AŞI UYGULAMALARINDA ENFEKSİYON KONTROLÜ
Özet
Bağışıklama, bulaşıcı hastalıklardan ve salgınlardan korunmada en etkili koruyucu sağlık önlemlerinden biridir. Aşı uygulamalarında enfeksiyon kontrolü, hastalıkların yayılmasını önlemek ve hasta güvenliğini sağlamak adına kritik bir öneme sahiptir. Sağlık çalışanları, aşı hazırlama ve uygulama süreçlerinde asepsi tekniklerine kesinlikle uymalı, kontaminasyon riskini en aza indirmek için aşıları temiz alanlarda hazırlamalıdır. Rutin bir uygulama olarak enjektörlere önceden aşı çekilmemeli, çok dozlu flakonların ilk kullanım tarihi mutlaka etiketlenerek en fazla 28 gün içinde imha edilmelidir. Enjeksiyon öncesinde cilt gözle görülür şekilde kirli değilse dezenfeksiyon veya silme işlemi zorunlu değildir ve uygulama sırasında pistonun geriye çekilmesi önerilmez. Aşıların etkinliğinin korunması, üretildiği andan uygulanacağı ana kadar +2 ile +8 °C (tercihen +4 °C) arasında sürdürülen kesintisiz bir soğuk zincir sistemine bağlıdır. Uygulama sonrasında kan yoluyla bulaşan patojenlerden korunmak amacıyla güvenli tıbbi cihazlar kullanılmalı, kullanılmış iğneler asla tekrar kapatılmamalı ve kesici-delici alet tıbbi atık kutularına derhal atılmalıdır. Rutin enfeksiyon kontrol önlemlerine, doğru atık imhasına ve soğuk zincir standartlarına tam uyum gösterilmesi, aşılama programlarının başarısını ve güvenilirliğini doğrudan belirlemektedir.
Immunization is one of the most effective preventive health measures for protection against infectious diseases and outbreaks. Infection control in vaccine administration is critically important to prevent the spread of diseases and ensure patient safety. Healthcare workers must strictly follow aseptic techniques during preparation and administration, preparing vaccines in dedicated clean areas to minimize contamination risks. Prefilling syringes should be avoided as a routine practice, and multi-dose vials must be labeled with the first usage date and discarded within 28 days. Disinfection or wiping the skin before injection is not mandatory unless visually soiled, and pulling back the plunger is not recommended during administration. Maintaining vaccine efficacy depends entirely on a continuous cold chain system kept between +2 and +8 °C (preferably at +4 °C) from production to administration. To protect against bloodborne pathogens after administration, safety-engineered medical devices should be used; used needles must never be recapped and must be immediately disposed of in puncture-resistant sharps containers. Full compliance with routine infection control measures, proper waste management, and cold chain standards directly determines the ultimate success and safety of immunization programs.
Referanslar
Abbas AK, Lichtman A, Pillai S. Basic Immunology: Functions and Disorders of the Immune System, 6e: Sae-E-Book. Elsevier India. 2019
Arısoy ES, Çiftçi E, Hacımustafaoğlu M, Kara A, Kurugöl LZ, Somer A, Tezer H. Önceden sağlıklı çocuklarda aşılama: Türkiye Cumhuriyeti ulusal bağışıklama çizelgesinde yer alan ve almayan aşılara ilişkin uygulama önerileri-2020.Çocuk Enfeksiyon Dergisi.2020;14(3),180-193.
Cook IF. Sepsis, parenteral vaccination and skin disinfection. Human vaccines & immunotherapeutics. 2016;12(10):2546-2559.
Del Mar CB, Glasziou PP, Spinks AB, Sanders SL. Is isopropyl alcohol swabbing before injection really necessary?. Medical journal of Australia. 2001:174(6).
England PH. Immunisation against infectious disease (The Green Book). London: The Stationery Office;2017.
Ezeanolue E, Harriman K, Hunter P, Kroger A, Pellegrini C. General best practice guidelines for immunization. Best practices guidance of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). 2019. Son erişim tarihi: 26.12.2021. Şu adresten edinilebilir: Centers for Disease Control and Prevention, www. cdc. gov/vaccines/hcp/acip-recs/general-recs/downloads/general-recs. pdf.
Kimberlin DW, Barnett ED, Lynfield R, Sawyer MH, Committee on Infectious Diseases, & American Academy of Pediatrics. Red book: 2021–2024 report of the Committee on Infectious Diseases. 2021.
Objio T. Vaccine storage and handling and vaccine administration. 2019. Son erişim tarihi: 26.12.2021. Şu adresten edinilebilir: https://stacks.cdc.gov/view/cdc/85350
Public Health Agency of Canada. National vaccine storage and handling guidelines for immunization providers. 2015. Son erişim tarihi: 27.12.2021. Şu adresten edinilebilir: https://www.canada.ca/en/public-health/services/ publications/healthy-living/national-vaccine-storage-handling-guidelines-immunizationproviders-2015.html
Scholtz M, Duclos P. Immunization safety: a global priority. Bulletin of the World Health Organization. 2000;78, 153-154.
St-Amant O, Lapum J, Dubey V, Beckermann K, Huang CS, Weeks C, English K. Vaccine Practice for Health Professionals: 1st. Canadian: Canadian Edition; 2020.
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu, Aşı ile Önlenebilir Hastalıklar Daire Başkanlığı. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı. Son erişim tarihi: 26.12.2021. Şu adresten edinilebilir: http://www.phd.org.tr/19kongresunum/bekirmutlu_gungor.pdf
Wolicki J. Vaccine storage and handling; Vaccine administration. 2020. Son erişim tarihi: 26.12.2021. Şu adresten edinilebilir: https://stacks.cdc.gov/view/cdc/99534
World Health Organization, & World Health Organization. Department of Immunization. Immunization in practice: a practical guide for health staff. World Health Organization. 2015. Son erişim tarihi: 26 Aralık 2021. Şu adresten edinilebilir: https://apps.who.int/iris/handle/10665/193412
World Health Organization. Training for mid-level managers (MLM): module 1: cold chain, vaccines and safe-injection equipment management. World Health Organization. 2020. Son erişim tarihi: 27.12.2021. Şu adresten edinilebilir: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/337052/9789240015630-eng.pdf
