Futbolda GPS (Küresel Konumlama Sistemi) Kullanımı
Özet
Bu metin, futbolda giyilebilir Küresel Konum Belirleme (GPS) sistemlerinin ve hareket sensörlerinin oyuncu takibi ve performans analizindeki kritik rolünü incelemektedir. Modern futbolda müsabaka performansı teknik, taktik, psikolojik, biyomekanik ve fiziksel unsurlar tarafından belirlenmekte olup, GPS teknolojileri sporcuların kat ettikleri toplam mesafeyi, koşu hızlarını, ivmelenme ve yavaşlamalarını, kalp atım hızlarını, kalori tüketimlerini ve yüklenme düzeylerini hem anlık canlı veri akışıyla hem de maç sonrasında kapsamlı biçimde ölçmektedir. Elde edilen bu bilimsel veriler, teknik ekibe anlık taktiksel geri bildirim sunmanın yanı sıra aşırı yüklenmeye ve yorgunluğa bağlı sakatlık risklerinin önceden tespiti ve önlenmesinde büyük fayda sağlamaktadır. Sektörde yaygın olarak kullanılan Catapult, Polar Team Pro ve STATSports APEX gibi giyilebilir teknolojiler; donanım, çoklu sensör ve gelişmiş yazılım altyapılarıyla öne çıkmaktadır. Catapult ısı haritası ve taktiksel analiz avantajı sunarken, Polar Team Pro iç ve dış yükleri eş zamanlı takip etme imkanı vermekte, STATSports APEX ise birden fazla uydu sistemiyle yüksek konum doğruluğu ve detaylı raporlama sağlamaktadır. Farklı liglerde gerçekleştirilen akademik çalışmalar, oyuncuların mevkilerine göre toplam mesafe, yüksek şiddetli koşu ve sprint parametrelerinin belirgin şekilde farklılaştığını göstermektedir. Sonuç olarak giyilebilir GPS teknolojileri, objektif değerlendirmeler sunarak futbolda bilimsel veri kullanımını yaygınlaştırmakta ve modern futbolun vazgeçilmez bir parçası haline gelmektedir.
This text examines the critical role of wearable Global Positioning System (GPS) technologies and motion sensors in player tracking and performance analysis in football. In modern football, match performance is determined by technical, tactical, psychological, biomechanical, and physical factors, and GPS technologies comprehensively measure athletes' total distance covered, running speeds, accelerations and decelerations, heart rates, calorie consumption, and workload levels both through real-time live data streams and post-match analysis. This scientific data provides instant tactical feedback to coaching staff while offering significant benefits in detecting and preventing injury risks associated with fatigue and overtraining. Widely used wearable systems such as Catapult, Polar Team Pro, and STATSports APEX stand out with their hardware, multi-sensor capabilities, and advanced software infrastructure. While Catapult offers heatmaps and tactical analysis advantages, Polar Team Pro allows simultaneous tracking of internal and external loads, and STATSports APEX ensures high positioning accuracy and detailed reporting via multiple satellite systems. Academic studies conducted across various leagues demonstrate that total distance, high-intensity running, and sprint parameters differ significantly based on players' positions. Consequently, wearable GPS technologies enhance the use of scientific data in football by providing objective evaluations and have become an indispensable part of modern football.
Referanslar
Akenhead, R., Nassis, G.P. (2015). Training load and player monitoring in high-levelfootball: current practice and perceptions. Int J Sports Physiol Perform, 11(5),587–593.
Akyıldız, Z. (2018). Futbolcularda yapılan anaerobik ve aerobik performans testleriyle saha takip cihazlarıyla elde edilen fizyolojik ve kinematik parametrelerin karşılaştırılması. (Yüksek Lisans Tezi). Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Afyon.
Akyıldız, Z. (2019). Antrenman yükü. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14 (2), 152-175.
