Serum D Vitamininin Ölçümü

Yazarlar

Andaç Uzdoğan
https://orcid.org/0000-0003-2950-2680
Çiğdem Yücel

Özet

D vitamini, kemik metabolizması ve kalsiyum homeostazında kritik öneme sahip steroid bir hormondur. Sistemik dolaşımda en çok 25(OH)D formunda bulunur ve klinik laboratuvarlarda bu öncül form ölçülür. D vitamini düzeylerinin ölçümünde CPBA, RIA, ELISA ve yaygın otomasyon sağlayan CLIA gibi immun yöntemlerin yanı sıra, vitamin D2-D3 ayrımı yapan HPLC ve yüksek doğrulukla epimer ayrımı sağlayan LC-MS/MS gibi kromatografik yöntemler kullanılır. Serum D vitamini düzeyleri; mevsimsel değişiklikler, coğrafi enlem, güneş ışığına maruziyet, açık havada fiziksel aktivite, deniz ürünleri veya vejetaryenlik gibi beslenme alışkanlıkları, genetik polimorfizmler, vücut kitle indeksi ve cilt pigmentasyonu gibi preanalitik faktörlerden doğrudan etkilenir. Günümüzde klinik değerlendirmelerde 25(OH)D kan düzeyinin 20 ng/mL'den düşük olması eksiklik, 20-30 ng/mL arası yetersizlik ve 30 ng/mL'den yüksek olması ise normal/yeterli değer olarak kabul edilmektedir. modern yaşam tarzı eksikliği artırırken, günlük alım miktarı ihtiyacı bireysel faktörlere göre değişmektedir.

Vitamin D is a steroid hormone of critical importance in bone metabolism and calcium homeostasis. It is mostly found in the 25(OH)D form in systemic circulation, and this precursor form is measured in clinical laboratories. In measuring vitamin D levels, immune methods such as CPBA, RIA, ELISA, and CLIA, which provides widespread automation, are used alongside chromatographic methods like HPLC, which differentiates vitamin D2-D3, and LC-MS/MS, which enables epimer separation with high accuracy. Serum vitamin D levels are directly affected by preanalytic factors such as seasonal changes, geographical latitude, sunlight exposure, outdoor physical activity, dietary habits like seafood consumption or vegetarianism, genetic polymorphisms, body mass index, and skin pigmentation. Today, in clinical evaluations, a blood 25(OH)D level lower than 20 ng/mL is considered deficiency, between 20-30 ng/mL is insufficiency, and higher than 30 ng/mL is accepted as a normal/sufficient value. While modern lifestyle increases deficiency, the daily recommended allowance varies based on individual factors.

Referanslar

Holick MF. Environmental factors that influence the cutaneous production of vitamin D. Am J Clin Nutr, 1995;61(3 Suppl):638S-45S.

Makris K, Sempos C, Cavalier E. The measurement of vitamin D metabolites: part I-metabolism of vitamin D and the measurement of 25-hydroxyvitamin D. Hormones, 2019. https://doi.org/10.1007/s42000-019-00169-7

Holick MF. Vitamin D deficiency. N Engl J Med, 2007;357(3):266-81.

Jones J. Metabolism and biomarkers of vitamin D. Scand J Clin Lab Investig Suppl, 2012;243:7-13.

Nykjaer A, Dragun D, Walther D, et al. An endocytic pathway essential fopr renal uptake and activation of the steroid 25-(OH) vitamin D3. Cell, 1999; 96(4):507-15.

Christakos S, Dhawan P, Verstuyf A, et al. Vitamin D: Metabolism, molecular mechanism of action, and pleitropic effects. Physiol Rev, 2016;96(1):365-408.

Jones G, Prosser DE, Kaufmann M. Cytocrome P450-mediated metabolism of vitamin D. J lipid Res, 2014;55(1):13-31.

Bikle DD. Vitamin D metabolism, mechanism of action, and clinical applications. Chem Biol, 2014;21(3):319-29.

Bailey D, Veljkovic K, Yazdanpanah M, Adeli K. Analytical measurement and clinical relevance of vitamin D(3) C3-epimer. Clin Biochem, 2013;46(3):190-6.

