Baş Ağrısı Sınıflaması
Özet
Başağrıları, genel popülasyonda %90’ın üzerindeki görülme oranıyla en yaygın şikayetlerden biri olup, tıp dünyasının en heterojen hastalık grupları arasında yer almaktadır. Bu çeşitlilik nedeniyle ortak bir tanı dili oluşturmak amacıyla Dünya Başağrısı Cemiyeti (IHS) tarafından geliştirilen ve son olarak 2018 yılında güncellenen Uluslararası Başağrısı Bozuklukları Sınıflaması (ICHD-3), başarılı bir tedavinin temel anahtarıdır. Sınıflama sistemi; primer, sekonder ve ağrılı kraniyal nöropatiler/diğer yüz-baş ağrıları olmak üzere üç ana gruptan oluşmaktadır. Hiyerarşik bir yapıda sunulan bu rehber, hastaların son bir yıldaki semptom fenotiplerine göre ayrıntılı tanı konulmasını, mevcut her başağrısı tipinin ayrı ayrı kodlanmasını ve klinik önem sırasına göre dizilmesini öngörmektedir. Doğru tanı sürecini kolaylaştırmak ve ilaç tüketimini net bir şekilde takip edebilmek adına klinisyenler tarafından hastalara başağrısı günlüğü tutturulması önemle tavsiye edilmektedir. Ezbere öğrenilmek yerine klinikte ihtiyaç duyuldukça tekrar başvurulması gereken bir kaynak olan bu sistem, etiyolojik yaklaşımla doğru tedaviye ulaşmanın ilk basamağını oluşturmaktadır.
Headaches are among the most common complaints with a prevalence rate above 90% in the general population, making them one of the most heterogeneous disease groups in medicine. To establish a common diagnostic language for this diversity, the International Classification of Headache Disorders (ICHD-3), developed by the International Headache Society (IHS) and last updated in 2018, is the key to successful treatment. The classification system consists of three main groups: primary, secondary, and painful cranial neuropathies or other facial-head pains. Presented in a hierarchical framework, this guideline mandates detailed diagnosis based on the patients' symptom phenotypes over the past year, individual coding of each existing headache type, and ordering them by clinical importance. To facilitate the accurate diagnosis process and monitor medication consumption precisely, clinicians strongly recommend that patients maintain a diagnostic headache diary. Serving as a reference tool designed for continuous consultation in clinical practice rather than rote memorization, this system constitutes the very first step toward accurate treatment through an etiological approach.
Referanslar
İdiman, F., (2018). Başağrılarında son 40 yıl. Türk Nöroloji Derneği Başağrısı Çalışma Grubu (Ed.), Başağrısı Tanı ve Tedavi Güncel Yaklaşımlar içinde (s. 9-22). İstanbul: Galenos Yayınevi.
Baykan, B., (2013). Başağrısının Genel Özellikleri ve Sınıflaması. Murat Emre (Ed.), Nöroloji Temel Kitabı içinde (s. 131-137). Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri.
Vahlquist B. Migren in children. Int Arch Allergy 1955;7:348-55.
Headache Classification Committee of the lnternational Headache Society. Classification and diagnostic criteria for headache disorders, cranial neuralgias and facial pain. Cephalalgia 1988;8(7):l-96.
Özge A, Karadaş Ö. Başağrısı Sınıflamaları. Turkiye Klinikleri J Neurol-Special Topics 2018;11(1):1-14
Headache Classification Subcommittee of the International Headache Society. The International Classification of Headache Disorders: 2nd edition. Cephalalgia. 2004;24(1):9-160
Headache Classification Committee of the International Headache Society (IHS). The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition (beta version). Cephalalgia. 2013;33(9):629-808.
Headache Classification Committee of the International Headache Society (IHS) The International Classification of Headache Disorders, 3rd edition. Cephalalgia. 2018;38(1):1-211.
Gökçay, F., (2018). Başağrılı Hastada Tanı ve Tetkikler. Türk Nöroloji Derneği Başağrısı Çalışma Grubu (Ed.), Başağrısı Tanı ve Tedavi Güncel Yaklaşımlar içinde (s. 23-32). İstanbul: Galenos Yayınevi.