Akyıldız, O., Ocak, Y. (2020). Futbolcuların saha temelli performans testleri ve resmi maç performansları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Turkiye Klinikleri J Sports Sci., 13(1),56-63
Akyıldız, Z., Yıldız, M. (2020). Polar team pro mikro elektro-mekanik sisteminin gerçek zamanlı ve müsabaka sonrası verilerinin karşılaştırılması. Türkiye Klinikleri J Sports Sci.,12(3),303-12
Andreassen, K.H. (2018). Metrix: real-time analysis of physical performance parameters in elite soccer. (Master's thesis), UiT Norges arktiske universitet.
Aquino, R., Gonçalves, L.G.,, Galgaro, M., Maria, T.S., , Rostaiser,E., Pastor, A., Nobari, H., Garcia, G.R., Moraes Neto, M.V., Nakamura, F.Y. (2021). Match running performance in Brazilian professional soccer players: comparisons between successful and unsuccessful teams. BMC Sports Science, Medicine Rehabilitation, 13,93
Aydın, H. (2012). GPS kullanılarak sporcu takip sistemi tasarımı ve gerçekleştirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi, Bilişim Enstitüsü, Ankara.
Beato, M., Bartolini, D., Ghia, G., Zamparo, P. (2016). Accuracy of a 10 Hz GPS unit in measuring shuttle velocity performed at different speeds and distances (5-20M). Journal of Human Kinetics, 54(1),15–22.
Beato, M., Coratella, G., Stiff, A., Dello Iacono, A.(2018). The validity and between-unit variability of GNSS units (STATSports Apex 10 and 18 Hz) for measuring distance and peak speed in team sports. Front Physiol., 9, 1288.
Bravomed (2021). Gerçek Zamanlı GPS ve Sporcu Performans Takip ve Analiz Sistemi. http://www.bravomed.com.tr/urun.aspx?urun (Erişim Tarihi: 11.12.2021)
Carling, C.,Reilly, T., Williams, A. (2009). Performance assessment for field sports. London: Routledge.
Casamichana, D., Castellano, J., Castagna, C. (2012). Comparing the physical demands of friendly matches and small sided games in semiprofessional soccer players. J Strength CondRes, 26(3), 837–843.
Casey, A.B., Bingham, G.E., Sams, M.I., Carroll, K.M., Taber, C.B., Alexander, R.P. (2013). The effıcacy of catapult sports’ mınmax gps metrıcs ın relatıon to sessıon ratıng of perceıved exertıon. 8th Annual Coaches and Sport Science College, December 13-14, Johnson City, Tennesse
Catapultsport (2021). Hakkımızda. https://www.catapultsports.com/about (Erişim Tarihi: 22.12.2021).
Chakma, A., Md-Faridee, A.Z., Roy, N., Hossain, H.M.S. (2020). Shoot Like Ronaldo: Predict Soccer Penalty Outcome with Wearables. 2020 IEEE International Conference on Pervasive Computing and Communications Workshops (PerCom Workshops). 23-27 March, Austin, TX, USA.
Clemente, F.M., Silva, R., Ramirez-Campillo, R., Afonso, J., Mendes, B., Chen, Y.S. (2020). Accelerometry-based variables in professional soccer players: comparisons between periods of the season and playing positions. Biol Sport., 37(4),389–403.
Coutts, A.J., Duffield, R. (2010). Validity and reliability of GPS devices for measuring movement demands of team sports. J SciMedSport, 13(1),133-135.
Cummins, C., Orr, R., O’Connor, H., West, C. (2013). Global positioning systems (GPS) and microtechnology sensors in team sports: a systematic review. Sports Medicine, 43(10),1025-1042.
Çetin, O. (2018). Genç erkek futbolcuların resmi maçlardaki iç ve dış yük profillerinin incelenmesi. (Doktora Tezi). Sakarya uygulamalı bilimler üniversitesi, lisansüstü eğitim enstitüsü, beden eğitimi ve spor öğretmenliği ana bilim dalı, Sakarya.
