Sessiz Manifesto: Defansif Sezaryen ve Tıp

Defansif tıp, sağlık çalışanlarının gelecekteki olası soruşturma ve davalardan kendilerini korumak amacıyla uyguladıkları, hasta yararından ziyade hekim odaklı tutum ve davranışlardır. Bu durum, bilgisizlik veya hata sonucu hastanın zarar görmesi olarak tanımlanan malpraktis kaygısından beslenmektedir. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanları (KDU), davalar ve şiddet gibi unsurlar nedeniyle defansif tıptan diğer branşlara göre on kat daha fazla etkilenmekte ve bu durum literatüre "defansif sezaryen" kavramını kazandırmaktadır. Türkiye, OECD verilerine göre %53,1 ile canlı doğum başına en yüksek sezaryen oranına sahip ülkedir. Defansif tıp; gereksiz tetkik istenmesi gibi "garantici" veya riskli müdahalelerden kaçınma, hastayı sevk etme gibi "kaçınmacı" davranışlarla kendini gösterir. Yargı mekanizmasının tahmin edilebilir olduğu ve hukukun üstünlüğü indeksinde üst sıralarda yer alan ülkelerde defansif tıp oranları daha düşüktür. Mevcut malpraktis baskısı, aydınlatılmış onam süreçlerindeki belirsizlikler ve kamuda çalışan hekimlerin haksız tazminat riskleri, tıp dünyasında tecrübe aktarımını ve bilimsel gelişmeyi yavaşlatmaktadır. Sonuç olarak defansif sezaryen ve tıp, tanı-tedavi süreçlerini uzatan, bilimsellikten uzaklaşmaya yol açan ve ameliyat risklerini artıran ciddi bir toplumsal halk sağlığı sorununa dönüşmüştür.

Defensive medicine refers to the attitudes and behaviors practiced by healthcare providers to protect themselves from potential future investigations and lawsuits, prioritizing the physician's safety over patient benefit. This practice is fueled by the fear of malpractice, which is defined as harm to a patient resulting from a lack of knowledge, inexperience, or error. Obstetricians and gynecologists are affected by defensive medicine ten times more than other specialists due to litigation and violence, introducing the concept of "defensive cesarean section" to the literature. According to OECD data, Turkey ranks first with a cesarean section rate of 53.1% per 100 live births. Defensive medicine manifests either as "assurance behavior," such as ordering unnecessary tests, or "avoidance behavior," such as avoiding risky interventions and referring patients. In countries where judicial mechanisms are predictable and rank high on the rule of law index, the impact of defensive medicine on delivery decisions is lower. The ongoing pressure of malpractice, uncertainties surrounding informed consent processes, and the risk of equal compensation penalties for public physicians slow down scientific progress and the transmission of medical experience. Consequently, defensive medicine and defensive cesarean sections have turned into a serious public health issue that prolongs diagnosis-treatment processes, undermines scientific data, and increases surgical risks for the whole society.