Obstrüktif Uyku Apne Sendromu
Özet
Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OSAS), uyku sırasında üst solunum yolunun tekrarlayan tam veya kısmi tıkanmaları ve oksijen satürasyonunun düşmesiyle karakterize, ciddi morbidite ve mortaliteye yol açan yaygın bir hastalıktır. Obezite ve erkek cinsiyet en önemli risk faktörleri olup, hastalık en sık 40-65 yaş grubunda görülür. En belirgin semptomları horlama, gündüz aşırı uyku hali ve yorgun uyanmadır. Tanıda altın standart, en az 6 saat kesintisiz veri kaydeden polisomnografidir (PSG). PSG eşliğinde hesaplanan Apne Hipopne İndeksi (AHİ) ≥5 olan ve komorbiditeleri bulunan hastalara tedavi planlanır. Ayrıca sefalometri, nazal endoskopik muayene ve Müller manevrası gibi yardımcı tanı yöntemleri de kullanılır. Tedavide en sık uygulanan ve üst hava yolunu açık tutan yöntem pozitif havayolu basıncı (PAP) uygulamasıdır; hastanın durumuna göre CPAP, APAP, BPAP veya BPAP-ST cihazları seçilir. Alternatif olarak, hava yolundaki tıkanıklığı ve direnci azaltmak amacıyla septoplasti, uvulopalatofaringoplasti ve dil kökü süspansiyonu gibi cerrahi işlemler uygulanabilir. Cerrahide başarı, postoperatif PSG'de AHİ'nin 20'nin altına ya da preoperatif dönemin en az yarısına indirilmesiyle ölçülür.
Obstructive Sleep Apnea Syndrome (OSAS) is a common disorder characterized by recurrent complete or partial obstructions of the upper airway during sleep and a drop in oxygen saturation, leading to significant morbidity and mortality. Obesity and male gender are the primary risk factors, with the highest prevalence observed in the 40-65 age group. The most prominent symptoms include snoring, excessive daytime sleepiness, and waking up tired. Polysomnography (PSG), requiring a minimum of 6 hours of continuous recording, remains the gold standard for diagnosis. Treatment is indicated for patients with an Apnea-Hypopnea Index (AHI) ≥5, evaluated alongside comorbidities. Supplementary diagnostic tools include cephalometry, nasal endoscopic examination, and the Müller maneuver. The most common therapeutic approach is Positive Airway Pressure (PAP) therapy, which keeps the airway open using devices like CPAP, APAP, BPAP, or BPAP-ST based on patient needs. Alternatively, surgical interventions such as septoplasty, uvulopalatopharyngoplasty, and tongue base suspension aim to eliminate airway obstruction and resistance. Surgical success is objectively defined as reducing the postoperative AHI below 20 or to at least half of its preoperative value.
Referanslar
Kurtulmuş H, Çötert S, User A, Bilgen C. Horlama ve Obstrüktif Uyku Apnesinde Tanı ve Tedavi. EÜ Dişhek Fak Derg 2007; 28:19-31.
Köktürk O, Kanbay A. OSAS ve metabolik sendrom. In: İtil O, Köktürk O, Ardıç S, Çuhadaroğlu Ç, Fırat H, editors. TTD Uykuda Solunum Bozuklukları. Ankara: Miki Matbaacılık; 2015. p. 270- 84.
Sarı H. Obstruktif uyku apne sendromlu hastalarda vücut kitle indeksi ve boyun çevresi ölçümlerinin apne hipopne indeksi ile korelasyonu. Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi KBB Kliniği Uzmanlık Tezi, İstanbul, 2008. (Erişim tarihi: 19. 12. 2021) http://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/tez/pdf/kbb/dr_huseyin_sari.pdf.
Türkiye Solunum araştırları derneği yayınları. (Erişim tarihi: 19.12.2021) https://www.solunum.org.tr/TusadData/Book/853/1412021102557-107202017730bolum11.pdf
Batool-Anwar S, Goodwin JL, Kushida CA, Walsh JA, Simon RD, Nichols DA, et al. Impact of continuous positive airway pressure (CPAP) on quality of life in patients with obstructive sleep apnea (OSA). J Sleep Res 2016; 25: 731-8.
Karakoc O, Akcam T, Gerek M, Genc H, Ozgen F. The upper airway evaluation of habitual snorers and obstructive sleep apnea patients. ORL J Otorhinolaryngol Relat Spec 2012; 74:136-140.
Türk Toraks Derneği Obstrüktif Uyku Apne Sendromu Tanı Ve Tedavi Uzlaşı Raporu. PSG endikasyonları. Toraks Dergisi 2012; 13: 17-20.
Berry RB, Albertino CL, Harding SM, et al. for American Academy of Sleep Medicine. The AASM Manual fort he Scoring of Sleep an Associated Events: Rules, Terminology and Technical Specifications. Version 2.5. Darien, IL: American Academy of Sleep Medicine; 2018.
Jennum P, Tønnesen P, Ibsen R, Kjellberg J. Obstructive sleep apnea: effect of comorbidities and positive airway pressure on all-cause mortality. Sleep Med 2017; 36: 62-6.
Strohl K, Redline S. Nasal CPAP therapy, upper airway muscle activation and obstructive sleep apnea. Am Rev Respir Dis 1986;134:555-8.
Kuna ST, Bedi DG, Ryckman C. Effect of nasal airway positive pressure on upper airway size and configuration. Am Rev Respir Dis 1988;138:969-75.
Engleman HM, Wild MR. Improving CPAP use by patients with the sleep apnoea/hypopnoea syndrome (SAHS). Sleep Med Rev 2003;7:81-99.
Teschler H, Berthon-Jones M, Wessendorf T, et al. Influence of moderate alcohol consumption on obstructive sleep apnoea with and without AutoSet nasal CPAP therapy. Eur Respir J 1996;9:2371-7.
Kakkar RK, Berry RB. Positive airway pressure treatment for obstructive sleep apnea. Chest 2007;132;1057-72.
Schafer H, Ewig S, Hasper E, Luderitz B. Failure of CPAP therapy in obstructive sleep apnoea syndrome: predictive factors and treatment with bilevel-positive airway pressure. Respir Med 1998;92:208-15.
Kushida CA, Chediak A, Berry RB, et al. Clinical guidelines for the manual titration of positive airway pressure in patients with obstructive sleep apnea. J Clin Sleep Med 2008;4:157-71.
Sher AE, Schechtman KB, Piccirillo JF. The efficacy of surgical modifications of the upper airway in adults with OSAS. Sleep 1996; 19: 156-77