Çoban, O. (2019). UEFA şampiyonlar ligi final maçlarının bazı değişkenlere göre analizi. Spormetre, 17(3), 93-99.
Edgecomb, S.J., Norton, K.I. (2006). Comparison of global positioning and computer-based tracking systems for measuring player movement distance during Australian football. Journal of ScienceandMedicine in Sport, 9(1-2), 25–32.
Fields, J.B., Merigan, J.M., Gallo, S., White, J.B., Jones, M.T. (2021). External and ınternal load measures during preseason training in men collegiate soccer athletes. Journal of Strength and Conditioning Research, 35(9),2572-2578
Fnfcoaches (2022). Polar team pro. https://fnfcoaches.com/polar-team-pro/ (Erişim Tarihi 10.02.2022)
Fox, J.L., O’Grady, C.J., Scanlan, A.T., Sargent, C., Stanton, R. (2019). Validity of the polar team pro sensor for measuring speed anddistance indoors. Journal of Science and Medicine in Sport, 22, 1260–1265.
Giersch, E.W.G., Huggins, R.A., Benjamin, C.L., Adams, W.M., Belval, L.N., Curtis, R.M., Peltonen, J.T., Sekiguchi, Y., Casa, D.J. (2018). Validity and reliability of a shirt-based ıntegrated GPS sensor. Abstract in American College of Sports Medicine Annual Meeting, Minneapolis, Minnesota, USA. Med Sci Sports Exerc 49;5; Suppl, S559.
Gürkan, O., Yıldırım, M., Çoban, O., Baykan, E. (2021). Türkiye futbol süper liginde covid-19 öncesi ve covid-19 sonrası oynanan maçların bazı teknik performans parametreleri açısından karşılaştırmalı analizi. Ed.: Zeynep Filiz Dinç, Spor Bilimleri, Akademisyen yayınları bilimsel araştırmalar kitabı.
Kalapotharakos, V.I., Gkaros, A., Vasslıades, E., Manthou, E. (2020). Influence of contextual factors on match running performance in elite soccer team. Journal of Physical Education and Sport ® (JPES), 20 (6), 3267-3272.
Kayhan, R. F., Bardakçı, S., Caz, Ç. (2020). Türk futbolunda video yardımcı hakem (VAR) uygulamasına yönelik tutum ölçeği geliştirilmesi. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 16(27), 571-596.
Mallo, J., Mena, E., Nevado, F., Paredes, V. (2015). Physical demands of top-class soccer friendly matches in relationto a playing position using global positioning system technology. Journal of Human Kinetics, 47(1),179-188
Mernagh, D., Weldon, A., Wass, J., Phillips, J., Parmar, N., Waldron, M., Turner, A. A. (2021). Comparison of match demands using ball-ın-play versus whole match data in professional soccer players of the English championship. Sports, 9, 76.
Polar (2021). Teknik Özellikler. https://www.polar.com/tr/b2b_urunleri/team-pro# (Erişim Tarihi: 15.12.2021)
Praça, G., Dınız, L.B.F., Clemente, F.M., Bredt, S.G.T., Couto, B., Andrade, A.G.P., Owen, A.L. (2021). The ınfluence of playıng posıtıon on the physıcal, technıcal, and network varıables of sub-elıte professıonal soccer athletes. Hum Movement, 22(2),22–31.
Reynolds, J., Connor, M., Jamil, M., Beato, M. (2021) Quantifying and comparing the match demands of u18, u23, and 1st team English professional soccer players. Front. Physiol., 12,706451.
Rico-González, M., Los-Arcos, A., Nakamura, F.Y., Gantois, P., Pino-Ortega, J. (2020). A comparison between uwb and gps devices in the measurement of externalload and collective tactical behaviour variables during a professional official match. International Journal of Performance Analysis in Sport, 20,6, 994-1002.
Rossi, A., Pappalardo, L., Cintia, P., Iaia, F.M., Fernandez, J., Medina, D. (2018). Effective injury prediction in Professional soccer with GPS data and machine learning. PLoSOne, 13(7),1-15.
