Travmada Adli Sorumluluk
Özet
Acil servis hekimleri, travma vakalarında hastaların hayati fonksiyonlarını koruma ve tedavi etme görevlerinin yanı sıra adli rapor tanzimi ile hukuki sorumluluklarla da doğrudan yükümlüdür. Türk Ceza Kanunu kapsamındaki 86, 87 ve 88. maddelere göre travmanın ağırlık derecesi, yaşamı tehlikeye sokan durumlar ve organ işlev kayıpları raporda eksiksiz, tutarlı ve ayrıntılı bir biçimde belgelenmeli; kesin tanı konulamayan durumlarda ise geçici adli rapor düzenlenmelidir. Hekimin hayati tehlikesi bulunan hastayı acil servise kabul etmemesi TCK 83 gereğince ihmali davranışla kasten adam öldürme suçu oluşturabilir. Acil hallerde hasta ya da yakınının muvafakatı beklenmeden gerekli tıbbi müdahale derhal yapılmalı, sonrasında hasta şuuru yerine geldiğinde süreç bilgilendirilmelidir. Tüm muayene, tetkik, konsültasyon ve tedavi süreçlerinin özenle kaydedilmesi, olası tıbbi uygulama hatası iddialarına karşı hekimi koruyan en önemli delilleri oluşturmaktadır. Ayrıca hekimler meslek sırrını korumakla yükümlü olsa da TCK 280 uyarınca adli olayları ve özellikle çocuk istismarı şüphelerini yetkili makamlara bildirmekle zorunludur. Konsültan hekimler de acil çağrılara zamanında uyarak sürece dahil olmalıdır. Tıbbi müdahalelerde dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık TCK 85 ve 89 kapsamında taksirle yaralama veya öldürme sorumluluğu doğururken, tıbbi standartlara uygun ve özenli davranılmasına rağmen gelişen öngörülemez ve kaçınılmaz zararlı sonuçlardan hekimler hukuken sorumlu tutulamaz. Bu nedenle acil hekimlerinin adli süreçler, raporlama ilkeleri ve yasal sorumluluklar konusunda eğitim almaları büyük önem taşımaktadır.
Referanslar
Yeni Türk Ceza Kanunu’nda Tanımlanan Yaralama Suçlarının Adli Tıp Açısından Değerlendirilmesi Ve Adli Rapor Tanzimi İçin Rehber. Haziran 2019
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu http://www.tbmm.gov.tr/kanunlar/k5237
Zeyfeoğlu Y. Acil Hekiminin Hukuki Yükümlülükleri. Türkiye Klinikleri Cerrahi Tıp Bilimleri Dergisi 2006;2(50):10-19.
Yavuz MF, Yavuz MS. Adli rapor standardizasyonu ve adli raporlarda görülen eksiklikler, Türkiye Klinikleri J Surg Med Sci 2006; 2(50): 28-33.
Koç S. Adli Tıpta Rapor Hazırlama Tekniği ve Rapor Örnekleri, İçinde: Adli Tıp Cilt 3, Editörler: Soysal Z, Çakalır C. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınlarından 1999: 1573–1633
Kalemoğlu M. Acil Serviste Hekim Sorumluluğu. Türkiye Klinikleri J Med Sci 2005, 25:824-828.
İnce H. “Hatalı Tıbbi Uygulama Yapan Hekimler ve Özellikleri” 12. Adli Tıp Günleri Kongre kitabı Antalya, 2005.
Koç S. Acil Olgularda Hekim Sorumluluğu. Birinci Basamakta Adli Tıp. 2. Baskı, İstanbul: 2011. p. 175-180.
Hancı İH. Hekimin Yasal Sorumlulukları ve Hakları. Toprak Ofset Matbaacılık Ltd. Şti., İzmir. 2.Baskı,1995:75-102.
Soysal Z, Çakalır C. Adli Tıp. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Yayınları, İ.Ü. Basımevi ve Film Merkezi, İstanbul 1999: 45-61.
2000-2004 Yılları Arasında Yüksek Sağlık Şurasında Değerlendirilen Acil Servislerle İlgili Tıbbi Uygulama Hataları. Türkan H, Tuğcu H. Gülhane Tıp Dergisi 2004;46(3): 226-231.
Çetin G, Yorulmaz C. Yeni Yasalar Çerçevesinde Hekimlerin Hukuki ve Cezai Sorumluluğu, Tıbbi Malpraktis ve Adli Raporların Düzenlenmesi I.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tip Eğitimi Etkinlikleri Sempozyum Dizisi no:48, İstanbul, 2006: 31-42, 147-184.,
Hancı İH. Malpraktis, Tıbbi Girişimler Nedeniyle Hekimin Ceza ve Tazminat Sorumluluğu. Seçkin Kitapevi. 2.Baskı, Ankara, 2005:15-75.
Sayek F. Sağlıkla İlgili Uluslararası Belgeler, TİSAMAT, s. 27, Ankara, 1998.
Acil Serviste Uygunsuz Konsültasyon Hizmeti ve Mediko-legal Yönü. Hülya Türkan H, Şener S, Tuğcu H. Türkiye Acil Tıp Dergisi 2005;5(3): 138-141.
Demirkıran S, Çelikel A, Acil Birimlerde Adli Olgu Yönetimi .Derman Medical Publishing .13.03.2017
Tuğcu H, Acil Olgularda Hekim Sorumluluğu .Klinik Gelişim, GATA Adli Tıp Anabilim Dalı, 2009