ANTİBİYOTİK UYGULAMALARI
Özet
Antibiyotikler, bakterilerin üremesini durduran veya onları öldüren maddeler olup, farmakoterapinin temel taşını oluştururlar. Tarihsel süreçte, Paul Ehrlich'in 1909'da keşfettiği "salvarsan" ve Alexander Fleming'in 1928'deki penisilin keşfi klinikte yeni bir dönem açmıştır. Özellikle 1940-1960 yılları arası "Antibiyotiklerin Altın Çağı" olarak adlandırılmış ve birçok yeni ajan tıbba kazandırılmıştır. İdeal bir antibiyotikten beklenen, konağa zarar vermeden mikroorganizmaları öldürmesi veya üremelerini engellemesidir. Bu doğrultuda ajanlar; hücre duvarı, protein, nükleik asit, metabolik yolak sentezi veya hücre membranı gibi spesifik mekanizmaları hedef alırlar. Antibiyotikler etki güçlerine göre bakterisid ve bakteriyostatik olarak, ayrıca kimyasal yapılarına ve etki mekanizmalarına göre sınıflandırılırlar. Günümüzde en büyük küresel tehditlerden biri antibiyotik direncidir. Bakteriler; ilaç hedefini değiştirme, enzimatik inaktivasyon veya hücre geçirgenliğini azaltma gibi yollarla direnç geliştirmektedir. Tedavinin başarısı; çoklu ilaç kullanımı, sinerjistik etkileşimler, hekimin doğru antibiyogram değerlendirmesi ve hemşirelerin ilaç yönetimi ile yan etki takibindeki kritik rolüne bağlıdır.
Antibiotics are substances that kill bacteria or inhibit their growth, forming the cornerstone of pharmacotherapy. In a historical context, Paul Ehrlich’s discovery of "salvarsan" in 1909 and Alexander Fleming’s discovery of penicillin in 1928 initiated a new era in clinical medicine. The period between 1940 and 1960, known as the "Golden Age of Antibiotics," witnessed the discovery of numerous new agents. An ideal antibiotic is expected to destroy pathogens or stop their proliferation without causing harm to the host organism. Accordingly, these agents target specific mechanisms such as the synthesis of the cell wall, proteins, nucleic acids, metabolic pathways, or cell membrane depolarization. Antibiotics are categorized as bactericidal or bacteriostatic based on their efficacy, and are further classified by chemical structures and mechanisms of action. Today, antibiotic resistance stands as one of the most critical global threats. Bacteria develop resistance through altered drug targets, enzymatic inactivation, or decreased membrane permeability. The success of therapy relies heavily on multi-drug regimens, synergistic combinations, accurate susceptibility testing by physicians, and the vital role of nurses in drug administration and monitoring side effects.
Referanslar
Ağca H. Patojenlerin İn Vivo Üremelerinin Antimikrobiyal Ajanlar Kullanılarak Engellenmesi. İçinde: Burton Sağlık Bilimlerinde Mikrobiyoloji. 10. Baskı. İstanbul Tıp Kitabevleri; 2016: 153.
Bentley R, Bennett JW. What is an antibiotic? Revisited. Adv Appl Microbiol. 2003;52:303-331.
Davies J, Davies D. Origins and evolution of antibiotic resistance. Microbiol Mol Biol Rev. 2010;74(3):417–433. doi: 10.1128/MMBR.00016-10.
Goossens H, Ferech M, Stichele VR, Elseviers M, Mittermayer H, Metz S, et al. Outpatient antibiotic use in Europe and association with resistance: a cross-national database study. Lancet. 2005;365:579-587. doi: 10.1016/S0140-6736(05)17907-0.
Grigoryan L, Burgerhof JGM, Degener JE, Deschepper R, Lundborg CS, Monnet DL, et al. Attitudes, beliefs and knowledge concerning antibiotic use and self-medication: a comparative European study. Pharmacoepidemiol Drug Saf. 2007;16(11):1234-1243. doi: 10.1002/pds.1479.
Carroll KC, Butel JS, Morse SA, Mietzner T. 27th ed ile Jawetz, Melnick & Adelberg’s Tıbbi Mikrobiyoloji. McGraw-Hill Education; 2016.
Katz L, Baltz RH. Natural product discovery: past, present, and future, J Ind Microbiol Biotechnol. 2016;43:155–176. doi: 10.1007/s10295-015-1723-5.
Lesch JE. İlk mucize ilaçlar: sülfa ilaçları tıbbı nasıl değiştirdi. New York: Oxford Üniversitesi Yayınları Şirketi; 2007.
Mandell GL, Bennett JE, Dolin R. 7th ed ile Mandell, Douglas, and Bennett's Bulaşıcı Hastalıkların İlkeleri ve Uygulaması. Philadelphia: Churchill Livingstone Elsevier; 2010.
UpToDate. Drug Fever. Son Erişim Tarihi: 15.01.2022. Şu adresten edinilebilir: https://www.uptodate.com/contents/drug-fever.
Nicolaou KC, Rigol S. A brief history of antibiotics and select advances in their synthesis. J Antibiot (Tokyo). 2018;71(2):153–184. doi: 10.1038/ja.2017.62.
Khardori N. Antibiotics-Past, Present, and Future. Med Clin North Am. 2006;90(6):1049-1076. doi: 10.1016/j.mcna.2006.06.007.