İletişim ve Hemşirelik
Özet
Sağlık sisteminin temel yapı taşı olan hemşireler, birey odaklı bakım sunarak sağlık sonuçlarının iyileştirilmesinde ve maliyet etkinliğinin sağlanmasında kritik bir rol oynarlar. Hemşirelik bakımının kalitesi, tedaviye uyum ve hasta memnuniyeti doğrudan etkili bir hasta-hemşire iletişimine bağlıdır. Bu iletişim; hastayı tanımak, gereksinimlerini saptamak ve duygusal destek sağlamak gibi terapötik amaçlar taşır. Süreç; ilk karşılaşma, kişiliklerin ortaya çıkması, bilgilendirme ve sonlandırma olmak üzere dört aşamada gerçekleşir. İletişim, sözcükleri içeren sözel ve beden dili, ses tonu ile yüz ifadelerini kapsayan sözsüz iletişim olarak ikiye ayrılır; araştırmalar sözsüz ögelerin iletişimde daha güçlü olduğunu göstermektedir. Girişken (assertif) iletişim de hemşirelerin savunuculuk rolü için önemlidir. Hildegard Peplau ve Joyce Travelbee gibi kuramcılar bu ilişkisel süreci modellemişlerdir. Ancak dil ve kültür farklılıkları, uygunsuz fiziksel ortamlar, yoğun iş yükü, hastanın korkuları, işitme güçlükleri ve bazı ilaç tedavileri etkili iletişimin önünde önemli engeller oluşturmaktadır. Güven, sadelik, netlik ve saygı ilkelerine dayanan bir etkileşim, tıbbi hataları ve hastanede kalış süresini azaltarak bakım kalitesini yükseltir.
Nurses, as the cornerstone of healthcare systems, play a vital role in improving health outcomes and ensuring cost-effectiveness through person-centered care. The quality of nursing care, treatment adherence, and patient satisfaction depend directly on effective nurse-patient communication. This communication serves therapeutic purposes, including assessing the patient, identifying needs, and providing emotional support. The process unfolds in four distinct stages: orientation, identification, exploitation, and resolution. Communication is categorized into verbal and non-verbal methods, with research indicating that non-verbal elements like body language, tone of voice, and facial expressions carry greater impact. Assertive communication is also essential for nurses to fulfill their patient advocacy roles effectively. Nursing theorists such as Hildegard Peplau and Joyce Travelbee have conceptualized these interpersonal dynamics. However, several barriers obstruct effective interaction, including language and cultural differences, challenging care environments, heavy workloads, patient anxiety, speech or hearing impairments, and certain medical treatments. Establishing a relationship grounded in trust, simplicity, clarity, and mutual respect enhances the overall quality of care by significantly reducing medical errors and hospitalization durations.
Referanslar
Sibiya MN. Effective communication in nursing. Nursing. 2018;19: 20-34.
Abdulla NM, Naqi RJ, Jassim GA. Barriers to nurse-patient communication in primary healthcare centers in Bahrain: Patient perspective. International journal of nursing sciences. 2022; 9(2), 230-235.
Finke EH, Light J, Kitko LA. systematic review of the effectiveness of nurse communication with patients with complex communication needs with a focus on the use of augmentative and alternative communication. Journal of clinical nursing. 2008;17(16), 2102-2115.
Özcan A. Hemşire-hasta ilişkisi ve iletişim. Ankara: Sistem Yayıncılık;2006.
Çam O., Engin E. Ruh sağlığı ve hastalıkları hemşireliği. İstanbul: İstanbul Tıp Kitapevi; 2014.
Terakye G. Hasta-hemşire ilişkileri. Ankara: Aydoğdu Ofset;2000.
Kavak F. Hasta-hemşire iletişimi. Okanlı A, Gürhan N. (ed.) Yaşamın sırrı iletişim içinde. Ankara: Nobel Tıp Kitabevi;2019. p.173-191.
M-Siyez D. Kişilerarası ilişkilerin başlangıcı ve gelişimi. Kaya A. (ed.) Kişilerarası ilişkiler ve etkili iletişim. İçinde. 6. Baskı. Ankara: Pegem Akademi;2014. p.62-91.
Yüksel-Şahin, F. İletişim Becerilerine Genel Bakış. Kaya A. (ed.) Kişilerarası ilişkiler ve etkili iletişim. İçinde. 6. Baskı. Ankara: Pegem Akademi;2014. p.32-55.
