Yenidoğanda Canlandırma (NRP)
Özet
Yenidoğan ölümlerinin önemli bir kısmı doğum asfiksisi gibi önlenebilir nedenlerden kaynaklanmaktadır. Yenidoğanların yaklaşık %10'u doğar doğmaz solunuma başlamak için yardıma, %1-3'ü ise ileri canlandırmaya ihtiyaç duyar. Küresel Yenidoğan Canlandırma Programı (NRP), bu müdahaleleri standartlaştırmaktadır. Yenidoğan canlandırmasının temel odağı, yetişkinlerden farklı olarak kardiyak değil, akciğerlerin etkin ventilasyonudur (ABCD adımları: Havayolu, Solunum, Dolaşım, İlaçlar). Doğum öncesi prenatal risk analizi yapılarak uygun ekip ve ekipman hazırlanmalıdır. Doğum sonrası bebeğin term olup olmadığı, kas tonusu ve solunumu hızlıca değerlendirilir. Yanıtlar olumluysa anne yanında rutin bakım ve kordon klemplemesinin ertelenmesi uygulanır. Risk durumunda bebek radyant ısıtıcı altına alınarak ilk 30 saniyede ısıtma, pozisyon verme, aspirasyon ve kurulama gibi başlangıç basamakları tamamlanır. Bebek solumuyor veya kalp atım hızı (KAH) <100/dk ise Pozitif Basınçlı Ventilasyon (PBV) başlanır. Göğüs hareketi sağlanamazsa "MR. SOPA" düzeltici adımları izlenir. Etkin PBV'ye rağmen KAH <60/dk kalırsa %100 oksijen eşliğinde 3:1 oranında göğüs kompresyonu uygulanır ve umbilikal ven yoluyla adrenalin veya volüm genişletici ilaç tedavisine geçilir. KAH alınamayan durumlarda resüsitasyon 20. dakikada sonlandırılabilir.
A significant portion of neonatal deaths stems from preventable causes such as birth asphyxia. Approximately 10% of newborns require assistance to initiate breathing at birth, while fewer than 1-3% need advanced resuscitation. The global Neonatal Resuscitation Program (NRP) standardizes these interventions. Unlike adults, the primary focus of neonatal resuscitation is not cardiac but effective lung ventilation, following the ABCD steps: Airway, Breathing, Circulation, and Drugs. A proper team and equipment must be prepared by analyzing prenatal risk factors before birth. Post-birth, the newborn's gestation, muscle tone, and respiration are rapidly assessed. If the findings are positive, routine care is provided next to the mother, and cord clamping is delayed. In case of risk, the baby is placed under a radiant warmer to complete initial steps including warming, positioning, suctioning, and drying within the first 30 seconds. If the baby is apneic or the heart rate is below 100 bpm, Positive Pressure Ventilation (PPV) is initiated. If chest movement is not achieved, "MR. SOPA" corrective steps are followed. If the heart rate remains below 60 bpm despite effective PPV, chest compressions are applied at a 3:1 ratio with 100% oxygen, and epinephrine or volume expanders are administered via the umbilical vein. Resuscitation may be terminated at 20 minutes if there is no heart rate.
Referanslar
Levels & Trends in Child Mortality. Report 2019. Estimates Developed by the UN Inter-agency Group for Child Mortality Estimation. New York, UNICEF, 2019.
Levels & Trends in Child Mortality. Report 2020. Estimates Developed by the UN Inter-agency Group for Child Mortality Estimation. New York, UNICEF, 2020.
Levels & Trends in Child Mortality. Report 20201. Estimates Developed by the UN Inter-agency Group for Child Mortality Estimation. New York, United Nations Children’s Fund (UNICEF), 2021.
Yıldız S, Mete B, Söyiler V, Pehlivan E. Comparison of the Infant Deaths of 2016-2017 Years. Anatol J Family Med 2020;3(1):17–21.
Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Yenidoğan Canlandırma Programı (NRP) Uygulayıcı Eğitimi Kurs Kitabı Uygulayıcı Sertifikalı Eğitim Programı Standardı. Ankara:2015.
Neonatal Resuscitation: 2020 AHA Guidelines for CPR and ECC. Circulation.2020;142(suppl2):S524–S550. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000000901
Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Yenidoğan Canlandırma Programı (NRP) Uygulayıcı Eğitimi Kurs Kitabı Uygulayıcı Sertifikalı Eğitim Programı Standardı. Ankara:2019.
Oygür N, Önal EE, Zenciroğlu A. Turkish Neonatal Society national guideline for the delivery room management. Turk Pediatri Ars 2018; 53(Suppl 1): S3-S17.
Oygür N, Önal E, & Zenciroğlu A. Türk Neonatoloji Derneği Doğum Salonu Yönetimi Rehberi 2020 Güncellemesi. 2020.
Atıcı A. Çocuklarda İleri Yaşam (ÇİLYAD) Programı. In A. Atıcı, O. Hallıoğlu, & E. Mert (Eds.), T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü (6. Baskı, Issue April), 2010.
Aziz K, Lee HC, Escobedo MB, et al. American Heart Association-AHA. Part 5: Neonatal Resuscitation: 2020 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. In Circulation. 2020;142:(16 2):S524–S550. https://doi.org/10.1161/CIR.0000000000000902
American Heart Association -AHA. Part 5: Neonatal Resuscitation 2020 American Heart Association Guidelines for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. In Pediatrics 2021;147. https://doi.org/10.1542/peds.2020-038505E
Madar J, Roehr CC, Ainsworth S. et al.European Resuscitation Council Guidelines 2021: Newborn resuscitation and support of transition of infants at birth. Resuscıtatıon 161 (2021) 291-326.
Perman JM, Wyllie J, Kattwinkel J, et al. Part 7: neonatal resuscitation: 2015 international consensus on cardiopulmonary resuscitation and emergency cardiovascular care science with treatment recommendations. Circulation 2015;132(16 Suppl 1):S204–41.
Wyckoff MH, Wyllie J, Aziz K, et al. Neonatal life support: 2020. International Consensus on Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular CareScience with Treatment Recommendations.(CoSTR) Circulation. 2020;142:140-184.
Weiner GM, Zaichkin J. Textbook of Neonatal Resuscitation. 8th ed. Itasca, IL: American Academy of Pediatrics; 2021.
Weiner GM, Zaichkin J, Updates for the Neonatal Resuscitation Program and Resuscitation Guideline. NeoReviews. April 2022;23(4):e238-249.
Wyckoff MH, Wyllie J, Aziz K, et al; Neonatal Life Support Collaborators. Neonatal Life Support 2020 international consensus on cardiopulmonary resuscitation and emergency cardiovascular care science with treatment recommendations. Resuscitation. 2020;156:A156–A187
Gomersall J, Berber S, Middleton P, et al; International Liaison Committee on Resuscitation Neonatal Life Support Task Force. Umbilical cord management at term and late preterm birth: a meta analysis. Pediatrics. 2021;147(3):e2020015404.
