Fiziksel İstismar
Özet
Çocuk istismarı, dünya genelinde çocuk ve toplum sağlığını tehdit eden, fiziksel, ruhsal ve gelişimsel olumsuz sonuçları bulunan küresel bir sorundur. En sık karşılaşılan türlerden biri olan fiziksel istismar, kaza dışı ve önlenebilir davranışlar neticesinde çocuğun kasıtlı olarak fiziksel güce maruz kalması ve doku zedelenmesi gibi zararlar görmesi durumudur. Bu durum vurma, dövme, fırlatma, yanık, zehirlenme, Sarsılmış Bebek Sendromu ve Munchausen by Proxy Sendromu gibi farklı şekillerde tezahür etmektedir. İstismarın meydana gelmesinde ebeveyn/bakıcı yetersizlikleri, çocuğun yapısal özellikleri ve toplumsal/sosyal faktörler önemli risk unsurları teşkil eder. Sağlık çalışanlarının, özellikle de çocuk ve aileyle yakın temas halinde bulunan hemşirelerin, lezyonların kaza kökenli olup olmadığını ayırt edebilecek ayırıcı tanı bulgularını (deri, iskelet sistemi, kafa ve iç organ yaralanmaları) bilmesi erken teşhis ve müdahale için kritiktir. İstismarı önleme süreci; ebeveynlik eğitimleri, toplumsal farkındalık kampanyaları, yasal düzenlemeler ile sağlık, eğitim ve hukuk alanındaki disiplinler arası bütüncül iş birliklerini ve hemşirelerin tanılama ile bildirim süreçlerinde yaşadıkları zorlukların hizmet içi eğitimlerle desteklenerek aşılmasını gerektiren çok boyutlu bir toplumsal mücadele alanıdır.
Child abuse is a global problem threatening child and public health with physical, mental, and developmental consequences, among which physical abuse is the most frequently encountered and easily diagnosed type that involves intentional physical harm or potential damage such as tissue injury. Occurring in various forms including beating, throwing, burns, poisoning, Shaken Baby Syndrome, and Munchausen by Proxy Syndrome, physical abuse is triggered by parental or caregiver constraints, child-specific traits, and socioeconomic or societal risk factors. It is vital for healthcare professionals, particularly nurses who maintain close contact with children, to master differential diagnosis symptoms—spanning skin, skeletal, head, and internal organ injuries—to distinguish abuse from accidental trauma through detailed history taking and physical examination. Preventing this significant social problem requires a comprehensive, multi-layered approach encompassing parental education, societal awareness campaigns, protective child legislation, and institutional networking among health, education, and legal domains. Within this scope, supporting nursing staff with targeted in-service training to overcome practical and systematic barriers faced during the diagnosis, reporting, and legal notification processes constitutes a critical phase in ensuring child protection, executing timely interventions, and reducing the recurrent cycle of family violence.
Referanslar
Asil H, Özdemir Ç. Çocuk İstismarına Kapsamlı Bir Bakış : Durum Analizi ve Uygun Stratejilerin Modellenmesi. Kayseri; 2020; 09-14.
Erkut Z, Gözen D. View of Nurses Physical Abuse: How Do We Know Clue Findings? Journal of Education and Research in Nursing. 2019;16(1):54–9. doi:10.5222/HEAD.2019.054
Geçkil E. Çocuklarda Fiziksel İstismar ve Hemşirelik Yaklaşımı. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2017; 6(1): 129 -139.
Pelendeccoğlu B, Bulut S. Çocuğa Yönelik Aile İçi Fiziksel İstismar. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Dergisi. 2009;(9):1.
Kara B, Biçer Ü, Gökalp AS. Çocuk istismarı. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2004; 47.2: 140-51.
İnanıcı M. Çocuğa Yönelik Fiziksel İstismar. Dağlı T (ed). Çocuğa Yönelik Şiddet ve Çocuğun Korunması içinde. İstanbul: Çocuk Koruma Merkezlerini Destekleme Derneği. 2015. p. 30–41.
Özdemir Ç. Çocuk istismarı. Sözüer E, İkizceli İ, (ed). Travma El Kitabı içinde. Adana: Nobel Kitapevi; 2011. p. 927–43.
Bilgen FG, Karasu F. Anneleri Tarafından Çocuklara Uygulanan Duygusal ve Fiziksel İstismar/İhmal Davranışları. Sosyal Bilimler Dergisi. 2017;7(13):22–34.
Kar H. Çocukta fiziksel istismar. Türkiye Klinikleri Journal Child Psychiatry-Special Topics. 2017;3(3):175–80.
Güçlü D, Acemioğlu R. Erken Çocukluk Döneminde Yaşanan Fiziksel İstismar: Nitel Bir Çalışma. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi. 2020;4(4): 97-111. doi: 10.47525/ulasbid.807607
Beyaztaş F, Oral R, Bütün C, Beyaztaş A, Büyükkayhan D. Fiziksel çocuk istismarı: dört vakanın sunumu. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi. 2009;52:75–80.