Sarmento, H., Marcelino, R., Anguera, M.T., CampaniCo, J., Matos, N., LeitAo, J.C. (2014). Match analysis in football: A systematic review. Journal of Sports Sciences, 32(20), 1831–1843.
Sausaman, R.W., Sams, M.L., Mizuguchi, S., DeWeese, B.H., Stone, M.H. (2019). The physical demands of ncaa division ı women’s college soccer. Journal of Functional Morphology and Kinesiology, 4(4),73
Scott, M.T., Scott, T.J., Kelly, V.G. (2016). The validity and reliability of global positioning systems in team sport: a brief review. J. Strength Condition. Res., 30 (5), 1470–1490.
Seshadri, D.R., Li, R.T., Voos, J.E., Rowbottom, J.R., Alfes, C.M., Zorman, C.A., Drummond, C.K. (2019). Wearable sen- sors for monitoring the internal and external workload of the athlete. NPJ Digit Med., 2,71
Sikka, R.S. Baer, M., Raja, A., Stuart, M., Tompkins, M. (2019). Analytics in sports medicine: ımplications and responsibilities that accompany the era of big data. The Journal of Bone and Joint Surgey, 101(3),276-283.
Silva, R., Camões, M., Barbosa, A., Badicu, G., Nobari, H., Bernardo, A., Carvalho, S.A., Sant’Ana, T., Lima, R., Bezerra, P., Clemente, F.M. (2021). Relationship between training load and match running performance in men's soccer. Journal of Men’s Health, 1-7.
Statsports (2021). About. https://statsports.com/about-us/ (Erişim Tarihi: 24.12.2021)
Stølen, T., Chamari, K., Castagna, C., Wisløff, U. (2005). Physiology of soccer: an update. Sports Med., 35(6),501-536
Suarez-Arrones, L., Torreño, N., Requena, B., Saez De Villarreal, E., Casamichana, D., Barbero-Alvarez, J.C., Munguia-Izquierdo, D. (2015). Match-playa ctivity profile in Professional soccer players during official games and the relationship between external and internal load. J Sports MedPhysFitness, 55(12), 1417–1422.
Teixeira, J.E., Leal, M., Ferraz, R., Ribeiro, J., Cachada, J.M., Barbosa, T.M., Monteiro, A.M., Forte, P. (2021). Effects of match location, quality of opposition and match outcome on match running performance in a portuguese professional football team. Entropy, 23, 973.
Thornton, H.R., Nelson, A.R., Delaney, J.A., Serpiello, F.R., Duthie, G.M. (2019). Interunit reliability and effect of data-processing methods of global positioning systems. Int J Sports Physiol Perform., 14(4),432–438
Ünlü, G., Polat, B., Güler, A.H., Işık, A. (2018). Futbolda oyuncu performans takiplerinde kullanılan küresel konum belirleme (GPS) ve çoklu kamera sistemlerinin incelenmesi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(SI1), 38-45
Wallace, J.L., Norton, K.I. (2014). Evolution of World Cup soccer final games 1966–2010: Game structure, speed and play patterns. J Sci Med Sport.,17, 223–228.
Wang, S, Zhou, G. (2015). A review on radio based activity recognition. Digital Communications and Networks, 1(1), 20–29
Willmott, A.G.B., James, C.A., Bliss, A., Leftwich, R.A., Maxwell, N. S. (2019). A comparison of two global positioning system devices for team-sport running protocols. J. Biomech., 83, 324–328.
Williams, J.H., Rizzuto S.F., Whitaker, E.J., Dillard, B.A. (2021). Complementary use of wearable technology 1: a data comparison of two platforms. Sport performance & science reports, 137, 1-7.
Wisbey, B., Montgomery, P.G., Pyne, D.B., Rattray, B. (2010). Quantifying movement demands of AFL football using GPS tracking. J Sci Med Sport. Elsevier, 13,531–536.
