Psoriasis ve D Vitamini
Özet
Psoriasis, deri, tırnak ve eklemlerde bulgulara neden olan kronik ve inflamatuvar bir hastalıktır. Hastalığın patogenezinde artmış epidermal turnover ve inflamasyon öne çıkarken, etyolojisinde genetik zemin ile D vitamini ve kalsiyum eksikliği gibi tetikleyici faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Aktif D vitamini metaboliti olan 1,25-dihidroksi vitamin D3, keratinosit proliferasyonunu baskılayıp farklılaşmayı destekleyerek deri bariyerini korur ve kutanöz bağışıklığı regüle eder. D vitamini reseptör (VDR) gen polimorfizmleri (Apal, BsmI, FokI, TaqI) ile psoriasis arasındaki ilişkiyi inceleyen meta-analizler çelişkili sonuçlar vermektedir; bazı çalışmalar belirli popülasyonlarda korelasyon bulsa da genel bir genetik varyant ilişkisi sağlam şekilde kanıtlanamamıştır. Psoriasisli hastalarda serum D vitamini düzeylerinin kontrollere göre daha düşük olduğu ve hastalık şiddetiyle negatif korelasyon gösterdiği belirlenmiştir. Tedavide yaygın olarak kullanılan geniş ve dar bant UVB ile PUVA fototerapileri, D vitamini sentezini artırarak serum düzeylerini normal aralığa yükseltir. Sistemik oral D vitamini takviyelerinin hastalık şiddetini azaltmadaki olumlu etkisi klinik çalışmalarda henüz kesin olarak doğrulanamamıştır. Topikal tedavide ise kalsipotriol gibi D vitamini analogları, keratinosit proliferasyonunu azaltıcı etkileriyle özellikle plak psoriasisinin birinci basamak tedavisinde tek başına veya steroidlerle kombine edilerek güvenle kullanılmaktadır.
Psoriasis is a chronic, inflammatory disease causing symptoms in the skin, nails, and joints, characterized by an increased epidermal turnover and inflammation in which vitamin D deficiency and calcium levels are considered triggering factors. The active metabolite of vitamin D3 regulates cutaneous immunity and suppresses keratinocyte proliferation while supporting differentiation. Meta-analyses examining vitamin D receptor (VDR) gene polymorphisms and psoriasis yield conflicting results, showing no robust, reproducible genetic variant association. Circulating 25(OH)D levels are significantly lower in psoriasis patients and negatively correlate with disease severity. Phototherapy modalities like broadband UVB, narrowband UVB, and PUVA effectively enhance vitamin D synthesis and elevate serum levels to the normal range, contributing to clinical improvement. Although the therapeutic impact of oral vitamin D supplementation remains unconfirmed due to insufficient randomized controlled trials, topical vitamin D analogs such as calcipotriol are successfully utilized as a first-line treatment for plaque psoriasis to normalize epidermal growth, either alone or combined with topical corticosteroids.
Referanslar
Alan S, Gül Ü, Tuna S. All aspect psoriasis. Indian Journal of Medical Research and Pharmaceutical Sciences. 2014; 1(5): 32-6.
Barrea L, Savanelli MC, Di Somma C. Vitamin D and its role in psoriasis: An overview of the dermatologist and nutritionist. Rev Endocr Metab Disord. 2017;18:195-205.
Bikle DD, Oda Y, Xie Z. Calcium and 1,25(OH)2D: interacting drivers of epidermal differentiation. J Steroid Biochem Mol Biol. 2004;89-90(1-5):355-60.
Elias PM, Ahn SK, Denda M, et al. Modulations in epidermal calcium regulate the expression of differentiation-specific markers. J Invest Dermatol. 2002;119(5):1128-36.
Pillai S, Bikle DD, Su MJ, et al. 1,25-Dihydroxyvitamin D3 upregulates the phosphatidylinositol signaling pathway in human keratinocytes by increasing phospholipase C levels. J Clin Invest. 1995;96(1):602-9.