Koç F, Halıcıoğlu O, Akşit S. Hangi Bulgular Fiziksel İstismarı Düşündürür?. The Journal of Pediatric Research. 2014;1(1):1-5. doi: 10.4274/jpr.57966
Maguıre, S. Which injuries may indicate child abuse?. Archives of Disease in Childhood-Education and Practice. 2010; 95.6: 170-177. doi:10.1136/adc.2009.170431
UNICEF Türkiye. Türkiye’de Çocuk İstismarı ve Aile İçi Şiddet Araştırması - Özet Raporu 2010 (18/05/2022 tarihinde https://www.unicef.org/turkey/raporlar/türkiyede-çocuk-istismari-ve-aile-içi-şiddet-araştirmasi-özet-raporu-2010. adresinden ulaşılmıştır).
Beyaztaş F, Özen B, Bütün C. Fiziksel Cocuk İstismarinin İncelenmesi. Medicine Science. 2014;3(2):1315-31. doi: 10.5455/medscience.2014.03.8128
Lane, W., Baır-Merrıtt, M. H., Dubowıtz, Howard. Child abuse and neglect. Scandinavian journal of Surgery. 2011; 100.4: 264-272. doi: 10.1177/145749691110000406
Lawson, M., Pıel, MH., Sımon, M. Child maltreatment during the COVID-19 pandemic: Consequences of parental job loss on psychological and physical abuse towards children. Child Abuse & Neglect. 2020; 110: 104709. doi: 10.1016/j.chiabu.2020.104709
Glick JC, Lorand MA, Bilka KR. Physical abuse of children Pediatrics in Review. American Academy of Pediatrics. 2016; 37:p. 146–56. doi: 10.1542/pir.2015-0012
Rodriguez CM, Gonzalez S. Child Physical Abuse and Neglect. In: The Encyclopedia of Child and Adolescent Development. 2020; p. 1–11.
Appleton J V., Sidebotham P. Physical Abuse of Children. Child Abuse Review. 2017;26: p. 405–10.
Orak S., Tunç E., Aktaş G., Gülırmak K., Vatansever, S. Maskeli İstismar: Munchausen by Proxy Sendromu. Türkiye Klinikleri J Psychiatr Nurs-Special Topics. 2017; 3.2: 153-7.
Hinds TS, Giardino AP. Related Topics to Risk for Child Physical Abuse. Giardino AP (ed) Child Physical Abuse: Current Evidence, Clinical Practice, and Policy Directions in. Houston, USA: SpringerBriefs in Public Health; 2017. p. 77–110.
Kellogg N. The evaluation of sexual abuse in children. Pediatrics. 2005;116(2):506–12.
Christian CW, Crawford-Jakubiak JE, Flaherty EG, Leventhal JM, Lukefahr JL, Sege RD. The evaluation of suspected child physical abuse. Pediatrics. 2015;135(5):1337–54.
Dağlı FŞ. Fiziksel ceza ve çocuk üzerine etkileri. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi. 2017;11(2). doi: 10.12956/tjpd.2017.286
Norman RE, Byambaa M, De R, Butchart A, Scott J, Vos T. The Long-Term Health Consequences of Child Physical Abuse, Emotional Abuse, and Neglect: A Systematic Review and Meta-Analysis. PLoS Medicine. 2012; 9(11). doi:10.1371/journal.pmed.1001349
Mıkton, C R., et al. Global status report on violence prevention 2014. American Journal of Preventive Medicine. 2016;50.5: 652-659. doi:10.1016/j.amepre.2015.10.007
Lınes, L. E., Hutton, A. E., Grant, J. Integrative review: nurses' roles and experiences in keeping children safe. Journal of Advanced Nursing. 2017; 73.2: 302-322. doi:10.1111/jan.13101
Koca M. Çocuk istismarında ihbar yükümlülüğü. İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2012; 3.1: 113-128.
Caneıra, L., Myrıck, K.M. Diagnosing child abuse: the role of the nurse practitioner. The Journal for Nurse Practitioners. 2015; 11.6: 640-646. doi:10.1016/j.nurpra.2015.03.017
Tıyyagura, G. et al. Barriers and facilitators to detecting child abuse and neglect in general emergency departments. Annals of Emergency Medicine. 2015; 66.5: 447-454. doi:10.1016/j.annemergmed.2015.06.020
Fraser, J. et al. Factors influencing child abuse and neglect recognition and reporting by nurses: A multivariate analysis. International Journal of Nursing Studies. 2010;47.2: 146-153. doi:10.1016/j.ijnurstu.2009.05.015
Feng, J., Levıne, M. Factors associated with nurses’ intention to report child abuse: A national survey of Taiwanese nurses. Child Abuse & Neglect. 2005; 29.7: 783-795. doi:10.1016/j.chiabu.2004.11.006
