Abdominal Travmalarda Radyolojik Görüntüleme
Özet
Abdominal travmalar, dünyada ölüm nedenleri arasında üçüncü sırada, 40 yaş altında ise ilk sırada yer almakta ve tüm travmatik ölümlerin %10'unu oluşturmaktadır. Bu tür travmalarda hızlı ve doğru radyolojik tanı hayat kurtarıcı bir role sahiptir; tanı ve derecelendirmede yaygın olarak Amerikan Travma Cerrahisi Derneği (AAST) sınıflaması kullanılmaktadır. Künt karın travmalarından en sık etkilenen organ, büyüklüğü nedeniyle karaciğerdir ve en sık laserasyon şeklinde hasar görür. Spongiyoz yapısı sebebiyle dalak da künt travmalarda sıklıkla yaralanmakta, dalak koruyucu yaklaşımlar doğrultusunda tanı ve takipte intravenöz kontrastlı Bilgisayarlı Tomografi (BT) yüksek duyarlılıkla tercih edilmektedir. Pankreas yaralanmaları nadir görülmesine rağmen yüksek mortaliteye sahiptir ve tanısı için kontrastlı BT'nin pankreatik parankimal fazda çekilmesi gerekir. Böbrek travmalarında, hastaların çoğunda hematüri görülür ve parankim hasarı en iyi nefrogram fazında değerlendirilir. Sindirim sistemi yaralanmaları ise karaciğer ve dalaktan sonra en sık görülen grubu oluşturur; ince bağırsakta daha yaygındır ve geç kalındığında sepsis ile peritonite yol açabilir. Mesane, üreter, üretra ve mezenter yaralanmaları ile retroperitoneal hematomlar da abdominal travma sonrası gelişebilen ve Ultrasonografi, BT veya Manyetik Rezonans Görüntüleme yöntemleriyle tanı konulan diğer kritik klinik durumlardır.
Abdominal traumas rank third among the causes of death worldwide and first under the age of 40, accounting for 10% of all traumatic deaths. Rapid and accurate radiological diagnosis plays a life-saving role in such traumas; the American Association for the Surgery of Trauma (AAST) classification is widely used for diagnosis and grading. The liver is the most frequently affected intraperitoneal organ in blunt abdominal traumas due to its size and is most commonly damaged in the form of lacerations. Due to its spongy structure, the spleen is also frequently injured in blunt traumas, and intravenous contrast-enhanced Computed Tomography (CT) is preferred with high sensitivity for diagnosis and follow-up in line with spleen-preserving approaches. Although pancreatic injuries are rare, they carry high mortality, and diagnosis requires contrast-enhanced CT performed during the pancreatic parenchymal phase. In renal traumas, hematuria is observed in most patients, and parenchymal damage is best evaluated during the nephrogram phase. Gastrointestinal tract injuries constitute the most common group after the liver and spleen; they are more prevalent in the small intestine and can lead to sepsis and peritonitis if delayed. Bladder, ureter, urethra, and mesenteric injuries, along with retroperitoneal hematomas, are other critical clinical conditions that can develop after abdominal trauma and are diagnosed using Ultrasonography, CT, or Magnetic Resonance Imaging methods.
Referanslar
El Wakeel AM, Habib RM, Ali AN. Role of CT in evaluation of blunt abdominal trauma. International Journal of Medical Imaging. 2015; 3(5): 89-93.
Sarsılmaz A, Kocakoç E. Abdominal Travma. Trd Sem. 2016; 4: 299-312.
Önder H, Kuday S, Gür S, Ekici F, Hamidi C, Uyar A. Abdominal travmalarda bilgisayarlı tomografi bulguları. Sakarya Tıp Dergisi. 2012; 2(4): 165-173.
Unal E, Onur MR, Akpinar E, Ahmadov J, Karaaltincaba M, Ozmen MN, et al. Imaging findings of splenic emergencies: a pictorial review. Insights Imaging 2016; 7: 215-22.
Melamud K, LeBedis CA, Soto JA. Imaging of pancreatic and duodenal trauma. Radiol Clin North Am. 2015; 53: 757-71.
Chouhan JD, Winer AG, Johnson C, Weiss JP, Hyacinthe LM. Contemporary evaluation and management of renal trauma. Can J Urol 2016; 23: 8191-8197.
Soto JA, Anderson SW. Multidetector CT of blunt abdominal trauma. Radiology 2012; 265: 678-693.
Iaselli F, Mazzei WA, Firetto C, D'Elia D, Squitieri NC, Biondetti PR, et al. Bowel and mesenteric injuries from blunt abdominal trauma: a review. Radiol Med 2015; 120: 21-32.