KLİNİK ÖRNEKLERİN ALINMASI, TAŞINMASI, SAKLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİNE MİKROBİYOLOJİK YAKLAŞIM

Yazarlar

Cansu Önlen Güneri
Mustafa Güney

Özet

Sağlık Hizmeti İlişkili Enfeksiyonların (SHİE) mikrobiyolojik tanısında klinik örneklerin seçilmesi, alınması, laboratuvara taşınması ve saklanmasını içeren preanalitik süreç kritik bir öneme sahiptir. Laboratuvar test sonuçlarının hızlı, doğru ve güvenilir olması büyük ölçüde bu aşamanın hatasız yönetilmesine bağlıdır; çünkü mikrobiyolojik tanı adımlarındaki en büyük hatalar preanalitik dönemde gerçekleşmektedir. Doğru bir tanı için kan, solunum yolları, idrar, gastrointestinal sistem, deri, yumuşak doku, steril vücut sıvıları ve genital sisteme ait örneklerin uygun anatomik bölgelerden, steril şartlarda, endojen flora ile kontamine edilmeden ve antibiyotik tedavisine başlanmadan önce alınması gerekir. Her örnek türü için ideal hacimler, doğru kap seçimi, etiketleme kuralları, taşıma süreleri ile buzdolabı veya oda sıcaklığı gibi spesifik saklama koşulları değişkenlik göstermektedir. Doğru yöntemlerle zamanında laboratuvara ulaştırılan nitelikli klinik materyaller, etken mikroorganizmanın doğru izole edilmesini ve en uygun antimikrobiyal tedavinin belirlenmesini sağlar. Sonuç olarak, klinik personel ile mikrobiyoloji laboratuvarı arasındaki güçlü iş birliği, standart protokoller ve düzenli eğitimler, enfeksiyonların hızla teşhis edilerek morbidite ve mortalite artışının önlenmesinde hayati bir rol oynamaktadır.

The pre-analytical phase, which includes the selection, collection, transport, and storage of clinical specimens, holds a critical importance in the microbiological diagnosis of Healthcare-Associated Infections (HAIs). The speed, accuracy, and reliability of laboratory test results heavily depend on the error-free management of this initial stage, as the most significant errors are known to occur during the pre-analytical period. For an accurate diagnosis, specimens of blood, respiratory tract, urine, gastrointestinal system, skin, soft tissue, sterile body fluids, and genital tract must be obtained from the correct anatomical sites under sterile conditions, prior to antibiotic therapy, and without contamination from endogenous flora. Guidelines regarding ideal sample volumes, proper container selection, labeling rules, transportation times, and specific storage conditions (such as room temperature or refrigeration) vary for each specimen type. High-quality clinical materials delivered to the laboratory promptly and with the correct methods enable the accurate isolation of causal microorganisms and the determination of optimal antimicrobial treatments. Ultimately, strong collaboration between clinical staff and the microbiology laboratory, guided by standardized protocols and continuous training, plays a vital role in ensuring timely diagnosis and preventing increases in patient morbidity and mortality.

Referanslar

Akbulut A. Enfeksiyon Hastalıkları Kitabı. İçinde: Enfeksiyon Hastalıklarında Laboratuvar Tanı.2. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevleri Tic.Ltd.Şti;2016:22-7.

Başustaoğlu A, Avcı MZ. Hemşirelik Uygulamalarında Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları. 1. Baskı. Ankara: Hipokrat Kitabevi; 2016: 307-379.

Bilgehan H. İdrar Yolları Enfeksiyonlarının mikrobiyolojik İncelenmesi. İçinde Klinik Mikrobiyolojk Tanı.Ankara:Şafak Matbaacılık; 2004.

Esen N. Mikroskopi İlkeleri ve Uygulamaları. Tıbbi Mikrobiyoloji, Eds; Patrick R. Murray, Kn S. Rosenthal, Michael A. Pfaller, Çeviri Editörü; Ahmet C. Başustaoğlu. 6. baskı. Ankara: Atlas Kitapçılık Tic. Ltd. Şti.;2010:157-160.

KLİMUD. Kan Dolaşımı Örnekleri (Kan Kültürü) Rehberi (2017). Kaynak No:13. Son Erişim Tarihi: 11.12.2021. Şu adresten edinilebilir: https://www.klimud.org/public/uploads/content/files/Kan%20Dola%C5%9F%C4%B1m%C4%B1%20%C3%B6rnekleri.pdf.

KLİMUD. Solunum Sistemi Örnekleri Rehberi (2015). Kaynak No: 10. Son Erişim Tarihi: 11.12.2021. Şu adresten edinilebilir:https://www.klimud.org/public/uploads/files/solunum-sistemi-ornekleri.pdf

KLİMUD. Üriner Sistem Örneklerinin Laboratuvar Tanısı Rehberi (2020). Kaynak No:7.

Son Erişim Tarihi: 11.12.2021. Şu adresten edinilebilir: https://www.klimud.org/public/uploads/files/uriner-sistem-ornekleri.pdf.

KLİMUD. Gastrointestinal Sistem Örnekleri Rehberi (2017). Kaynak No:12. Son Erişim Tarihi: 11.12.2021. Şu adresten edinilebilir: https://www.klimud.org/public/uploads/content/files/Gastrointestinal%20Sistem%20%C3%B6rnekleri.pdf.

KLİMUD. Deri, Deri Ekleri, Yumuşak Doku Örnekleri-Göz Örnekleri Rehberi (2015). Kaynak No:8.

Son Erişim Tarihi: 11.12.2021. Şu adresten edinilebilir: https://www.klimud.org/public/uploads/files/deri-deri-ekleri-yumusak-doku-ornekleri-goz-ornekleri.pdf.

KLİMUD. Steril Vücut Sıvıları Laboratuvar İnceleme Rehberi (2020). Kaynak No:5. Son Erişim Tarihi: 11.12.2021. Şu adresten edinilebilir: https://www.klimud.org/public/uploads/content/files/Steril%20vucut%20sivilari_ver02_yeni%20dizgi%20291020_1.pdf

KLİMUD. Genital Sistem Örnekleri Rehberi (2015). Kaynak No:6. Son Erişim Tarihi: 11.12.2021. Şu adresten edinilebilir: https://www.klimud.org/public/uploads/files/genital-sistem-ornekleri.pdf

Patrick R. Murray, Frank G. Witebsky. The Clinician and the Microbilogy Laboratory. Eds; Mandell, Douglas, and Bennett’s Principles and Practice of Infectious Diseases, Philadelphia:Churchill Livingstone Elsevier; 2010:233-265.

Richard A. Harvey, Pamela A. Champe. Tanı Mikrobiyolojisi. Çeviri Editörü; Özdem Ang.İstanbul: Nobel Tıp Kitapevleri;2006:21-34.

Söyletir G, Ülger Toprak N. Klinik Mikrobiyoloji Laboratuvarı. İçinde:Enfeksiyon Hastalıkları ve Mikrobiyolojisi. 4. baskı. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevleri Tic. Ltd. Şti;2017:79.107.

T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri, Biyolojik Örnek Alma ve Nakil. Ankara:2015:1-36.

Yayınlanan

2 Nisan 2022

Lisans

Lisans