Nörolojik Dizabilitede Fonksiyonel Değerlendirme

Yazarlar

Hatice Ağır

Özet

Nörolojik hastalıklar, dünya genelinde özürlülüğün önde gelen nedenleri arasında yer almakta ve bireylerin toplumsal yaşama katılımını ciddi şekilde kısıtlamaktadır. Nörolojik rehabilitasyonun temel amacı; hastaların bireysel, işlevsel ve sosyal kapasitelerini en üst düzeye çıkararak bağımsızlıklarını artırmak ve yaşam kalitelerini optimize etmektir. Bu süreçte, hastanın mevcut yeteneklerinin ve kısıtlılıklarının nesnel olarak değerlendirilmesi büyük önem taşır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından 2001 yılında geliştirilen Uluslararası Fonksiyon, Özürlülük ve Sağlık Sınıflaması (ICF), rehabilitasyon süreçlerinde evrensel ve standart bir dil sağlamaktadır. Eski ICIDH modelinin doğrusal ve olumsuz terminolojisinin aksine ICF; vücut fonksiyonları, vücut yapıları, aktiviteler ve katılım başlıkları altında biyopsikososyal ve olumlu bir yaklaşım sunmaktadır. Nörolojik rehabilitasyonda klinik gelişimi izlemek amacıyla Mini Mental Test, Barthel İndeksi, Berg Denge Skalası ve Kısa Form-36 (SF-36) gibi jenerik ve hastalığa özgü çeşitli ölçekler yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu değerlendirme araçları, hastaların tedavi hedeflerinin belirlenmesinde ve sunulan sağlık hizmetlerinin kalitesinin artırılmasında kritik bir rol oynamaktadır.

Neurological diseases constitute a primary cause of disability worldwide, significantly limiting individuals' participation in social life. The primary objective of neurological rehabilitation is to enhance patients' individual, functional, and social capacities, thereby maximizing their independence and optimizing their overall quality of life. In this process, the objective evaluation of a patient's current abilities and limitations is of paramount importance. Developed by the World Health Organization (WHO) in 2001, the International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF) provides a universal and standardized language for rehabilitation processes. Contrary to the linear and negative terminology of the former ICIDH model, the ICF offers a biopsychosocial and positive approach categorized under body functions, body structures, activities, and participation. Various generic and disease-specific outcome measures—such as the Mini-Mental State Examination, Barthel Index, Berg Balance Scale, and Short Form-36 (SF-36)—are widely utilized to monitor clinical progress in neurological rehabilitation. These assessment tools play a critical role in establishing therapeutic goals and improving the quality of healthcare delivery.

Referanslar

World Report on Disability. Geneva: World HealthOrganization, 2011.

Quintas R., Cerniauskaite M., Ajovalasit D., Sattin D., Boncoraglio G., Parati E.A. et al. Describingfunctioning, disability, andhealthwiththe International Classification of Functioning, Disability, andHealthBriefCore Set forStroke. Am J PhysMedRehabil. 2012, 91 (13 Suppl 1), S14–21.

Mehmet Beyazova, Y.G.K., Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon. 2011, Güneş Tıp Kitabevleri. p. 2761‐2788.

Oğuz, H., Tıbbi Rehabilitasyon üçüncü baskı. İnme Rehabilitasyonu, ed. A.Ç. AlevŞevikol. 2015. 419‐448.

Geyh S., Cieza A., Schouten J., Dickson H., Frommelt P., Omar Z. et al. ICF CoreSetsforstroke. J RehabilMed. 2004, (44 Suppl), 135–41.

Colombetti E., Osimani B., Aluas M., Pessina A., Musio A. Revision of International Classification of Functioning, DisabilityandHealthethicalguidelines: International Classification of Functioning, DisabilityandHealth-relatedethicalissues. Am J PhysMedRehabil. 2012, 91 (13 Suppl 1), S155–8.

World HealthOrganization. International Classification of Impairments, DisabilitiesandHandicaps. Geneva: WHO, 1980.

World HealthOrganization. International Classification of Functioning, Disability, andHealth: ICF. Geneva, Switzerland: WHO, 2001.

Bornman J. The World Health Organisation’s terminology and classification: applicationto severe disability. DisabilRehabil. 2004;26(3):182–8.

Geyh S, Kurt T, Brockow T, Cieza A, Ewert T, Omar Z et al. Identifying the concepts contained in outcomemeasures of clinicaltrials on strokeusingthe International Classification of Functioning, DisabilityandHealth as a reference. J RehabilMed 2004;(44 Suppl):56-62.

Folstein MF, Folstein SE, McHugh PR. “MiniMentalState”. A practical method for grading the cognitive state of patientsfortheclinician. J PsychiatrRes1975;12:189-198.

Beck, A.T., Ward, C.H., Mendelson, M., Mock, J., Erbaugh, J. An İnventoryForMeasuringDepression. Archives Of General Psychiatry1961;4:53-63.

Ottanbacher, K., Hsu, Y., Granger, C., Fiedler, R. (1996) The reliability of the Functional Independence Measure: a quantitativereview. Archieve of PhysicalMedicineRehabilitation, 77, 1226-1232.

Küçükdeveci a a, Yavuzer G, Tennant a, Süldür N, Sonel B, Arasil T. Adaptation of themodifiedBarthel Index foruse in physical medicine and rehabilitation in Turkey. Scand J RehabilMed. 2000;32(2):87–92.

Holden MK, Kathlee MG, Magliozzi MR, Nathan J, PiehlBaker L. Clinicalgaitassesment in theneurologicallyimpaired. Rehabilityandmeaningfulness. PhysTher 1986; 66: 1530-9.

Duncan PW, Wallace D, Studenski S, Lai S M, Johnston D. 2001. Conceptualization of a New Stroke-SpecificOutcomeMeasure: TheStrokeImpactScale. Topics in StrokeRehabilitation 8(2): 19-33.

MidwestNursingResearchSociety. 2001. Family and Community Reintegration Following Stroke. Conference abstract.

Morake, Maleka Douglas, StewartAimeeVivienneand Hale LeighAnn. “Thedevelopment of a community reintegration outcome measure to assess people with strokeliving in lowsocioeconomicareas.” (2017).

LoMartire, R., Äng, B. O., Gerdle, B., &Vixner, L. (2020). Psychometricproperties of Short Form-36 HealthSurvey, EuroQol 5-dimensions, andHospitalAnxietyandDepressionScale in patientswithchronicpain. Pain, 161(1), 83.

Kücükdeveci, A. A., McKenna, S. P., Kutlay, S., Gürsel, Y., Whalley, D., &Arasil, T. (2000). The development and psychometric assessment of theTurkishversion of the Nottingham Health Profile. International journal of rehabilitationresearch. Internationale Zeitschriftfur Rehabilitations for schung. Revueinternationale de recherches de readaptation, 23(1), 31-38.

Sayfalar

7-16

Yayınlanan

2 Kasım 2022

Lisans

Lisans