Boş Zaman Sıkılma Algısı ile Şiddet Eğilimi Arasında İnternet Bağımlılığının Rölü (Orta ve Geç Adölasan Dönemdeki Öğrenciler Örneği)
Özet
Bu çalışma, orta ve geç adölasan dönemdeki lise öğrencilerinin boş zaman sıkılma algısı ile şiddet eğilimi arasındaki ilişkide internet bağımlılığının düzenleyici rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini, Afyonkarahisar ilinde 01 Mart - 31 Mayıs 2022 tarihleri arasında kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen ve yüz yüze anket uygulanan 256 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin analizinde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) yöntemi tercih edilmiş olup veri toplama sürecinde Serbest Zamanda Sıkılma Algısı Ölçeği, İnternet Bağımlılığı Ölçeği ve Şiddet Eğilimi Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen YEM bulgularına göre, adölesan öğrencilerin boş zaman sıkılma algılarındaki artışın internet bağımlılığı üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmaktadır (H1 kabul edilmiştir). Benzer şekilde, internet bağımlılığının da şiddet eğilimi üzerinde anlamlı bir artışa yol açtığı tespit edilmiştir (H2 kabul edilmiştir). Buna karşılık, boş zaman sıkılma algısının şiddet eğilimi üzerinde doğrudan ve anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır (H3 doğrulanmamıştır). Elde edilen bu sonuçlar neticesinde internet bağımlılığının, boş zaman sıkılma algısı ile şiddet eğilimi arasında anlamlı ve kilit bir düzenleyici role sahip olduğu görülmektedir. Araştırma sonucunda, adölesan öğrencilerin boş zamanlarını rekreasyon uzmanları eşliğinde aktif rekreatif etkinliklerle etkin ve verimli bir şekilde yönetmelerinin internet bağımlılığını azaltacağı, bu azalmayla birlikte adölesanlardaki şiddet eğiliminin de önlenebileceği ve düşürülebileceği vurgulanmaktadır.
This study aims to examine the moderating role of internet addiction in the relationship between leisure boredom perception and violence tendency among high school students in middle and late adolescence. The study sample consists of 256 high school students in Afyonkarahisar, selected through convenience sampling between March 01 and May 31, 2022, who completed face-to-face questionnaires. Structural Equation Modeling (SEM) was utilized for data analysis, employing the Leisure Boredom Scale, the Internet Addiction Scale, and the Violence Tendency Scale during data collection. According to the SEM findings, an increase in adolescents' perception of leisure boredom has a positive and statistically significant effect on internet addiction (H1 accepted). Similarly, internet addiction was found to lead to a significant increase in violence tendency (H2 accepted). Conversely, leisure boredom perception had no direct and significant effect on violence tendency (H3 not supported). These results indicate that internet addiction plays a significant and key moderating role between leisure boredom perception and violence tendency. The study highlights that guiding adolescents to manage their leisure time effectively and productively through active recreational activities with the help of recreation specialists can reduce internet addiction, thereby preventing and decreasing violence tendencies among adolescents.
Referanslar
Alhyas, L., Al Ozaibi, N., Elarabi, H., El-Kashef, A., Wanigaratne, S., Almarzouqi, A., ... & Al Ghaferi, H. (2015). Adolescents’ perception of substance use and factors influencing its use: a qualitative study in Abu Dhabi. JRSM open, 6(2), doi: 10.1177/2054270414567167
Anderson, E. L., Steen, E., & Stavropoulos, V. (2017). Internet use and problematic internet use: A systematic review of longitudinal research trends in adolescence and emergent adulthood. International Journal of adolescence and youth, 22(4), 430-454.)
Barnett, L. A. (2005). Measuring the ABCs of leisure experience: Awareness, boredom, challenge, distress. Leisure Sciences, 27(2), 131-155.
Biolcati, R., Mancini, G., & Trombini, E. (2018). Ergenlerin Boş Zamanlarında Sıkıntı ve Riskli Davranışlara Eğilim.Psikolojik Raporlar,121F(2),303-323https://doi.org/10.1177/0033294117724447
Boyd, D. M.,& Ellison, N. B. (2007). Social network sites: Definition, history, and scholarship. Journal of computer‐mediated Communication, 13(1), 210-230)
Butchart, A., Mikton, C., Dahlberg, L. L., & Krug, E. G. (2015). Global status report on violence prevention 2014. Inj Prev. 2015 Jun;21(3):213. doi: 10.1136/injuryprev-2015-041640. PMID: 25995201; PMCID: PMC5863224.
Cash, H., Rae, C. D., Steel, A. H., & Winkler, A. (2012). Internet Addiction: A Brief Summary of Research and Practice. Current PsychiatryReviews,8,292-298. http://dx.doi.org/10.2174/157340012803520513
Çelik, S., Gençoğlu, C., Kumcağız, H. (2016). Emotional intelligence as predictor of violence tendency of adolescents. Journal of Ahi Evran University Kirsehir Education Faculty, 17(3), 121–134.
Durdu, P., Tüfekçi, A., Çağıltay, K. (2005). A comparative study between Metu and Gazi university students: Game playing characteristics and game preferences of university students. Eurasian Journal of Educational Research, 19, 66–76.
