Lenfoid Sistem Histolojisi
Özet
Lenfoid sistem; lenfositlerin yoğun olarak bulunduğu hücre, doku ve organlardan oluşan, vücudu patojenlere karşı koruyan temel savunma yapısıdır. Fetal karaciğer, kemik iliği ve timus primer lenfoid organları oluştururken; dalak, tonsiller, lenf düğümleri ve mukoza ile ilişkili lenfoid dokular (MALT) sekonder lenfoid organlar grubundadır. Timus, T hücrelerinin proliferasyonu, maturasyonu ve eğitimi için bir merkez görevi üstlenerek immün yetenek kazanmalarını sağlar; bu süreçte kan-timus bariyeri gelişmekte olan T hücrelerini antijenlerden korur. Vücutta inguinal ve aksillar bölgelerde yoğunlaşan lenf düğümleri ise yabancı patojenlerin süzülmesi ve fagositozunda kritik rol oynar. En büyük sekonder lenfoid organ olan dalak, korteks ve medulla ayrımı içermez; kırmızı pulpası ile yaşlanmış eritrositleri kandan temizleyip filtre ederken, beyaz pulpası ile sistemik dolaşımdaki antijenlere karşı immünolojik yanıt oluşturur. Son olarak tonsiller, solunum ve sindirim sistemlerinin girişinde Waldeyer halkasını meydana getirerek ilk savunma hattını kurar. Tüm bu yapılar, koordineli bir sirkülasyon ile antijene özgü bağışıklık yanıtının sürdürülmesini sağlar.
The lymphoid system is the primary defense structure that protects the body against pathogens, consisting of lymphocyte-dense cells, tissues, and organs. While the fetal liver, bone marrow, and thymus constitute the primary lymphoid organs; the spleen, tonsils, lymph nodes, and mucosa-associated lymphoid tissues (MALT) form the secondary lymphoid organs. The thymus serves as a centralized educational hub for T cell proliferation, maturation, and selection, where the blood-thymus barrier functions to isolate developing T cells from systemic antigens. Lymph nodes, strategically concentrated in the inguinal and axillary regions, play a critical role in the filtration and phagocytosis of foreign pathogens. The spleen, identified as the largest secondary lymphoid organ, lacks cortex and medulla differentiation; it filters damaged erythrocytes via its red pulp and coordinates immunological responses against systemic antigens through its white pulp. Lastly, the tonsils construct the Waldeyer’s ring at the entrances of the respiratory and digestive tracts to form an initial line of immune defense. Together, these specialized compartments facilitate a highly coordinated circulation necessary for mounting antigen-specific adaptive immunity.
Referanslar
Jalkanen S, Salmi M. Lymphatic endothelial cells of the lymph node. Nature Reviews Immunology. 2020;20(9):566-578. doi: 10.1038/s41577-020-0281-x.
Eroschenko VP. diFIORE’nin Histoloji Atlası Fonksiyonel İlişkileriyle, İmmün Sistem. (Ramazan Demir, Çev.Ed.).Ankara: Palme Yayınları; 2016. p. 239-260.
Kierszenbaum AL. Histoloji ve Hücre Biyolojisi, İmmün-Lenfatik Sistem.(Ramazan Demir, Çev.Ed.). Ankara: Palme Yayınları; 2006. p.267-298.
Girard JP, Moussion C, Förster R. HEVs, lymphatics and homeostatic immune cell trafficking in lymph nodes. Nature Reviews Immunology. 2012;12(11):762-73. doi: 10.1038/nri3298. Epub 2012 Sep 28.
Van Zante A et al. Lymphocyte-HEV interactions in lymph nodes of a sulfotransferase-deficient Mouse. Journal of Experimental Medicine. 2003;198:1289. doi: 10.1084/jem.20030057.
Thapa P, Farber DL. The Role of the Thymus in the Immune Response. Thoracic Surgery Clinics. 2019 May;29(2):123-131. doi: 10.1016/j.thorsurg.2018.12.001.
Korkusuz P, Korkmaz C, Köprü ÇZ. Lenfoid Sistem., Baykal B (Ed). Histoloji Konu Anlatımı ve Atlas, İlişkili Hücre Biyolojisi ve Moleküler Biyoloji ile İçinde. Ankara: Palme Yayıncılık; 2014. p. 440-487.
Çaylı S, Özdemir Sancı T, Akcan G, Çelebi S. Lenfoid Organlar.,Tufan AÇ (Ed). Işık Mikroskopik Görseller ve Çizimli Anlatımlarıyla Histoloji Laboratuvar Kitabı İçinde. Ankara: Ankara Nobel Tıp Kitabevleri; 2019. p.77-84.
Rajewsky K. B-cell differentiation:clonal selection and learning in the antibody system. Nature, 1996;381:751.
Savino W et al. Intrathymic T-cell migration: a combinatorial interplay of ? extracellular matrix and chemokines? Trends Immunology, 2002;23:305. doi: 10.1016/s1471-4906(02)02224-x.
Abbas AK, Lichtman AH. Temel İmmünoloji, İmmün Sistemin Fonksiyonları ve Bozuklukları. (Yıldız Camcıoğlu, Gülnur Deniz, Çev.Ed.). İstanbul: İstanbul Medikal Yayıncılık; 2007. p.83-176.
Savino W et al. Molecular mechanisms governing thymocyte migration: combined role of chemokines and extracellular matrix. Journal of Leukocyte Biology. 2004;75:951. doi: 10.1189/jlb.1003455.
Cesta MF. Normal Structure, Function, and Histology of the Spleen. Toxicologic Pathology, 34:455–465, 2006. doi: 10.1080/01926230600867743.
Susan A. Elmore. Enhanced Histopathology of the Spleen. Toxicologic Pathology. 2006;34(5): 648–655. doi: 10.1080/01926230600865523.
Suttie AW. Histopathology of the Spleen. Toxicologic Pathology. 2006;34:466-503. doi: 10.1080/01926230600867750
Junqueira LC, Carneiro J. Temel Histoloji Text & Atlas, Lenfoid Organlar. (Seyhun Solakoğlu, Yener Aytekin, Çev. Ed.). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri; 2009. p.254-280.
Sidell D, Shapiro NL. Acute tonsillitis. Infectious Disorders-Drug Targets. 2012;12(4):271-6. doi: 10.2174/187152612801319230.
