Derinin Yapısı
Özet
Deri, vücut ağırlığının yaklaşık %15'ini oluşturan, dış etkenlere karşı koruma, termoregülasyon, sıvı-elektrolit dengesi, duyu algısı ve D vitamini sentezi gibi hayati görevleri olan en büyük organdır. Histolojik olarak epidermis ve dermis olmak üzere iki temel tabakadan oluşur. Çok katlı yassı epitelden oluşan epidermis; keratinosit, melanosit, Langerhans ve Merkel hücrelerini barındırır ve en dıştaki stratum corneum ile en içteki stratum basale dahil dört veya beş katmandan meydana gelir. Gerçek deri olan dermis ise papiller ve retiküler olmak üzere iki kısımdır; kıl folikülleri, bezler, damarlar, sinirler, mekanoreseptörler ve temel hücresi olan fibroblastlar ile kollajen/elastik lifleri içerir. Canlı dokuların bütünlüğünün bozulması "yara" olarak tanımlanır ve iyileşme süreci anında başlar. Yaralar; deri bütünlüğüne (açık/kapalı), bulaş durumuna (temiz, temiz/kontamine, kontamine, kirli) ve oluş zamanına göre (akut/kronik) sınıflandırılır. Akut yaralar fizyolojik süreçle yaklaşık 21 günde iyileşirken; diyabet veya vasküler yetmezlik gibi faktörlerle 4 hafta veya 3 ay içinde iyileşmeyen yaralar kronik yara olarak kabul edilir.
The skin is the largest organ, comprising approximately 15% of body weight, with vital functions such as protection against external factors, thermoregulation, fluid-electrolyte balance, sensory perception, and vitamin D synthesis. Histologically, it consists of two main layers: epidermis and dermis. The epidermis, composed of stratified squamous epithelium, contains keratinocytes, melanocytes, Langerhans, and Merkel cells, and consists of four or five layers, including the outermost stratum corneum and the innermost stratum basale. The dermis, or the true skin, is divided into papillary and reticular layers; it contains hair follicles, glands, vessels, nerves, mechanoreceptors, fibroblasts as its primary cells, and collagen/elastic fibers. The disruption of the anatomical and functional integrity of living tissues is defined as a wound, and the healing process begins immediately. Wounds are classified based on skin integrity (open/closed), contamination status (clean, clean/contaminated, contaminated, dirty), and time of onset (acute/chronic). While acute wounds heal in approximately 21 days following a physiological process, wounds that fail to heal within 4 weeks or 3 months due to factors like diabetes or vascular insufficiency are considered chronic wounds.
Referanslar
Khan SA, Bank J, Song DH, Choi EA. Deri ve Subkutan Doku. Brunicardi FC. Schwartz Cerrahinin İlkeleri. Onuncu baskı. Ankara: Güneş Kitabevi; 2016. p. 473-496.
Işıldar B, Erdoğan A. Deri. Solakoğlu S, Erdoğan A, Mutlu HS, editör. Junqueira Temel Histoloji Konu ve Atlas. 4. Baskı. Ankara: Güneş Tıp Kitapevi; 2019. p. 371-392.
Young DM, Mathes SJ. The Skin and Subcutaneous Tissue. In: Schwartz SI, Shires GT, Spencer FC, Daly JM, Fischer JE, Galloway AC, eds. Principles of Surgery, 7th ed. Stutgart: McGraw-Hill, 1999. p. 525-544
Baranoski S, Ayello EA, Tomic-Canic M, Levine JM. Skin: An Essential Organ. In: Baranoski S, Ayello EA, eds. Wound Care Essentials Practice Principles, third edition. United States: Lippincott Williams & Wilkins, 2012. p. 57-82.
Öztürk S. Deri-Örtü Sistemi. Demir R, editör. Histoloji ve Hücre Biyolojisi Patolojiye Giriş. 4. Baskı. Ankara: Palme yayıncılık; 2021. p. 353-381.
İnalöz Demir SS, İnalöz HS. Deri Sistemi. Baykal B, editör. Histoloji Konu Anlatımı ve Atlası. 6. Baskı. Ankara: Palme yayıncılık; 2013. p. 488-525.
Tosun Z, Yıldıran G. Plastik Cerrahide Temel İlkeler. İstanbul Tıp Kitabevleri, 2020
Koch S, Kohl K, Klein E, Bubnoff DV, Bieber T. Skin homing of Langerhans cell precursors: adhesion, chemotaxis, and migration. J Allergy Clin Immunol 2006; 117: 163-168.
Grilomoni G, Caux C, Lebecque S, Dezutter-Dambuyant C, Ricciardi- Castagnoli P. Langerhans cells: still a fundamental paradigm for studying the immunobiology of dendritic cells. Trends Immunol. 2002; 23: 6-8.
Kanitakis J. Anatomy, histology and immunohistochemistry of normal human skin. Eur J Dermatol 2002; 12: 390-399.
Şahinoğlu K. Klinik Anatomiye Giriş. In: Moore KL, Dalley AF, eds. Kliniğe Yönelik Anatomi (Çev: Şahinoğlu K). Türkiye: Ankara, 2007. p. 1-58.
Eyden B. The miyofibroblast: an assessment on controversial issues and a definition useful in diagnosis and research. Ultrastruct Pathol. 2001; 25: 39-50.
Velnar T, Bailey T, Smrkolj V. The wound healing process: an overview of the cellular and molecular mechanisms. J Int Med Res 2009; 37: 1528-1542 14)14. Engin A. Yara İyileşmesi. Sayek İ, editör. Temel Cerrahi. Üçüncü baskı. Ankara: Güneş Kitabevi; 2004. p. 320-328.
Sen CK, Roy S. Wound healing. In: Neligan PC, Gurtner GC, eds. Plastic Surgery Principles, third edition. United States: Elsevier, 2013. p. 240-266e5
Lazarus GS, Cooper DM, Kinghton DR, Margolis DJ, Pecararo RE, Rodeheaver G, Robson MC. Definitions and guidelines for assessment for wounds and evaluation of healing. Arch Dermatol. 1994; 130(4): 489- 93
