Zehirlenmelere Yaklaşım

Yazarlar

Ramazan Yiğit

Özet

Zehirlenmelere yaklaşımda temel ilke, zehiri değil hastayı tedavi etmek ve tüm vakaları adli olarak kabul etmektir. Hastaya ilk müdahalede öncelikle uygulayıcının güvenliği sağlanmalı; hava yolu, solunum, dolaşım ve nörolojik durum (ABC) stabil hale getirilmelidir. Ardından detaylı anamnezle maruz kalınan ajanın türü, miktarı ve toksisitesi tahmin edilmeli; klinik semptomların bileşimi olan toksidromlar değerlendirilmelidir. Acil müdahalede damar yolu açılması, kardiyak monitörizasyon, oksijen desteği ile kan şekeri, kan gazı, EKG ve spesifik ilaç düzeylerini içeren laboratuvar testleri yapılmalıdır. Maruziyeti önleme ve eliminasyonda eksternal ve gastrointestinal dekontaminasyon uygulanır; ancak bilinci kapalı, koruyucu refleksleri olmayan veya korozif madde alanlarda dekontaminasyon kontrendikedir. Mide lavajı komplikasyon riskleri nedeniyle rutin kullanımdan kalkmış olup, aktif kömür (tek veya çoklu doz) ve tüm bağırsak irrigasyonu seçili durumlarda tercih edilir. Ağır vakalarda hemodiyaliz gibi ekstrakorporal tedavi yöntemleri, spesifik antidot uygulamaları (örneğin asetaminofen için N-asetilsistein, opioidler için naloksan) ve semptomatik destek tedavileri (entübasyon, antiaritmikler, benzodiazepinler) kullanılır. Ülkemizde ihtiyaç duyulan tüm tıbbi bilgiler 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi (UZEM) aranarak öğrenilebilir ve yapılan tüm müdahaleler eksiksiz şekilde kayıt altına alınmalıdır.

Referanslar

Chyka PA, Seger D. Position statement: single-dose activated charcoal. American Academy of Clinical Toxicology; European Association of Poisons Centres and Clinical Toxicologists. J Toxicol Clin Toxicol. 1997;35(7):721-41.

Thanacoody R, Caravati EM, Troutman W, et al. Position paper update: gastric lavage for gastrointestinal decontamination. Clin Toxicol (Phila) 2015; 53(1):5-12

Benson BE, Hoppu K, Troutman WG, et al. Position paper update: gastric lavage for gastrointestinal decontamination Clin Toxicol (Phila) 2013; 51(3): 140-6

Gummin DD, Mowry JB, Spyker DA, Brooks DE, Fraser MO, Banner W. 2016 Annual Report of the American Association of Poison Control Centers' National Poison Data System (NPDS): 34th Annual Report. Clin Toxicol (Phila). 2017 Dec;55(10):1072-1252.

Jha VK, Padmaprakash KV. Extracorporeal treatment in the management of acute poisoning: What an intensivist should know? Indian J Crit Care Med 2018;22(12):862.

Patel N, Bayliss GP. Developments in extracorporeal therapy for the poisoned patient. Adv Drug Deliv Rev 2015;90:3-11

Ghannoum M, Roberts DM, Hoffman RS, et al. A stepwise approach for the management of poisoning with extracorporeal treatments. Semin Dial 2014;27:362-70

Ouellet G, Bouchard J, Ghannoum M, Decker BS. Available extracorporeal treatments for poisoning: overview and limitations. Semin Dial 2014;27(4):342-9

Gelecek

20 Mayıs 2021

Lisans

Lisans