Dünyada ve Türkiye’de Çocuk İstismarının Yasal Boyutu

Yazarlar

Ramazan Arıtürk

Özet

Bu çalışmada, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, özellikle de çocukların cinsel istismarı suçu uluslararası sözleşmeler ve ulusal mevzuat çerçevesinde incelenmektedir. 5237 sayılı yeni TCK, eski kanundan farklı olarak genel ahlak ve aile düzeni yerine bireyin cinsel dokunulmazlığını merkeze alan bir suç siyaseti benimsemiştir. Çalışmada cinsel saldırı (m. 102), reşit olmayanla cinsel ilişki (m. 104) ve cinsel taciz (m. 105) suçlarının genel bir şerhi yapıldıktan sonra, toplumun en kırılgan grubu olan çocukların korunmasına yönelik çocukların cinsel istismarı suçu (m. 103) maddi hukuk ve usul hukuku boyutlarıyla ele alınmaktadır. Çocuk istismarının ispatında en kritik delil olan mağdur beyanlarının değerlendirilme ölçütleri, Yargıtay ve AİHM kararları ışığında analiz edilmektedir. Mağdur çocukların adli süreçlerde ikincil travmalar yaşamasını önlemek amacıyla ihdas edilen Çocuk İzlem Merkezleri (ÇİM) ve Adliye Görüşme Odaları (AGO) gibi özel ortamların işleyişi, yasal dayanakları ve uygulamadaki teknik ve hukuki aksaklıklar detaylandırılmaktadır. Sonuç olarak, istismar kavramının yalnızca cinsel davranışlarla sınırlı kalmaması gerektiği, siber güvenlik tedbirleri ile çocukların dijital platformlarda da korunması ve sömürüyü besleyen küresel arz-talep zincirine karşı çok boyutlu politikalar geliştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

In this study, offenses against sexual immunity under the Turkish Penal Code (TPC), particularly the crime of child sexual abuse, are examined within the framework of international conventions and national legislation. Unlike the former code, the new TPC numbered 5237 adopts a criminal policy centering on individual sexual immunity rather than general morality and family order. Following a general commentary on the crimes of sexual assault (Art. 102), sexual intercourse with a minor (Art. 104), and sexual harassment (Art. 105), the crime of child sexual abuse (Art. 103), aimed at protecting children as the most vulnerable group in society, is addressed through both substantive and procedural law perspectives. The evaluation criteria for victim testimony, which constitutes the most critical evidence in proving child abuse, are analyzed in light of the judgments of the Court of Cassation and the ECtHR. Furthermore, the operations, legal foundations, and technical or legal challenges in practice regarding specialized environments such as Child Interview Centers (ÇİM) and Courtroom Interview Rooms (AGO), which were established to prevent victimized children from experiencing secondary traumatization during judicial processes, are detailed. Consequently, it is emphasized that the concept of abuse should not be confined solely to sexual behaviors, and that multidimensional policies must be developed to protect children on digital platforms through cybersecurity measures while combatting the global supply-and-demand chain that fuels exploitation.

Referanslar

Taneri G. Cinsel Suçlar, İstanbul: Aristo Yayınevi, 4. Baskı, 2021.

Dursun S. “Türk Ceza Hukuku’nda Cinsel Suçlara Genel Bir Bakış”, Ceza Hukuku Dergisi, Nisan 2014; 24: 57-73.

Korkusuz G. “Cinsel Saldırı Suçu (TCK md. 102)”, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, 2013; C. LXXI, 71(1): 815-854.

Artuk M.E. ve Gökcen A. Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara: Adalet Yayınevi, 19. Baskı, 2021.

Centel N. “5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Cinsel Saldırı Suçu ve Cinsel Suçlarda Değişiklik Tasarısının Değerlendirilmesi”, Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar ve Yeni Yaklaşımlar Sempozyum Tebliği, Türkiye Barolar Birliği Dergisi. 2011: 269-290.

Koca M. ve Üzülmez İ. Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara: Adalet Yayınevi, 7. Baskı, 2020.

Kartal M. “Reşit Olmayanla Cinsel İlişki (TCK.m.104)”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2016;65(4): 2083-2100.

Özbek V.Ö., Doğan K. ve Bacaksız P. Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara: Seçkin Yayıncılık, 16. Baskı, 2021.

Yenerer Çakmut Ö. “Cinsel Şiddet Mağduru Çocuk Kavramı ve Türk Ceza Kanunu’nun Çocuğa Yönelik Şiddet Düzenlemelerine Genel Bakış”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2017;22(1): 35-52.

Baş E. “Türk Ceza Hukukunda Cinsel Taciz Suçu”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakülesi Dergisi. 2016;65(4): 1135-1215.

Artuk M.E. “Cinsel Taciz Suçu”, Çalışma ve Toplum Dergisi. 2006;4(11): 29-44.

Bostancı Bozbayındır G. vd. Özel Ceza Hukuku Cilt II, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2020.

Savaşçı B. Çocukların Cinsel İstismarı Suçu, İstanbul: Legal Yayıncılık, 2012.

Herkesecan G. Çocukların Cinsel İstismarı Suçu / TCK m. 103, İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2021.

Soyaslan D. Ceza Hukuku Özel Hükümler, Ankara: Yetkin Yayıncılık, 13. Baskı, 2020.

Duacı M. “Cinsel İstismar Mağduru Çocuğun İfadesinin Alınması Usulleri”. 2020 (04.05.2022 tarihinde https://www.hukukihaber.net/cinsel-istismar-magduru-cocugun-ifadesinin-alinmasi-usulleri-makale,7541.html adresinden ulaşılmıştır).

Taner FG, “Kırılgan Mağdurun Beyanının CMK’nın 236. Maddesi Uyarınca Alınması ve Uygulanan Özel Usuller Karşısında Savunma Hakkının Dengelenmesi”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi. 2021;153: 1-38.

Yurtcan E. Ceza Muhakemesi Kanunu Şerhi, Ankara: Seçkin Yayıncılık, 9. Baskı, 2019.

Topdemir C. “İstismar Mağduru Çocuğun Korunmasında Bir Uygulama: Çocuk İzleme Merkezi (ÇİM)”, Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi. 2016;43.

Bayrak NG. Gürhan N. Karakaş D. “Türkiyede Çocuk İzleme Merkezleri, Adli Görüşme Süreci, ve Hemşirelerin Rol-Sorumlulukları”, Ege Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2021;37(3): 217-222.

Çelik D. “Çocukluk Çağı Cinsel İstismar Olgularında Mağdur İfadesinin Delil Niteliği ve İfade Gerçeklik Analizi”, İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü Doktora Tezi, 2014.

Adli Görüşme Örnek Uygulamaları. (10/05/2022 tarihinde https://web2.e-baro.web.tr/uploads/46/AGO/AGO%20%C3%96RNEK%20UYGULAMALAR%20K%C4%B0TABI.pdf adresinden ulaşılmıştır).

Sarıca AD ve Coşkun UH, “Cinsel İstismar Olgularında Adli Görüşme Odalarının Kullanımı: Hakim, Avukat, Uzman ve Mağdur Görüşleri”, Ceza Hukuku ve Kriminoloji Dergisi. 2020;8(1): 117-142.

Yayınlanan

2 Kasım 2022

Lisans

Lisans