Alkolik Ketoasidoz
Özet
Alkolik ketoasidoz (AKA), kronik alkol kullanan bireylerde alkol alımının aniden kesilmesi, yetersiz beslenme ve uzun süreli açlık sonucu gelişen, artmış anyon gapli bir metabolik asidoz tablosudur. Ketoasidoz vakalarının beşte birini oluşturan bu durum, sıklıkla 20-60 yaş aralığında görülür. Patofizyolojisinde insülin seviyesinin düşmesi; glukagon, epinefrin ve kortizol hormonlarının artması ile yüksek NADH/NAD+ oranı rol oynar. Bu hormonal değişiklikler serbest yağ asitlerinin ketoasitlere dönüşümünü hızlandırır; baskın oluşan keton cisimciği ise beta-hidroksibutirattır. Karın ağrısı, bulantı, kusma, taşikardi, takipne ve nefeste meyvemsi koku en sık görülen semptomlardır. Diyabetik ketoasidozdan farklı olarak hastaların bilinci genellikle açıktır ve kan glukoz düzeyi genellikle 250 mg/dL’nin altındadır. İdrar keton testinde kullanılan nitroprusid testi esas olarak asetoasetatı saptadığı için AKA'da yanıltıcı şekilde zayıf pozitif veya negatif sonuç verebilir. Tedavide temel amaç hacim kaybını, glikojen tükenmesini ve yüksek NADH/NAD+ oranını düzeltmektir. Bu doğrultuda ketogenezi kırmak için dekstrozlu salin hidrasyonu sağlanmalı, Wernicke ensefalopatisini önlemek amacıyla da intravenöz tiamin desteği verilmelidir. Ayrıca elektrolit dengesizlikleri düzeltilmeli, bulantı için antiemetikler ve yoksunluk nöbetlerini önlemek için benzodiazepinler kullanılmalıdır. Erken teşhis ve uygun tedavi ile prognoz oldukça iyidir.
Referanslar
Tintinallil J, John M, Yealy D, Meckler G, Stephan S, Cline D. Tintinalli’s emergency medicine: a comprehensive study guide 9th ed: New York (NY): McGraw-Hill, 2019.
Howard RD, Bokhari SRA. Alcoholic ketoacidosis (AKA). StatPearls [Internet] 2020.
Gerrity RS, Pizon AF, King AM, Katz KD, Menke NB. A patient with alcoholic ketoacidosis and profound lactemia. The Journal of Emergency Medicine 2016; 51:447-449.
Noor NM, Basavaraju K, Sharpstone D. Alcoholic ketoacidosis: a case report and review of the literature. Oxford medical case reports 2016; 2016:31-33.
Bashir B, Fahmy AA, Raza F, Banerjee M. Non-diabetic ketoacidosis: a case series and literature review. Postgraduate Medical Journal 2020.
Adams JG. Emergency medicine E-book: clinical essentials (expert consult--online). Elsevier Health Sciences, 2012.
Umpierrez GE, DiGirolamo M, Tuvlin JA, Isaacs SD, Bhoola SM, Kokko JP. Differences in metabolic and hormonal milieu in diabetic-and alcohol-induced ketoacidosis. Journal of critical care 2000; 15:52-59.
McGuire L, Cruickshank A, Munro P. Alcoholic ketoacidosis. Emergency Medicine Journal 2006; 23:417-420.
Iten P, Meier M. Beta-hydroxybutyric acid—an indicator for an alcoholic ketoacidosis as cause of death in deceased alcohol abusers. Journal of forensic Science 2000; 45:624-632