Mitsui A, Tada Y, Takahashi T, et al. Serum IL-33 levels are increased in patients with psoriasis. Clin Exp Dermatol. 2016;41(2):183-9.
Dong Y, Hu H, Fu D, et al. Serum Expression of IL-33 and ST2 in Patients with Psoriasis Vulgaris. Arch Iran Med. 2021;24(9):689-95.
Wierzbicka JM, Piotrowska A, Purzycka-Bohdan D, et al. The Effects of Vitamin D on the Expression of IL-33 and Its Receptor ST2 in Skin Cells; Potential Implication for Psoriasis. Int J Mol Sci. 2021;22(23):12907.
Liu JL, Zhang SO, Zeng HM. ApaI, BsmI, FokI and TaqI polymorphisms in the vitamin D receptor (VDR) gene and the risk of psoriasis: a meta-analysis. J Eur Acad Dermatol Venereol 2013;27(6):739-46.
Lee YH, Choi SJ, Ji JD, Song GG. Vitamin D receptor ApaI, TaqI, BsmI, and FokI polymorphisms and psoriasis susceptibility: a meta-analysis. Mol Biol Rep. 2012 Jun;39(6):6471-8.
Stefanic M, Rucevic I, Barisic-Drusko V. Meta-analysis of vitamin D receptor polymorphisms and psoriasis risk. Int J Dermatol 2013;52(6):705-10.
Lee YH. Vitamin D receptor ApaI, TaqI, BsmI, and FokI polymorphisms and psoriasis susceptibility: an updated meta-analysis. Clin Exp Dermatol. 2019;44(5):498-505.
Li J, Sun L, Sun J, Yan M. Pooling analysis regarding the impact of human vitamin D receptor variants on the odds of psoriasis. BMC Med Genet 2019;20(1):161.
Navarro-Trivino FJ, Arias-Santiago S, Gilaberte-Calzadac Y. Vitamin D and the skin: A review for dermatologists. Actas Dermosifiliogr. 2019;110:262-72.
Lee YH, Song GG. Association between circulating 25-hydroxyvitamin D levels and psoriasis, and correlation with disease severity: a meta-analysis. Clin Exp Dermatol 2018 ;43(5):529-35.
Pitukweerakul S, Thavaraputta S, Prachuapthunyachart S, Karnchanasorn R. Hypovitaminosis D is associated with psoriasis: A systematic review and metaanalysis. Kans J Med 2019;12(4):103-8.
Al-Dhubaibi MS, Shahzad M, Al-Senaid AI, et al. Phototherapy enhanced vitamin D level in psoriasis. Research Journal of Pharmaceutical, Biological and Chemical Sciences. 2020; 11(4): 63-72.
Krafka J, Augusta G. A simple treatment for psoriasis. J Lab Clin Med. 1936;21:1147-8.
Kechichian E, Ezzedine K. Vitamin D and the skin: An update for Dermatologists. Am J Clin Dermatol. 2018;19(2):223-35.
Navarro-Trivino FJ, Arias-Santiago S, Gilaberte-Calzadac Y. Vitamin D and the skin: A review for dermatologists. Actas Dermosifiliogr. 2019;110:262-72.
Theodoridis X, Grammatikopoulou MG, Stamouli E-M. Effectiveness of oral vitamin D supplementation in lessening disease severity among patients with psoriasis: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrition. 2021;82:111024. doi: 10.1016/j.nut.2020.111024.
Samarasekera EJ, Sawyer L, Wonderling D, et al. Topical therapies for the treatment of plaque psoriasis:systematic review and network meta-analyses. British Journal of Dermatology. 2013; 168: 954-67.
Oakley A. Calcipotriol. https://dermnetnz.org/topics/calcipotriol#:~:text=Calcipotriol%20is%20a%20prescription%20medication,often%20persist%20despite%20continued%20treatment (10.02.2022 tarihinde alıntılandı).
Ngan V, Vather D, Oakley A. Guidelines for the management of psoriasis. https://dermnetnz.org/topics/guidelines-for-the-treatment-of-psoriasis (10.02.2022 tarihinde alıntılandı).