Uyarlanmış Beden Eğitimi ve Spor
Özet
Bu bölümde uyarlanmış beden eğitimi ve spor konusu; engellilik tanımı, tarihçesi, engelin oluşma nedenleri, kaynaştırma eğitimi ve uyarlanmış spor uygulamaları çerçevesinde ele alınmaktadır. Dünya nüfusunun %15'inin, Türkiye nüfusunun ise %10'undan fazlasının engelli bireylerden oluştuğu belirtilmektedir. Engelli sporunun temelleri 1945'te Ludwig Guttmann tarafından atılmış, 1960'ta Paralimpik Oyunlar adını almış ve 1989'da Uluslararası Paralimpik Komitesi (IPC) kurulmuştur. Engellilik nedenleri; doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrası etkenler olmak üzere üç temel kategoride incelenmektedir. Özel gereksinimli bireylerin akranlarıyla bir arada eğitim almasını hedefleyen kaynaştırma eğitimi 1980'lerden itibaren Türkiye'de uygulanmaktadır. Uyarlanmış beden eğitimi ve spor ise spor kuralları ile ekipmanlarının engelli bireylerin ihtiyaçlarına göre modifiye edilmesini esas almaktadır. Türkiye'de 1982'de Özel Olimpiyat Organizasyonu ile başlayan bu süreç, 2000 yılında beden eğitimi ve spor yüksekokullarında zorunlu ders haline gelmiş ve Türkiye Bedensel Engelliler Spor Federasyonu bünyesinde 18 farklı branşta profesyonel düzeyde yürütülmeye başlanmıştır.
In this section, adapted physical education and sports are addressed within the framework of the definition and history of disability, causes of disability, inclusion education, and adapted sports applications. It is stated that 15% of the world population and more than 10% of Turkey's population consist of individuals with disabilities. The foundations of sports for people with disabilities were laid in 1945 by Ludwig Guttmann, took the name Paralympic Games in 1960, and the International Paralympic Committee (IPC) was established in 1989. Causes of disability are analyzed under three main categories: prenatal, natal, and postnatal factors. Inclusion education, which aims for individuals with special needs to receive education alongside their peers, has been implemented in Turkey since the 1980s. Adapted physical education and sports are based on modifying sports rules and equipment according to the needs of individuals with disabilities. Beginning with the Special Olympics Organization in Turkey in 1982, this process became a compulsory course in physical education and sports colleges in 2000 and is conducted at a professional level across 18 different branches under the Turkish Sports Federation for the Physically Disabled.
Referanslar
Adaman, F. ve Keyder, Ç. (2007). Türkiye’nin Büyük Kentlerinin Gecekondu ve Çöküntü Mahallelerinde Yaşayan Yoksulluk ve Sosyal Dışlanma. Tes-İş Dergisi, 83-89. Erişim: 05.06.2018 http://ec.europa.eu/employment_social/social_inclusion/docs/2006/study_turkey_tr.pdf
Albayrak, A., Bayrakdaroğlu, Y., Tezcan, E. & Tekin, A. (2021). ‘’Evaluation of the Strategic Leadership Characteristics of Provincial Directors of Youth and Sports in Terms of Some Variables’’. Journal of Social Science Studies, Vol. 8, No. 2
Çınarlı, S., & Ersöz, G. (2010). Engellilere Yönelik Spor Hizmetlerinin Gelişimi Açısından Sponsorluk Ve Vergisel Düzenlemelere İlişkin Öneriler. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (12), 141-156.
Dursun, M., Güler, B. & Bozkurt, T.B. (2019). Öğretmen Adaylarının Zihinsel Engelli Bireylerin Sportif Etkinliklere Katılımına İlişkin Tutumlarının İncelenmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 13 (3): 202-209.
Karaca, M. A. (2018). Kaynaştırma eğitimi programının öğretmenlerin kaynaştırma uygulamalarındaki mesleki yeterliliklerine etkisi (Doctoral dissertation, Necmettin Erbakan University (Turkey)).
Öz, K. (2012). AB Komisyonu Bildirisi Sporun Avrupa Boyutunun Gelişimi, T. Çağlar, H.G. Baykal, B. Çağatay, A. Aybers (Editörler). Ankara Barosu Spor Hukuku Kurulu Av. Atilla Elmas Armağanı. Ankara Barosu Yayınları, s. 635-658.
Savucu, Y. Uyarlanmış Beden Eğitimi ve Spor. Uluslararası Spor Egzersiz ve Antrenman Bilimleri Dergisi-IJSETS, 5 (4), 192-200.
Sucuoğlu, B. (2004). Türkiye’de Kaynaştırma Uygulamaları: Yayınlar/Araştırmalar (1980-2005), Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi 5 (2) 15-23
Uysal, A. (1995) “Okul Yöneticileri ve Öğretmenlerinin Zihinsel Engelli Çocukların Kaynaştırılmasında Karşılaşılan Sorunlara İlişkin Görüşler” 5. Özel Eğitim Günleri. Ankara Üniversitesi: Türkiye Sakatlar Konfederasyonu Yayınları: 5.Ankara
Uysal, M. (2022). Tekerlekli Sandalye Basketbol Oyuncularında Gecikmiş Kas Ağrısında Vibrasyon Uygulamasının Etkisi (Doctoral Dissertation).
Winnick, J.P., EdP, Poretta, D.L. EdP. (2017). Adapted Physical Education and Sport. Sixth Edition. Human Kinetics, Champaign, Illinois.
World Health Organization, ‘‘World report on disability 2011”, World Health Organization Library, 3-10 (2011).
