Anne Sütü Bankacılığı
Özet
Anne sütü, ilk altı ay bebeklerin beslenmesinde ve bağışıklık sisteminin güçlenmesinde kritik öneme sahiptir. Emzirmenin sağlanamadığı durumlarda Dünya Sağlık Örgütü mama yerine donör anne sütünü önermektedir. Bu kapsamda 1909'dan itibaren dünyada anne sütü bankacılığı fikri gelişmiş, zamanla Kuzey Amerika (HMBANA) ve Avrupa (EMBA) Süt Bankası Birlikleri gibi yapılar standartlar belirlemiştir. Brezilya, İtalya ve Almanya bu sistemin yaygın olduğu ülkelerdendir. Bankacılık süreçleri donör taraması, sütün toplanması, pastörizasyonu ve mikrobiyolojik testleri içerir. Ancak sütün güvenliği, etik kaygılar ve dini inançlar kabul edilebilirlikte engeller oluşturmaktadır. Özellikle Müslüman toplumlarda sütkardeşliği ve evlilik yasakları nedeniyle sütün havuzlanması çekince yaratmaktadır. Türkiye'de ise 2011'de bir model oluşturulmuş, dini hassasiyetler doğrultusunda 2013'te "Sütanne merkezleri" projesine dönüştürülmüştür. Bu modifiye modelde bir bebeğe tek donör atanması, aynı cinsiyet şartı ve ailelerin tanışması gibi kriterler belirlenmiş ancak görüş ayrılıkları ve bilgi eksikliği nedeniyle henüz aktifleştirilememiştir. Sonuç olarak, anne sütü bankacılığının başarısı için toplumun sosyokültürel yapısına ve dini normlarına uygun, denetlenebilir sistemlerin geliştirilmesi gerekmektedir.
Breast milk is of critical importance for infant nutrition and strengthening the immune system during the first six months. When breastfeeding is unavailable, the World Health Organization recommends donor breast milk instead of formula. In this context, the concept of breast milk banking developed globally since 1909, and organizations like the North American (HMBANA) and European (EMBA) Milk Bank Associations established standards over time. Brazil, Italy, and Germany are among the countries where this system is widespread. Banking processes involve donor screening, milk collection, pasteurization, and microbiological testing. However, milk safety, ethical concerns, and religious beliefs pose barriers to acceptability. Particularly in Muslim societies, milk pooling creates reservations due to milk kinship and marriage prohibitions. In Turkey, a model was created in 2011 and transformed into "Wet-nurse centers" in 2013 in line with religious sensitivities. This modified model specified criteria such as assigning a single donor per baby, matching genders, and families meeting each other; however, it has not been activated yet due to differing views and low awareness. Consequently, developing auditable systems that align with the sociocultural structures and religious norms of society is essential for the success of breast milk banking.
Referanslar
World Health Organization. Guideline: Counselling of Women to Improve Breastfeeding Practices. Available from: https://www.who.int/nutrition/publications/guidelines/counselling-womenimprove-bf-practices/en/ (Accessed 20th June 2022).
Yahaya T, Shemishere U. Association between bioactive molecules in breast milk and type 1 diabetes mellitus. Sultan Qaboos University Medical Journal. 2020;20(1): 5–12. doi: 10.18295/squmj.2020.20.01.002
Nuzzi G, Trambusti I, Di Cicco ME, et al. Breast milk: more than just nutrition! Minerva Pediatrics. 2021;73(2): 111–114. doi: 10.23736/S2724-5276.21.06223-X
PATH. Policy Brief: Ensuring equitable access to human milk for all infants: a comprehensive approach to essential newborn care 2017. Available from: https://cdn.who.int/media/docs/default-source/breastfeeding/global-breastfeeding-collective/policybrief-equitable-access-human-milk.pdf?sfvrsn=a3b9c132_5 (Accessed 17th March 2022).
Lee ACC, Katz J, Blencowe H, et al. National and regional estimates of term and preterm babies born small for gestational age in 138 low-income and middle-income countries in 2010. The Lancet Global Health. 2013;1(1): 26–36. doi: 10.1016/S2214-109X(13)70006-8
World Health Organization. Guidelines on optimal feeding of low birth-weight infants in low- and middle-income countries 2011. Available from: https://apps.who.int/iris/handle/10665/85670 (Accessed 20th June 2022).
World Health Organization. Standards for improving the quality of care for small and sick newborns in health facilities 2020. Available from: https://apps.who.int/iris/handle/10665/334126 (Accessed 20th June 2022).
Al-Naqeeb NA, Azab A, Eliwa MS, et al. The ıntroduction of breast milk donation in a muslim country. Journal of Human Lactation. 2000;16(4):346–350. doi: 10.1177/089033440001600412
Ramli N, Ibrahim NR, Hans VR. Human milk banks-the benefits and issues in an ıslamic setting. Eastern Journal of Medicine. 2010;15: 163–167.
Stevens EE, Patrick TE, Pickler R. A history of infant feeding. The Journal of Perinatal Education. 2009;18(2): 32-39. doi: 10.1624/105812409X426314
Barness LA, Dallman PR, Anderson H, et al. Human milk banking. Pediatrics. 1980;65(4): 854–857.
Haiden N, Ziegler EE. Human milk banking. Annals of Nutrition and Metabolism. 2016;69 Suppl 2: 8-15. doi: 10.1159/000452821
Human Milk Banking Association of North America. About the Human Milk Banking Association of North America (HMBANA) 2021. Available from: https://www.hmbana.org/about-us/ (Accessed 24th June 2022).
