Akut Rinosinüzitler
Özet
Burun boşluğu ve paranazal sinüslerin 12 haftadan kısa süren sinonazal inflamasyonu olarak tanımlanan akut rinosinüzit (ARS), büyük oranda viral etkenlere bağlı olarak gelişen ve klinik semptomlarla teşhis edilen bir tablodur. Teşhiste burun tıkanıklığı, akıntı, yüz ağrısı ve koku kaybı gibi majör bulgular esas alınırken, semptomların 7-10 günü aşması bakteriyel enfeksiyon lehine değerlendirilmektedir. Tedavi yaklaşımında intranazal kortikosteroidler, dekonjestanlar ve salin irrigasyonları ön plana çıkmakta; bakteriyel durumlarda ise amoksisilin ilk seçenek antibiyotik olarak kullanılmaktadır. Non-invaziv bir form olan fungus topu ile özellikle immün sistemi baskılanmış hastalarda mortalitesi yüksek seyreden akut invaziv fungal rinosinüzit (mukormikoz), patolojinin mantar kaynaklı önemli varyasyonlarını oluşturur. Enfeksiyonun komşuluk veya venöz yolla yayılması, çocuklarda daha sık görülen preseptal/orbital selülit ve abse gibi orbital komplikasyonlara yol açabileceği gibi; kavernöz sinüs trombozu, menenjit, intraserebral, subdural veya epidural abseler ile frontal kemik tutulumuyla karakterize Pott’s Puffy tümörü gibi hayati risk taşıyan intrakranial komplikasyonları da beraberinde getirebilir. Ayrıca sinüs ostiumlarının tıkanması sonucu kemik yıkımına yol açabilen mukosel ve mukopiyoseller, klinikte cerrahi debridman ve drenaj gerektiren diğer önemli patolojiler arasında yer almaktadır.
Acute rhinosinusitis (ARS), defined as an inflammatory process of the nasal cavity and paranasal sinuses lasting less than 12 weeks, is a condition predominantly driven by viral agents and diagnosed through clinical symptoms. While diagnosis relies on major findings such as nasal congestion, discharge, facial pain, and loss of smell, symptoms extending beyond 7 to 10 days raise suspicion for acute bacterial rhinosinusitis. Treatment guidelines prioritize intranasal corticosteroids, decongestants, and saline irrigations for symptomatic relief, reserving amoxicillin as the primary choice for bacterial cases. Fungal variations of the disease include non-invasive fungus balls and highly fatal acute invasive fungal rhinosinusitis (mucormycosis), which typically manifests in immunocompromised individuals. Progression of the infection can lead to orbital complications such as preseptal/orbital cellulitis and abscesses, or life-threatening intracranial complications including cavernous sinus thrombosis, meningitis, intracerebral, subdural, or epidural abscesses, and Pott’s Puffy tumor. Furthermore, sinus ostium obstruction can result in benign yet expansile mucoceles and mucopyoceles, both requiring targeted medical therapy and surgical drainage to prevent local bone destruction.
Referanslar
Wyler B, Mallon WK. Sinusitis Update. Emerg Med Clin North Am. 2019;37(1):41-54.
Arcimowicz M. Acute sinusitis in daily clinical practice. Otolaryngol Pol. 2021;75(4):40-50.
Orlandi RR, Kingdom TT, Smith TL, et al. International consensus statement on allergy and rhinology: rhinosinusitis 2021. Int Forum Allergy Rhinol. 2021;11(3):213-739.
Bleier BS, Paz-Lansberg M. Acute and Chronic Sinusitis. Med Clin North Am. 2021;105(5):859-870.
Deutsch PG, Whittaker J, Prasad S. Invasive and Non-Invasive Fungal Rhinosinusitis-A Review and Update of the Evidence. Medicina (Kaunas). 2019;55(7).
Ziegler A, Patadia M, Stankiewicz J. Neurological Complications of Acute and Chronic Sinusitis. Curr Neurol Neurosci Rep. 2018;18(2):5.