, Xu J. Effect of Vitamin D on ACE2 and Vitamin D receptor expression in rats with LPS-induced acute lung injury. Chinese Journal of Emergency Medicine. 2016; 25:1284-1289. 10.3760/cma.j.issn.1671-0282.2016.12.016.
Xu J, Yang J, Chen J, Luo Q, Zhang Q, Zhang H. Vitamin D alleviates lipopolysaccharide‑induced acute lung injury via regulation of the renin‑angiotensin system. Mol Med Rep. 2017;16(5):7432-7438. doi: 10.3892/mmr.2017.7546.
Grant WB, Lahore H, McDonnell SL, et al. Evidence that Vitamin D Supplementation Could Reduce Risk of Influenza and COVID-19 Infections and Deaths. Nutrients. 2020 Apr 2;12(4):988. doi: 10.3390/nu12040988.
Basaran N, Adas M, Gokden Y, et al. The relationship between vitamin D and the severity of COVID-19. Bratisl Lek Listy. 2021;122(3):200-205. doi: 10.4149/BLL_2021_034.
Ersöz A, Yılmaz TE. The association between micronutrient and hemogram values and prognostic factors in COVID-19 patients: A single-center experience from Turkey. Int J Clin Pract. 2021 Jun;75(6):e14078. doi: 10.1111/ijcp.14078.
Karahan S, Katkat F. Impact of Serum 25(OH) Vitamin D Level on Mortality in Patients with COVID-19 in Turkey. J Nutr Health Aging. 2021;25(2):189-196. doi: 10.1007/s12603-020-1479-0.
Söbü E, Karaaslan A, Çetin C, et al. Vitamin D Levels of COVID-19 Positive Sypmtomatic Pediatric Cases. Güncel Pediatri. 2021; 19(1): 9-14.
Alpcan A, Tursun S, Kandur Y. Vitamin D levels in children with COVID-19: a report from Turkey. Epidemiol Infect. 2021 Aug 10;149:e180. doi: 10.1017/S0950268821001825.
Seven B, Gunduz O, Ozgu-Erdinc AS, et al. Correlation between 25-hydroxy vitamin D levels and COVID-19 severity in pregnant women: a cross-sectional study. J Matern Fetal Neonatal Med. 2021 Nov 23:1-6. doi: 10.1080/14767058.2021.2005564.
Demir M, Demir F, Aygun H. Vitamin D deficiency is associated with COVID-19 positivity and severity of the disease. J Med Virol. 2021 ;93(5):2992-2999. doi: 10.1002/jmv.26832.
Fatemi A, Ardehali SH, Eslamian G, et al. Association of vitamin D deficiency with COVID-19 severity and mortality in Iranian people: a prospective observational study. Acute Crit Care. 2021;36 (4): 300-307. doi:https://doi.org/10.4266/acc.2021.00605.
Jain A, Chaurasia R, Sengar NS, et al. Analysis of vitamin D level among asymptomatic and critically ill COVID-19 patients and its correlation with inflammatory markers. Sci Rep. 2020;10(1):20191. doi: 10.1038/s41598-020-77093-z.
Soltani-Zangbar MS, Mahmoodpoor A, Dolati S, et al. Serum levels of vitamin D and immune system function in patients with COVID-19 admitted to intensive care unit. Gene Rep. 2022;26:101509. doi:10.1016/j.genrep.2022.101509.
Campi I, Gennari L, Merlotti D, et al. Vitamin D and COVID-19 severity and related mortality: a prospective study in Italy. BMC Infect Dis. 2021 Jun 14;21(1):566. doi: 10.1186/s12879-021-06281-7.
Israel A, Cicurel A, Feldhamer I, et al. Vitamin D deficiency is associated with higher risks for SARS-CoV-2 infection and COVID-19 severity: a retrospective case-control study. Intern Emerg Med. 2022 Jan 9:1–11. doi: 10.1007/s11739-021-02902-w.
Dror AA, Morozov N, Daoud A, et al. Pre-infection 25-hydroxyvitamin D3 levels and association with severity of COVID-19 illness. PLoS One. 2022 Feb 3;17(2):e0263069. doi: 10.1371/journal.pone.0263069.
Chiodini I, Gatti D, Soranna D, et al. Vitamin D Status and SARS-CoV-2 Infection and COVID-19 Clinical Outcomes. Front Public Health. 2021 Dec 22;9:736665. doi: 10.3389/fpubh.2021.736665.
Kaya MO, Pamukçu E, Yakar B. The role of vitamin D deficiency on COVID-19: a systematic review and meta-analysis of observational studies. Epidemiol Health. 2021;43:e2021074. doi:10.4178/epih.e2021074.
Seal KH, Bertenthal D, Carey E, et al. Association of Vitamin D Status and COVID-19-Related Hospitalization and Mortality. J Gen Intern Med. 2022 Jan 1:1–9. doi: 10.1007/s11606-021-07170-0.
Gönen MS, Alaylıoğlu M, Durcan E, et al. Rapid and Effective Vitamin D Supplementation May Present Better Clinical Outcomes in COVID-19 (SARS-CoV-2) Patients by Altering Serum INOS1, IL1B, IFNg, Cathelicidin-LL37, and ICAM1. Nutrients. 2021; 13(11):4047. https://doi.org/10.3390/nu13114047.
Bilir Y, Bilir A, Saracoğlu A, et al. Does Vitamin D Supplementation Reduce Cytokine Storm and Mortality in Geriatric Intensive Care Patients Diagnosed with COVID-19. J Contemp Med. 2022; 12(2): 1-1.
Karonova TL, Chernikova AT, Golovatyuk KA, et al. Vitamin D Intake May Reduce SARS-CoV-2 Infection Morbidity in Health Care Workers. Nutrients. 2022; 14(3):505. https://doi.org/10.3390/nu14030505.
AlKhafaji D, Al Argan R, Albaker W, et al. The Impact of Vitamin D Level on the Severity and Outcome of Hospitalized Patients with COVID-19 Disease. Int J Gen Med. 2022 Jan 7;15:343-352. doi: 10.2147/IJGM.S346169.
Chen J, Mei K, Xie L, et al. Low vitamin D levels do not aggravate COVID-19 risk or death, and vitamin D supplementation does not improve outcomes in hospitalized patients with COVID-19: a meta-analysis and GRADE assessment of cohort studies and RCTs. Nutr J. 2021 Oct 31;20(1):89. doi: 10.1186/s12937-021-00744-y.