European Milk Bank Association. European Milk Bank Association (EMBA) 2021. Available from: https://europeanmilkbanking.com/about-emba/ (Accessed 24th June 2022).
Fang MT, Chatzixiros E, Grummer-Strawn L, et al. Developing global guidance on human milk banking. Bulletin of the World Health Organization; 2021;99(12): 892–900. doi: 10.2471/BLT.21.286943
The Brazilian network of human milk banks (rBLH-BR): international co-operation page. Rio de Janeiro: global network of human milk banks; 2021. Available from: https://rblh.fiocruz.br/quem-somos (Accessed 26th July 2022).
Associazione Italiana Banche del Latte Umano Donato. National milk bank association: Associazione Italiana Banche del Latte Umano Donato (AIBLUD). Available from: http://www.aiblud.com/ (Accessed 26th July 2022).
Frauenmilchbank. What we do — Frauenmilchbank Initiative. Available from: https://www.frauenmilchbank.de/was-wir-tun (Accessed 26th July 2022).
PATH. Strengthening human milk banking: a resource toolkit for establishing and integrating human milk bank programs: A Global Implementation Framework | Maternal, Newborn, Child Health & Nutrition|2019. Available from: https://www.path.org/programs/maternal-newborn-child-health-and-nutrition/strengthening-human-milk-banking-resource-toolkit-0/ (Accessed 26th July 2022).
World Health Organization. Principles on the donation and management of blood, blood components and other medical products of human origin: report by the Secretariat 2017. Available from: https://apps.who.int/iris/handle/10665/274793 (Accessed 26th July 2022).
NICE. Donor milk banks; service operation published by national ınstitute for health and care excellence 2010. Available from: https://www.nice.org.uk/guidance/cg93 (Accessed 30th July 2022).
Lindemann PC, Foshaugen I, Lindemann R. Characteristics of breast milk and serology of women donating breast milk to a milk bank. Archives of Disease in Childhood. Fetal and Neonatal Edition. 2004;89(5): 440-441. doi: 10.1136/adc.2003.046656
Grøvslien HA, Grønn M. Donor milk banking and breastfeeding in Norway. Journal of Human Lactation. 2009;25(2): 206–210. doi: 10.1177/08903344093333425
Kühn T. Use of breast milk for feeding preterm ınfants. 1nd ed. Berlin: UNI-MED Science; 2017.
Weaver G, Bertino E, Gebauer C, et al. Recommendations for the establishment and operation of human milk banks in Europe: a consensus statement from the European Milk Bank Association (EMBA). Frontiers in Pediatrics. 2019;4(7): 2296–2360. doi: 10.3389/fped.2019.00053
Human Milk Banking Assocıatıon of North Amerıca. HMBANA Standards for Donor Human Milk Banking: An Overview. Available from: https://www.hmbana.org/file_download/inline/95a0362a-c9f4-4f15-b9ab-cf8cf7b7b866 (Accessed 30th July 2022).
Ozdemir R, Ak M, Karatas M, et al. Human milk banking and milk kinship: perspectives of religious officers in a Muslim country. Journal of Perinatology. 2015;35(2): 137–141. doi: 10.1038/jp.2014.177
Alnakshabandi K, Fiester A. Creating religiously compliant milk banks in the Muslim world: a commentary. Paediatrics and International Child Health. 2016;36(1): 4-6. doi: 10.1080/20469047.2015.1110336
Undark Magazine. In Muslim countries, a push for donor breast milk. Available from: https://undark.org/2021/08/18/in-muslim-countries-a-push-for-donor-breast-milk/ (Accessed 2th August 2022).
Kosaka N, Izumi H, Sekine K, et al. MicroRNA as a new immune-regulatory agent in breast milk. Silence. 2010;1(1): 1-7. doi: 10.1186/1758-907X-1-7
Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. 2018 Türkiye nüfus ve sağlık araştırması. 17/03/2022 tarihinde http://www.openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/handle/11655/23356adresinden ulaşılmıştır).
Yokmaç-Çelik N, Çelik S. Milk banking in Turkey : Review. Journal of Medical Ethics. 2014;22(1) :33–37.
Arslanoğlu S. Türkiye’de Anne Sütü Bankasının kuruluşu inanç ve değerlere uygun yeni bir model: anne sütü merkezi. Kılıç İ, Uçar A (ed.) Süt Akrabalığı ve Süt Bankası içinde. İstanbul: İsar Yayınları; 2016. p. 55-61.
Karadag A, Ozdemir R, Ak M, et al. Human milk banking and milk kinship: Perspectives of mothers in a Muslim country. Journal of Tropical Pediatrics. 2015;61(3): 188–196. doi: 10.1093/tropej/fmv018
Gürol A, Ozkan H, Celebioǧlu A. Turkish women’s knowledge and views regarding mother’s milk banking. Collegian. 2014;21(3): 239–244.
Ergin A, Uzun SU. Turkish women’s knowledge, attitudes, and behaviors on wet-nursing, milk sharing and human milk banking. Maternal and Child Health Journal. 2018;22(4): 454-460. doi: 10.1007/s10995-018-2433-1
Erenel AŞ, Toprak FÜ, Gölbaşı Z, ve ark. Sağlık personelinin anne sütü bankalarına ilişkin bilgi ve görüşlerinin belirlenmesine yönelik çok merkezli bir çalışma. Gazi Medical Journal. 2017;28(2): 107–111.