Türkiye’de Uykuda Solunum Bozuklukları İle İlgili Yapılan Çalışmalar ve Gelişmeler
Özet
Türkiye'de uykuda solunum bozuklukları, narkolepsi, NREM parasomnileri ve uyku apnesi üzerine yapılan güncel çalışmalar önemli fizyolojik ve klinik bulgular ortaya koymaktadır. Fırat ve arkadaşlarının (2019) araştırmasında, düşük uyku kalitesinin çalışanlar üzerinde %18 iş gücü kaybı ve %29 işe geç kalma oranıyla doğrudan ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Aslan ve arkadaşları (2019) tarafından yürütülen çalışmada, narkolepsi hastalarının NREM-2 uyku döneminde artmış sempatiko-vagal dengesizlik sergilediği ve bu durumun yaşamı tehdit eden kardiyovasküler olayları tetikleyebileceği belirlenmiştir. Sarılar (2019), epilepsi tanısı bulunmayan hastaların %25'inde uykunun NREM-II aşamasında EEG anomalilerine rastlandığını raporlamıştır. Dede ve arkadaşlarının uzun süreli takipleri sonucunda ise uykunun REM döneminde atoni gözlenmeyen bireylerde Alzheimer ve Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıkların gelişim riskinin anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır. Ek olarak, obstrüktif uyku apnesi bulunan hastaların retinal bölge kalınlıklarında artış meydana geldiği ve bu bireylerin sabah saatlerinde postural denge sorunları yaşadığı bildirilmiştir.
Recent studies conducted in Turkey on sleep-related breathing disorders, narcolepsy, NREM parasomnias, and sleep apnea reveal significant physiological and clinical findings. In a national survey by Fırat et al. (2019), low sleep quality was directly linked to an 18% loss in labor productivity and a 29% rate of workplace delays among working adults. Aslan et al. (2019) demonstrated that patients with narcolepsy exhibit an increased sympathovagal imbalance during the NREM-2 sleep period, which possesses the potential to trigger life-threatening cardiovascular events. Furthermore, Sarılar (2019) reported that EEG abnormalities were detected during the NREM-II stage in 25% of patients who did not have an epilepsy diagnosis. Following long-term monitoring, Dede et al. determined that the absence of atonia during REM sleep constitutes a statistically significant risk for developing neurodegenerative disorders such as Alzheimer's and Parkinson's disease. Lastly, research indicates that patients with severe obstructive sleep apnea suffer from increased retinal thickness and experience distinct postural balance impairment during the early morning hours.
Referanslar
Akerstedt T, Billiard M, Bonnet M, et al. Awakening from sleep. Sleep Med Rev 2002;6: 267-86.doi: 10.1053/smrv.2001.0202.
Oldenburg O, Horstkotte D. Respiratory instability in patients with chronic heart failure. J AmColl Cardiol 2010; 56: 1838-39
Firat H, Yuceege M, Kiran S, et al, Absenteeism and Delay to Work Due to Sleep Disorders in the Turkish Adult Population: A Questionnaire-Based National Survey, Workplace Health Saf. 2019 Jan;67(1):27-35. doi: 10.1177/2165079918785392. Epub 2018 Sep 17.
Sabina Aslan, Nurhan Erbil, F Irsel Tezer, Heart Rate Variability During Nocturnal Sleep and Daytime Naps in Patients With Narcolepsy Type 1 and Type 2, J Clin Neurophysiol. 2019 Mar;36(2):104-111. doi: 10.1097/WNP.0000000000000544.
Ayse Caglar Sarilar, Sevda Ismailogullari, Rezzak Yilmaz, et al. Electroencephalogram abnormalities in patients with NREM parasomnias, Sleep Med. 2021 Jan;77:256-260.doi: 10.1016/j.sleep.2019.05.009. Epub 2019 May 28.
Hava Özlem Dede, Gülçin Benbir Senel, Derya Karadeniz, Rapid eye movement sleep without atonia constitutes increased risk for neurodegenerative disorders, Acta Neurol Scand. 2019 Dec;140(6):399-404. doi: 10.1111/ane.13156. Epub 2019 Sep 8.
Batum M, Kısabay A, Mayalı A, et al. Evaluation of effects of positive airway pressure treatment on retinal fiber thickness and visual pathways using optic coherence tomography and visual evoked potentials in the patients with severe obstructive sleep apnea syndrome, Int Ophthalmol. 2020 Oct;40(10):2475-2485.doi: 10.1007/s10792-020-01426-0. Epub 2020 Jun 6.
Turgay Demir, Kezban Aslan, Meltem Demirkiran, Evaluation of postural balance in patients with obstructive sleep apnoea syndrome, Neurol Neurochir Pol. 2020;54(1):83-89. doi: 10.5603/PJNNS.a2019.0059. Epub 2019 Dec 3.