Travmada Yoğun Bakım Desteği
Özet
Travma, özellikle genç nüfusta önde gelen ölüm nedenlerinden biridir ve ölümlerin önemli kısmı olay yerinde veya hastaneye ulaştıktan hemen sonra meydana gelmektedir. Yoğun bakım ünitelerinde temel amaç, optimal resüsitasyon ve homeostazı sağlayarak organ yetmezliği gibi ikincil komplikasyonları en aza indirmektir. Hasar kontrol resüsitasyonu; hipotansif ve hemostatik yaklaşımlarla kanamayı durdurmayı, koagülopatiyi, asidozu ve hipotermiyi önlemeyi hedefler. Sıvı tedavisinde öncelikle kristalloidler tercih edilirken, masif kanamalarda kan ürünleri eşit oranlarda (1:1:1) verilmektir. Yumuşak doku travmalarına bağlı gelişen rabdomiyoliz, akut böbrek yetmezliği riskini artırdığından güçlü hidrasyon ve idrar alkalizasyonu ile tedavi edilir. Yoğun bakımda enfeksiyonları, deliryumu ve aşırı beslenmeyi önleyici standart protokollerin uygulanması mortaliteyi düşürmektedir. Karın ve pelvis travmalarında abdominal kompartman sendromu ve hayatı tehdit eden kanamaların yönetimi için hasar kontrol cerrahisi ve dekompresyon hayati önem taşır. Travmatik beyin hasarı ve spinal kord yaralanmalarında ise kafa içi basıncın izlenmesi, perfüzyonun korunması, solunum desteği ve spinal şokun engellenmesi yakın takip gerektirir.
Trauma is one of the leading causes of death, particularly among the young population, with a significant portion of fatalities occurring at the scene or shortly after reaching the hospital. The primary goal in intensive care units is to minimize secondary complications such as organ failure by ensuring optimal resuscitation and homeostasis. Damage control resuscitation aims to stop bleeding and prevent coagulopathy, acidosis, and hypothermia through hypotensive and hemostatic approaches. While crystalloids are preferred initially in fluid therapy, blood products should be administered in equal ratios (1:1:1) during massive hemorrhages. Rhabdomyolysis resulting from soft tissue traumas increases the risk of acute kidney injury and is treated with aggressive hydration and urinary alkalinization. Implementing standard protocols in the intensive care unit to prevent infections, delirium, and overfeeding significantly reduces mortality rates. In abdominal and pelvic traumas, damage control surgery and decompression are vital for managing abdominal compartment syndrome and life-threatening bleeding. Furthermore, traumatic brain injury and spinal cord injuries require close monitoring to track intracranial pressure, maintain cerebral perfusion, provide respiratory support, and prevent spinal shock.
Referanslar
Turan G. Travma hastasında triaj, skorlama ve görüntüleme yöntemleri. Güra Çelik M, editör. Travma, Anestezi ve Yoğun Bakım. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2019. p.1-9.
Napolitano L M, Coimbra R, Doucet J, Kobayashi L. Principles of Critical Care. In: Feliciano DV, Mattox KL, Moore EE. Trauma 9th ed. New York: Mc Graw-Hill; 2021. p.1137-77.
Aydın BG, Ayoğlu H. Travma hastasında sıvı resüsitasyonu ve transfüzyon yönetimi. Güra Çelik M, editör. Travma, Anestezi ve Yoğun Bakım. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2019. p.21-31.
Ölmez Kavak G, Baysal Yıldırım Z. Hemorajik şok, massif kan transfüzyonu ve koagulopati. Beştaş A, editör. Travma Hastasının Yoğun Bakımı. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2019. p.1-9.
CRASH-2 collaborators, Roberts I, Shakur H, Afolabi A, Brohi K, Coats T et al. The importance of early treatment with tranexamic acid in bleeding trauma patients: an exploratory analysis of the CRASH-2 randomised controlled trial. CRASH-2 trial collaborators. Lancet. 2011;377(9771):1096-101.
Tümtürk P, Genidağlı S. Yumuşak doku travması ve rabdomiyoliz. Beştaş A, editör. Travma Hastasının Yoğun Bakımı. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Klinikleri; 2019. p.72-6.
Bosch X, Poch E, Grau JM. Rhabdomyolysis and acute kidney injury. N Engl J Med. 2009;361(1):62-72.
Sipahioğlu H, Esmaoğlu A. Çoklu travmalı hastaya yaklaşım. Şenoğlu N, editör. Olgularla yoğun bakım protokolleri. Ankara: Nobel; 2019. p 685-696.
West N, Dawes R. Trauma resuscitation and the damage control approach. Surgery. 2018; 36:409-16.
Coccolini F, Roberts D, Ansaloni L, Ivatury R, Gamberini E, Kluger Y, et al. The open abdomen in trauma and non-trauma patients: WSES guidelines. World Journal of Emergency Surgery. 2018;13:7.