Elizabeth H. Weybright, Linda L. Caldwell, Nilam Ram, Edward A. Smith & Lisa Wegner (2015) Boredom Prone or Nothing to Do? Distinguishing Between State and Trait Leisure Boredom and Its Association with Substance Use in South African Adolescents, Leisure Sciences, 37:4, 311-331, doı: 10.1080/01490400.2015.1014530
Evli, M., Şimşek, N., Işıkgöz, M., & Öztürk, H. İ. (2022). Internet addiction, insomnia, and violence tendency in adolescents. International journal of social psychiatry, 00207640221090964.
Freysinger, V. J. (1995). The dialectics of leisure and development for women and men in mid-life: An interpretive study. Journal of Leisure Research, 27(1), 61-84.;
Gökçearslan, Ş. & Günbatar, M. S. (2012). Ortaöğrenim Öğrencilerinde İnternet Bağımlılığı. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 2 (2), 10-24. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/etku/issue/6271/84223
Gulam, A. (2016). Recreation–need and importance in modern society. International Journal of Physiology, Nutrition and Physical Education, 1(2), 157-160)
Haddad, C., Malaeb, D., Sacre, H., Bou Khalil, J., Khansa, W., Al Hajj, R., Kheir, N., Saade, S., Obeid, S., & Hallit, S. (2021). Association of problematic internet use with depression, impulsivity, anger, aggression, and social anxiety: Results of a national study among Lebanese adolescents. Pediatric investigation, 5(4), 255–264. https://doi.org/10.1002/ped4.12299
Hahn, A.,& Jerusalem, M. (2001). Internetsucht: Jugendliche gefangen im Netz. In Risikoverhaltensweisen Jugendlicher (pp. 279-293). VS Verlag für Sozialwissenschaften, Wiesbaden.
Haskan, Ö.,& Yıldırım, İ. (2012). Şiddet eğilimi ölçeği’nin geliştirilmesi. Eğitim ve Bilim,37(163).
Iso-Ahola SE, Weissinger E. Perceptions of boredom in leisure: Conceptualization, reliability and validity of the leisure boredom scale. Journal of Leisure Research, 1990;22(1), 1–17.
John R. Kelly & Janice R. Kelly (1994) Multiple Dimensions of Meaning in the Domains of Work, Family, and Leisure, Journal of Leisure Research, 26:3, 250-274, doı: 10.1080/00222216.1994.11969959
Kara, F. M., Gürbüz, B., & Öncü, E. (2014). Leisure boredom scale: the factor structure and the demographic differences.
Ko, C. H., Yen, J. Y., Chen, C. S., Yeh, Y. C., & Yen, C. F. (2009). Predictive values of psychiatric symptoms for internet addiction in adolescents: a 2-year prospective study. Archives of pediatrics & adolescent medicine, 163(10), 937–943. https://doi.org/10.1001/archpediatrics.2009.159
Li, S., Wang, X., Wu, Z., & Zhang, Y. (2022). The More Internet Access, the More Mental Symptoms Students Got, the More Problematic Internet Use They Suffered: a Meta-analysis of Mainland Chinese Adolescents and Young Adults. International journal of mental health and addiction, 1–21. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s11469-022-00850-w
Lin, C. H., Lin, S. L., & Wu, C. P. (2009). The effects of parental monitoring and leisure boredom on adolescents' Internet addiction. Adolescence, 44(176), 993–1004.
Lisa Wegner, Alan J. Flisher, Martie Muller & Carl Lombard (2006) Leisure Boredom and Substance Use Among High School Students in South Africa, Journal of Leisure Research, 38:2, 249-266, DOI: 10.1080/00222216.2006.11950078
Marín Vila, M., Carballo Crespo, J. L., & Coloma Carmona, A. (2018). Academic outcomes and cognitive performance in problematic Internet users. Rendimiento académico y cognitivo en el uso problemático de Internet. Adicciones, 30(2), 101–110. https://doi.org/10.20882/adicciones.844
Moreau, A., Laconi, S., Delfour, M., & Chabrol, H. (2015). Psychopathological profiles of adolescent and young adult problematic Facebook users. Computers in Human Behavior, 44, 64-69
Namyun Kil, Junhyoung Kim, Jaesung Park, Chungsup Lee. (2021) Leisure boredom, leisure challenge, smartphone use, and emotional distress among U.S. college students: are they interrelated?. Leisure Studies40:6, pages 779-792.
Samdahl, D. M. (1991). Issues in the measurement of leisure: A comparison of theoretical and connotative meanings. Leisure Sciences, 13(1), 33-49
Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H., & Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of psychological research online, 8(2), 23-74.
Shen, Y., Jin, X., Zhang, Y., Huang, C., Lu, J., Luo, X., & Zhang, X. Y. (2020). Insomnia in Chinese college students with internet addiction: prevalence and associated clinical correlates. Frontiers in psychiatry, 11, 596683.
Şahin, C.,& Korkmaz, Ö. (2011). İnternet bağımlılığı ölçeğinin Türkçeye uyarlanması. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(1), 101-115.
Şehribanoğlu, S. (2005). Yapısal Eşitlik Modelleri ve Bir Uygulaması, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Van.
Şencan H., (2005) Reliability and Validity in Social and Behavioral Measures (1st Edition) Seçkin Publishing Industry and Trade A.Ş, Ankara, 499-559.
Türkiye. Araştırma Komisyonu,. (2007). Çocuklarda ve gençlerde artan şiddet eğilimi ile okullarda meydana gelen olayların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla kurulan meclis araştırma komisyonu raporu. Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergisi,160, 464-465.
