YENİDOĞAN HEMŞİRELİĞİNDE ENFEKSİYON KONTROLÜ
Özet
Yenidoğan yoğun bakım üniteleri (YYBÜ), immatür immün sisteme sahip ve invaziv işlemlere maruz kalan yüksek riskli bebekler nedeniyle sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonların (SHİE) sık görüldüğü alanlardır. Yenidoğan enfeksiyonları; konjenital, doğum sırası ve doğum sonrası/sağlık hizmeti ilişkili olarak üç ana başlıkta sınıflandırılmaktadır. Bu enfeksiyonların önlenmesi ve kontrolü, morbidite ve mortalite oranlarını düşürmede kritik rol oynayan yenidoğan hemşirelerinin sorumluluğundadır. Enfeksiyon kontrolünde rutin uygulamaların temelini; her hasta etkileşiminden önce yapılan bakım noktası risk değerlendirmesi, cilt bütünlüğünü koruyan titiz el hijyeni ve uygun kişisel koruyucu ekipman (eldiven, önlük, maske, gözlük) kullanımı oluşturmaktadır. Ayrıca kuvözlerin, çevrenin ve anne sütü hazırlama alanlarının düzenli dezenfeksiyonu, temiz ve kirli çamaşırların ayrılması ile delici-kesici atıkların güvenli yönetimi çevresel kontrolü sağlar. YYBÜ’de esnek ancak güvenli ziyaretçi politikaları uygulanmalı, personelin aşılanması ve sürveyans süreçleri eksiksiz yürütülmelidir. Belirli mikroorganizmalara karşı temas, damlacık ve havayolu gibi ek önlemler alınmalıdır. Beslenme sürecinde ise kontaminasyonu önlemek adına anne sütünün aseptik sağılması ve saklanması sağlanmalı, sterilizasyon kurallarına uyulmalı ve tıbbi kontrendikasyon olmadıkça toz mamalar yerine sıvı mamalar tercih edilmelidir.
Neonatal intensive care units (NICUs) are high-risk environments where healthcare-associated infections (HAIs) are prevalent due to newborns' immature immune systems and exposure to invasive procedures. Neonatal infections are categorized into three main groups: congenital, intrapartum, and postpartum or healthcare-associated infections. Prevention and control of these infections are under the responsibility of neonatal nurses, who play a critical role in reducing morbidity and mortality rates. Routine infection control practices are based on point-of-care risk assessments before each interaction, strict hand hygiene protecting skin integrity, and the appropriate use of personal protective equipment, including gloves, gowns, masks, and eye protection. Environmental control is maintained through regular disinfection of incubators, surrounding areas, and milk preparation spaces, alongside strict separation of clean and soiled linens and safe management of sharps. Flexible yet safe visitor policies must be implemented in the NICU, accompanied by staff immunization and detailed surveillance indicators. Additional precautions, such as contact, droplet, and airborne precautions, should be strictly applied based on specific pathogens. Regarding nutrition, aseptic handling and storage of breast milk are vital to minimize contamination risks, requiring proper equipment sterilization, while commercial liquid formulas should always be preferred over powdered options unless medically contraindicated.
Referanslar
Atıcı S, Soysal A, Kepenekli Kadayifci E, Karaaslan A, Akkoç G, Yakut N. et al. Healthcare-associated infections in a newly opened pediatric intensive care unit in Turkey: Results of four-year surveillance. J Infect Dev Ctries. 2016;10(3):254-259.
Bedir Demirdağ T, Koç E, Tezer H, Oğuz S, Satar M, Sağlam Ö. et al. The prevalence and diagnostic criteria of health-care associated infections in neonatal intensive care units in Turkey: A multicenter point- prevalence study. Pediatrics and Neonatology. 2021;62:208-217.
Best Practices for Infection Prevention and Control in Perinatology “In All Health Care Settings That Provide Obstetrical and Newborn Care”. 2015. Son Erişim Tarihi: 20 Kasım 2020. Şu adresten edilinilebilir:https://www.publichealthontario.ca/-/media/documents/B/2015/bp-ipac-perinatology.pdf?la=en.
