Hemipleji Rehabilitasyonu
Özet
İnme, beyin damarlarının daralması veya yırtılması sonucu aniden ortaya çıkan; motor, duyu, denge ve kognitif fonksiyon kayıplarına yol açan ciddi bir nörolojik tablodur. Dünya Sağlık Örgütü tarafından iskemik ve hemorajik olmak üzere iki ana gruba ayrılan bu hastalık, dünya genelinde kalp hastalıkları ve kanserden sonra üçüncü sırada gelen önemli bir ölüm nedenidir. İnme sonrası dönemde en sık karşılaşılan komplikasyonlar arasında malnutrisyon, disfaji, derin ven trombozu, mesane-bağırsak problemleri, bası yaraları, omuz ağrısı ve depresyon yer almaktadır. Felç geçiren hastaların rehabilitasyon süreci akut, subakut ve kronik olmak üzere üç farklı evrede ele alınmaktadır. Akut evrede öncelikle hayati fonksiyonların takibi, hastanın stabilizasyonu ve doğru yatak pozisyonlaması ile kontraktürlerin önlenmesi hedeflenirken; subakut ve kronik evrelerde eklem hareket açıklığı, güçlendirme ve yürüme-denge egzersizleri gibi nörofizyolojik tedavi yaklaşımları ön plana çıkmaktadır. Brunnstrom iyileşme evrelerine göre spastisite ve sinerji gelişimi yakından takip edilerek bireyin fonksiyonel bağımsızlığının artırılması amaçlanır. Maksimum fonksiyonel iyileşmeyi öngörmek zor olsa da erken dönemde başlanan kapsamlı rehabilitasyon programları, hastaların sosyal hayata katılımı ve bağımsızlığı için kritik önem taşımaktadır.
Stroke is a severe neurological condition that occurs suddenly due to the narrowing or rupture of cerebral vessels, leading to losses in motor, sensory, balance, and cognitive functions. Classified into two main groups by the World Health Organization as ischemic and hemorrhagic, this disease represents the third leading cause of death worldwide after heart disease and cancer. The most common complications encountered during the post-stroke period include malnutrition, dysphagia, deep vein thrombosis, bladder and bowel problems, pressure ulcers, shoulder pain, and depression. The rehabilitation process of stroke patients is managed across three distinct stages: acute, subacute, and chronic. While the acute phase focuses primarily on monitoring vital signs, patient stabilization, and proper bed positioning to prevent contractures, the subacute and chronic phases emphasize neurophysiological treatment approaches such as range of motion, strengthening, and gait-balance exercises. Based on Brunnstrom's recovery stages, the development of spasticity and synergy is closely monitored to enhance the individual's functional independence. Although predicting maximum functional recovery remains challenging, comprehensive rehabilitation programs initiated early are of critical importance for patients' social integration and autonomy.
Referanslar
Sudlow CL, Warlow CP.Comparing stroke incidence worldwide:what makes studies comparable? Stroke 1996;27:550-8.
Roth EJ,Harvey RL.Rehabilitation of stroke syndroms.In Braddom RL(Ed):PHYSİCAL Medicine &Rehabiliation.Philedelphia, W.B Saunders Company,1996,p.1053-1087.
Dinçer K. İnme.Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon.Beyazova M,Kutsal YG(Editörler).Ankara:Güneş Kitabevi,2002;2:1935-1950.
Kuller LH:Incidence Rates of Strokes of in the 80 s.The end of the Decline in Stroke(Editorial).Stroke.1989:20;841-843.
Modan B,Wagener DK.Some epidemiological aspects of stroke:Mortality/morbidity trends,age,sex,race,socioeconomic status.Stroke 1992;23:1230-1236.
Rosamond WD,Folson AR,Chambless LE,Wang C-H,McGovern PG,Howard G,Copper LS,Shahar E.Stroke incidence and survival among middle-aged adults:9-year follow-up of the Atherosclerosis Risk in Communities(ARIC) Cohort.Stroke 1999;30:736-743.
Utku u,Çelik Y.İnmede etyoloji,sınıflandırma ve risk faktörleri.Ed:Balkan S.Serebrovaskuler Hastalıklar 2005;5:57-71.
Wolf PA, D’Agostino RB,Belanger AJ,Kannel WB.Probabiliyt of Stroke:A risk profile from the Framingham Study.Stroke 1991;22:312-18.
Çoban O,Bebek N.Serebrovasküler Hastalıklar.In Ropper AH,Samuels MA(Eds)(Çeviri editörü:Emre M):Adams and Victor’s Principle of Neurology.Ankara,Güneş Kitabevi,2011,p.746-845.
Samancı N,Özcan E.İnme rehabilitasyonu.Ed:Balkan S.Serebrovasküler Hastalıklar 2005;22:363-383.
Shah MW.Rehabilitation of the older adult with stroke.Clin Geriatr Med.2006;22:469-489.
Duncan PW,Zorowitz R,Bates B,Choi JY,Glasberg JJ,Graham GD,et al. Management of adult stroke rehabilitation care:a clinical practice guideline.Stroke 2005;36:e100-a143
Warlow CP,Dennis MS,van Gjin J,Hankey GJ,Sandercock PAG,Bamford JM,Wardlaw J.What are this person’s problems? A problem based approach to the general management of stroke.Stroke a practical guide to management .Blackwell Science,1996;15:477-544.
Astrom M,Adolfsson R,Asplund K.Major depression in stroke patients.A3- year longitudinal study.Stroke 1993;24;976-982.
Tuna H, Avcı Ş, Tükenmez O,Kokino S.İnmeli olguların sublukse omuzlarında kas-sinir-elektrik uyarımının etkinliği.Trakya üniv. Tıp fak. Derg 2005;42:557-68.
Nakipoğlu GF,Çelik C,Karagöz A,Özgirgin N,Hemiplejik hastalarda refleks sempatik distrofi sendromunun tedavisi.Fiziksel Tıp 2001;4(1):33-37.
Tatl S, Kamanlı A,Özgeçmen S,Ardıçoğlu Ö.Hemiplejik hastada gelişen heterotopik ossifikasyon:Olgu sunumu ve literatürün kısaca gözden geçirilmesi.Osteoporoz Dünyasından 2002;8(3):147-151.
Topçuoğlu M. A,Utku U,İnce B,Özdemir A. Ö,Baş D:F,Kutluk K,Uzuner N.İnme Ünitesinde Genel İnme Tedavisi:Damar Hastalıkları Derneği İnme Tanı ve Tedavi Kılavuzu-2015.Türk Beyin Damar Hastalıkları Dergisi 2015;21(2):89-92.
Kirazlı Y.İnme Rehabilitasyonu.Kumral E,editör.Akut İskemik İnme.İstanbul:Argos;2002.p.329-58.
Veerbeek JM,van Wegen E,van Peppen R,van der Wees PJ,Hendriks E,Rietberg M,et al.What is the evidence for physical therapy poststroke?a systematic review and meta –analysis.PLoS One 2014;9(2):e87987.
Langhorne P,Bernhardt J,Kwakkel G.stroke rehabilitation.Lancet 2011;377(9778):1693-702.
Utku U.İnme tanımı,Etyolojisi,Sınıflandırma ve Risk faktörleri.Türk Fiz Tıp Rehab Derg 2007:53 Özel Sayı 1;1-3.
Bousser MG.Cerebral venous thrombosis.Nothing,heparin or local thrombolysis?Stroke 1999;30:481-3.