Demirel Y. Sağlık hizmetlerinde sağlıklı iletişim. Ankara:Akademisyen Kitapevi;2016.
O'Hagan S, Manias E, Elder C, Pill J, ve ark. What counts as effective communication in nursing? Evidence from nurse educators' and clinicians' feedback on nurse interactions with simulated patients. Journal of advanced nursing. 2014; 70(6), 1344-1355.
Kaypakoğlu S. Kişilerarası iletişim. İstanbul: Derin Yayınları;2008.
Gordon T. Etkili öğretmenlik eğitimi. İstanbul:Sistem Yayıncılık;1996.
King L. (1994). Kiminle, Ne Zaman, Nerede, Nasıl Konuşmalı. (Yasemin Özdemir, Çev.). İstanbul: İnkılap Yayınevi; 2015.
Booyens L, Erasmus I, van Zyl M. The Auxiliary Nurse. 3rd ed. Cape Town: Juta and Company Ltd; 2013. p. 504-505.
İbrahim SA. Factors affecting assertiveness among student nurses. Nurse Educ Today. 2011;31(4):356-360.
van Niekerk V. Relationship, helping and communication skills. van Rooyen D, Jordan PJ (ed). Foundations of nursing practice: fundamentals of holistic care. African Edition. 2nd ed. Edinburgh: Mosby Elsevier; 2016. pp. 181-207.
Velioğlu P, Pektekin Ç, Şanlı T. Hemşirelikte kişilerarası ilişkiler. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları;1993.
Potter PA, Perry AG. Fundamentals of Nursing. 6th. Edition. St. Louis: Mosby Company;2005
Craven RT, Hirnle CJ. Foundamentals of Nursing Human Health and Function. Third Edition, Philadelphia: Lippincott Company;2000.
Taylor C, Lillis C, LeMone P. Fundamentals of nursing the art &science of nursing care. 4th Edition. Philadelphia:Lippincott Company;2001.
Birol L. Hemşirelik süreci. 6. Baskı. İzmir: Etki Matbaacılık; 2004.
Buzlu S, Küçük L. İletişim ve iletişim Becerileri. Solmaz Ş, Kaçar G.(Ed). Sağlık kurumlarında iletişim. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sürekli Tıp Eğitimi Komisyonu; 2006. p.20-25.
Olgun N, Aslan FE, Kuğuoğlu SY. Acil bakımda iletişim. Şelimen D.(ed.) Acil Bakım, İstanbul: Yüce Yayım; 1998. p.45-53.
Bush H. Communication Skills for Nurses. Available from: https://www. ausmed.com/articles/communication-skills-for-nurses/Erişim Tarihi:13.03.2022.
Uys L. Interpersonal needs. Uys L. (ed). Integrated fundamental nursing içinde. 2nd ed. Cape Town: Pearson; 2017. pp. 453-571.
Jooste K. Effective leadership communication. Jooste K. (ed). Leadership in health services management içinde. 2nd ed. Claremont: Juta and Company (Pty) Ltd; 2011. pp. 205- 220.
Dökmen Ü. İletişim çatışmaları ve empati. İzmir: Sistem Yayıncılık;2005.
Velioğlu P. Hemşirelikte kavram ve kuramlar. İstanbul: Alaş Ofset;1999.
Ay FA. Temel hemşirelik kavramlar, ilkeler, uygulamalar. İstanbul: İstanbul Medikal Yayıncılık;2007.
Dalokay EB. Hemşirelerin iletişim becerileri, mental iyi oluşları ve aleksitimi düzeyleri. İstanbul: İstanbul Okan Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü; 2022.
Roper N, Logan WW, Tierney AJ. The elements of nursing, a model for nursing based on a model of living. 4. Edition. New York: Churchill Livingstone;1996.
Öz F. Sağlık alanında temel kavramlar. Ankara: İmaj İç ve Dış Ticaret A.Ş; 2006.
Gümüş F, Küçük L. Farklı kültürdeki birey ile iletişim. Yılmaz M. (ed). Sağlık profesyonelleri için iletişim içinde. 1. Baskı. Ankara: Akademisyen Kitapevi A.Ş.; 2020. p.409-34.
du Plessis E, Jordaan EJ, Jali MN. Communication in a health care unit. Jooste K (ed). The Principles and Practice of Nursing and Health Care İçinde. Pretoria: Van Schaik Publishers; 2010. pp. 205-220.