Centers for Disease Control and Prevention, PPE Sequence. 2019. Son Erişim Tarihi: 20 Kasım 2021. Şu adresten edilinilebilir: https://www.cdc.gov/hai/prevent/ppe.html.
Conk Z, Başbakkal Z, Bal Yılmaz H, Bolışık B. Pediatri Hemşireliği. Ankara: Akademisyen Tıp Kitapevi; 2018:345-346, 352-354.
Çağlar S, Yıldız S, Savaşer S. Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde görev yapan sağlık çalışanlarının el yıkama durumlarına yönelik gözlem sonuçları. İ.Ü.F.N. Hem. Derg.2010;18 (1):33-39.
Çavuşoğlu H. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği. Ankara: Nobel Tıp Kitabevi; 2013:40-53, 102-109.
Dağoğlu T, Görak G. Temel Neonatoloji ve Hemşirelik İlkeleri. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevi;2008:251-260.
Djordjevic ZM, Markovic Denic L, Folic MM, Igrutinovic Z, Jankovic SM. Health caree acquired infections in neonatal intensive care units: Risk factors and etiology. American Journal of Infection Control.2015;43:86-88.
Eglash A, Simon L. ABM. Clinical Protocol #8: Human milk storage information for home use for full-term infants, Revised 2017. Breastfeed Med.2017;12(7):390-5.
Hastane Öncesi Sağlık Hizmetlerinde Enfeksiyon Hastalıklarından Korunma Rehberi. 2019. Son Erişim Tarihi:15 Kasım 2021. Şu adresten edilinebilir: URL:https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/Bulasici-hastaliklar-db/hastaliklar/SHIE/Rehber/HASH_Enfeksiyon_Hastaliklarndan_Korunma_Rehberi.pdf.
Kepenekli E, Soysal A, Yalindag Ozturk N, Ozgur O, Ozcan I, Devrim I. et al. A national point-prevalence survey of pediatric intensive care unit-acquired, healthcare-associated infections in Turkey. Jpn J Infect Dis.2015;13:1-17.
Lorenzini E, Costa TC, Silva EF. Infection prevention and control in neonatal intensive care unit. Rev Gaúcha Enferm. 2013;34(4):107-113.
Patro P, Kothari N, Jain P. Infection control protocol in NICU suitable for a peripheral newborn care unit. New Indian Journal of Peiatric. 2016;5(2):81-87.
Pedıatrıc Newborn Medıcıne Clınıcal Practıce Guıdelınes Newborn Infection Control & Prevention Guidelines. 2016. Son Erişim Tarihi:20 Kasım 2021. Şu adresten edilinebilir: https://www.brighamandwomens.org/assets/BWH/pediatric-newborn-medicine/pdfs/final-dpnm-infection-control-guidelines-2015-final.pdf.
Risso FM, Minghetti D, Mariani M, Serveli S, Parodi A, La Masa D. et al. Behaviours monitoring and infection control in neonatal intensive care unit: how to improve ourselves? Journal of Preventive Medicine and Hygiene. 2019;60:E226-E228.
T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Dairesi. Emzirme danışmanlığı eğitimci kitabı. Ankara: Özyurt Matbaacılık;2015.
Törüner EK, Büyükgönenç L. Çocuk Sağlığı Temel Hemşirelik Yaklaşımları. 1. baskı, Ankara: Göktuğ Yayıncılık; 2012.442-445.
WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care: a Summary. 2019. Son Erişim Tarihi: 20 Kasım 2021. Şu adresten edilinilebilir:https://www.who.int/gpsc/5may/tools/who_guidelines-handhygiene_summary.pdf.
Yu M, Kang H, Park J, Yang M. Development of a high-risk neonatal infection control competency scale. Journal of Child Health Care. 2020,0(0):1–19.