Kamao M, Tatematsu S, Hatakeyama S, et al. C-3 epimerization of vitamin D3 metabolites and further metabolism of C-3 epimers: 25-hydroxyvitamin D3 is metabolised to 3-epi-25-hydroxyvitamin D3 and subsequently metabolised through C-1alpha or C-24 hydroxylation. J Biol Chem, 2004;279(16):15897-907.

Singh RJ, Taylor RL, Reddy GS, Grebe SK. C-3 epimers can account for a significiant proportion of total circulating 25-hydroxyvitamin D in infants, complicating accurate measureent and interpretation of vitamin D status. J Clin Endocrinol Metab, 2006;91(8):3055-61.

Zerweckh JE. Blood biomarkers of vitamin D status. Am J Clin Nutr, 2008;87(4):1087S-91S.

Baecher S, Leinenbach A, Wright JA, et al. Simultaneous quantification of four vitamin D metabolites in human serum using high performance liquid chromatography tandem mass spectrometry for vitamin D profiling. Clin Biochem, 2012;45(16-17):1491-6.

Ross AC, Taylor CL, Yaktine AL, et al. Institute of Medicine (US) Commitee to Review Dietary Reference Intakes for Calcium and Vitamin D. 2011. Washington, DC: National Academies Press

Scientific Advisory Commitee on Nutrition (SACN). SACN vitamin D and health report. 2016. Public Health England

Haddad JG, Chyu KJ. Competitive protein-binding radioassay for 25-hydroxycholecalciferol. J Clin Endocrinol Metab, 1971;33(6):992-5.

Su Z, Narla SN, Zhu Y. 25-Hydroxyvitamin D: analysis and clinical application. Clin Chim Acta, 2014;433:200-5.

Bikle DD. Vitamin D assays. Front Horm Res, 2018;50:14-30.

Jones G, Kaufmann M. Vitamin D metabolite profiling using liquid chromatography-tandem mass spectrometry (LC-MS/MS). J Steroid Biochem Mol Biol, 2016;164:110-4.

Farrell CJL, Martin S, McWhinney B, et al. State-of-the-art vitamin D assays: A comparison of automated immunoassays with liquid chromatography-tandem mass spectrometry methods. Clin Chem 2012;58:531- 42.

Fuleihan GH, Bouillon R, Clarke B, et al. Serum 25-Hydroxyvitamin D levels: variability, knowledge gaps, and the concept of a desirable range. J Bone Miner Res 2015;30:1119-33.

Carter GD. 25-hydroxyvitamin D: A difficult analyte. Clin Chem 2012;58:486-8.

Maxwell JD. Seasonal variation in vitamin D. Proc Nutr Soc 1994;53:533-43.

King L, Dear K, Harrison SL, et al. Investigating the patterns and determinants of seasonal variation in vitamin D status in Australian adults: the Seasonal D Cohort Study. BMC Public Health 2016;16(892).

Lanteri P, Lombardi G, Colombini A, Banfi G. Vitamin D in exercise: Physiologic and analytical concerns. Clin Chim Acta 2013;415:45-53.

Lombardi G, Colombini A, Freschi M, et al. Seasonal variation of bone turnover markers in top-level female skiers. Eur J Appl Physiol 2011;111:433-40.

Lombardi G, Corsetti R, Lanteri P, et al. Reciprocal regulation of calcium-/phosphate-regulating hormones in cyclists during the Giro d’Italia 3-week stage race. Scand J Med Sci Sport 2014;24:779-87.

Brustad M, Alsaker E, Engelsen O, et al. Vitamin D status of middle-aged women at 65-71 degrees N in relation to dietary intake and exposure to ultraviolet radiation. Public Health Nutr 2004;7:327-35.

Lamberg-Allardt C, Brustad M, Meyer HE, Steingrimsdottir L. Vitamin D - a systematic literature review for the 5th edition of the Nordic Nutrition Recommendations. Food Nutr Res 2013;57:1-31.

Mangels AR. Bone nutrients for vegeterians. Am J Clin Nutr 2014;100:469S-75S.

Outila TA, Kärkkäinen MU, Seppänen RH, Lamberg-Allardt CJ. Dietary intake of vitamin D in premenopausal, healthy vegans was insufficient to maintain concentrations of serum 25-hydroxyvitamin D and intact parathyroid hormone within normal ranges during the winter in Finland. J Am Diet Assoc 2000;100:434-41.

Wang TJ, Zhang F, Richards JB, et al. Common genetic determinants of vitamin D insufficiency: A genome-wide association study. Lancet 2010;376(9736):180-8.

Ahn J, Yu K, Stolzenberg-Solomon R, et al. Genome-wide association study of circulating vitamin D levels. Hum Mol Genet 2010;19:2739-45.

Jolliffe DA, Walton RT, Griffiths CJ, Martineau AR. Single nucleotide polymorphisms in the vitamin D pathway associating with circulating concentrations of vitamin D metabolites and non-skeletal health outcomes: Review of genetic association studies. J Steroid Biochem Mol Biol 2016;164:18-29

Suaini NHA, Koplin JJ, Ellis JA, et al. Environmental and genetic determinants of vitamin D insufficiency in 12-month-old infants. J Steroid Biochem Mol Biol 2014;144:445-54.

Elkum N, Alkayal F, Noronha F, et al. Vitamin D insufficiency in Arabs and South Asians positively associates with polymorphisms in GC and CYP2R1 genes. PLoS One 2014;9:e113102.

Signorello LB, Shi J, Cai Q, et al. Common variation in vitamin D pathway genes predicts circulating 25-hydroxyvitamin D levels among African Americans. PLoS One 2011;6:e28623.

Vuistiner P, Rousson V, Henry H et al. A population-based model to consider the effect of seasonal variation on serum 25(OH)D and vitamin D status. Biomed Res Int 2015;2015:168189.

Wortsman J, Matsuoka LY, Chen TC et al. Decreased bioavailability of vitamin D in obesity. Am J Clin Nutr 2000;72:690-3

Nowson CA, Margerison C. Vitamin D intake and vitamin D status of Australians. Med J Aust 2002;177:149-52.

Jablonski NG, Chaplin G. The evolution of skin pigmentation and hair texture in people of African ancestry. Dermatol Clin 2014;32:113-21.

Hollis BW, Kamerud JQ, Kurkowski A, et al. Quantification of circulating 1,25-dihydroxyvitamin D by radioimmunoassay with 125I-labeled tracer. Clin Chem 1996;42:586-92.

Kiely M, Cashman KD, and on behalf of the ODIN Consortium. The ODIN project: Development of food-based approaches for prevention of vitamin D deficiency throughout life. Nutr Bull 2015;40:235-46.

Webb AR. Who, what, where and when-influences on cutaneous vitamin D synthesis. Prog Biophys Mol Biol 2006;92:17- 25.

Krzywanski J, Mikulski T, Krysztofiak H, et al. Seasonal Vitamin D Status in Polish Elite Athletes in Relation to Sun Exposure and Oral Supplementation. PLoS One 2016;11:e0164395.

Wacker M, Holick MF. Vitamin D-Effects on Skeletal and Extraskeletal Health and the Need for Supplementation. Nutrients 2013;5:111-48.

Holick MF, Binkley NC, Bischoff-Ferrari HA, et al. Evaluation, Treatment, and Prevention of Vitamin D Deficiency: an Endocrine Society Clinical Practice Guideline. J Clin Endocrinol Metab 2011;96:1911-30.

Ross AC, Manson JE, Abrams SA, et al. The 2011 report on dietary reference intakes for calcium and vitamin D from the Institute of Medicine: what clinicians need to know. J Clin Endocrinol Metab 2011;96:53-8.

Nowson CA, McGrath JJ, Ebeling PR, et al. Working Group of Australian and New Zealand Bone and Mineral Society ES of A and OA. Vitamin D and health in adults in Australia and New Zealand: a position statement. Med J Aust 2012;196:686-7.

Rees JR, Mott L, Barry E, et al. Lifestyle and Other Factors Explain One-Half of the Variability in the Serum 25-Hydroxyvitamin D Response to Cholecalciferol Supplementation in Healthy Adults. J Nutr 2016;146:2312-24.

Ocampo-Pelland AS, Gastonguay MR, French JF, Riggs MM. Model-based meta-analysis for development of a population-pharmacokinetic (PPK) model for Vitamin D3 and its 25OHD3 metabolite using both individual and arm-level data. J Pharmacokinet Pharmacodyn 2016;43:191-206.

Gelecek

11 Haziran 2022

Lisans

Lisans