Sık Görülen Obstetrik Problemler ve Hasta Bakımı
Özet
Doğum öncesi ve sonrası dönemlerde evde bakım, gebelik risklerinin erken belirlenmesi, anne ve fetüs sağlığının korunması ve hastane stresinden uzak kalınması açısından büyük önem taşımaktadır. Doğum öncesi dönemde en sık karşılaşılan obstetrik problemler vajinal kanama (abortus türleri, gestasyonel trofoblastik hastalık, ablasyo plasenta, plasenta previa), erken membran rüptürü, gebelik hipertansiyonu (preeklampsi, eklampsi, HELLP sendromu) ve hiperemezis gravidarumpur. Bu süreçlerde evde bakım, düzenli vital bulgu takibi, yatak istirahati, beslenme düzenlemesi ve gebenin eğitilmesini kapsar. Doğum sonrası (postpartum) dönemde ise erken taburculuk eğiliminin artmasıyla koordineli evde bakım hizmetlerine olan ihtiyaç elzem hale gelmiştir. Postpartum dönemde en sık görülen sorunlar arasında atoni, laserasyon, plasenta retansiyonu ve koagülopati kaynaklı doğum sonu kanamalar, üreme organları enfeksiyonları ve psikiyatrik problemler (postpartum blues, depresyon, psikoz) yer almaktadır. Evde bakım ve hemşirelik izlemi, bu komplikasyonların erken teşhis edilmesini, emzirme ve hijyen eğitimlerinin verilmesini, aile desteğinin artırılmasını ve böylece maternal-neonatal mortalite ile morbidite oranlarının düşürülmesini hedefler.
Home care during the prenatal and postpartum periods is of paramount importance for the early detection of pregnancy risks, the preservation of maternal and fetal health, and keeping the expectant mother away from hospital-induced stress. The most common obstetric problems encountered during the prenatal period include vaginal bleeding (types of abortion, gestational trophoblastic disease, placental abruption, placenta previa), premature rupture of membranes, gestational hypertension (preeclampsia, eclampsia, HELLP syndrome), and hyperemesis gravidarum. Home care during these processes encompasses regular monitoring of vital signs, bed rest, dietary regulation, and patient education. In the postpartum period, the need for coordinated home care services has become essential due to the increasing trend of early discharge. The most prevalent issues in the postpartum period consist of postpartum hemorrhages caused by atony, laceration, placental retention, and coagulopathy; reproductive tract infections; and psychological disorders such as postpartum blues, depression, and psychosis. Home care and nursing surveillance aim to ensure the early diagnosis of these complications, provide breastfeeding and hygiene education, enhance family support, and thereby reduce maternal and neonatal mortality and morbidity rates.
Referanslar
Ertem G. Doğum Öncesi ve Doğum Sonrası Dönemde Evde Bakım Hizmetleri. Evde Sağlık ve Bakım içinde. Fadıloğlu Ç, Ertem G, Şenuzun Aykar F. (Eds), Ankara: Göktuğ Yayıncılık; 2013. p.213-222.
Çoban A. Riskli gebelikler, Kadın Sağlığı içinde. Şirin A, Kavlak O (Ed). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi; 2016. p. 324-347.
Çelik N, Saruhan A. Gebelikte riskli durumlar. Perinatoloji ve Bakım içinde. Sevil Ü, Ertem G (Ed). Ankara: Nobel Tıp Kitabevi; 2016. p.169-253.
Tucker R, Platt M.. Obstetrik ve Jinekolojik Aciller ve Tecavüz. Güncel Tanı ve Tedavi Acil Tıp içinde. Satar S, Güneysel Ö, Bektaş F (Çev. Eds). 7. Baskı. Çukurova: Nobel Tıp Kitabevi; 2012. p.648-670
Taşkın L. Riskli Gebelikler. Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği içinde. Genişletilmiş XIII. Baskı Ankara: Özyurt Matbaacılık;2016. p.269-324.
Dilek S. Gestasyonel Trofoblastik Hastalıklar. Kadın Hastalıkları ve Doğum Ders Kitabı içinde. Pabucçu R. (Ed). Ankara: Gata Basımevi; 2002.p. 698-713
Rogers VL, Cox S, Crombleholme W.R). Obstetrik & Obstetrik Bozukluklar. Güncel Tıbbi Tanı ve Tedavi içinde. 49. Baskı. Müftüoğlu E. (Çev Ed). Adana: Nobel Kitabevi; 2010.p.705-728.
Özkan S, Göral Türkcü S. Doğum ve obtetrik acillerde hastane öncesi yaklaşım. Hastane Öncesi Acil Hasta Bakımı Cilt II içinde. Ekşi A. (Ed). İzmir: Kitapana basım yayın dağıtım bilişim;2015. p. 69-104
Demir A, Acar E. Gebe hastalarda hastane öncesi değerlendirme ve uygulamalar. Hastane Öncesi Acil Tıp ve Paramedik içinde. 1. Baskı. Cander B (Ed). İstanbul: İstanbul Tıp kitabevi; 2019. p. 779-805
Ergün A. Erken membran rüptürü. Kadın Hastalıkları ve Doğum Ders Kitabı içinde. Pabucçu R. (Ed). Ankara: Gata Basımevi; 2002. p. 926-938.
Bowers NA, Curran CA, Freda MC, et al. High-Risk Pregnancy., In Perinatal Nursing. Simpson KR, Creehan PA (Eds). United States: Lippincott Williams&Wilkins; 2007. p. 125-299.
World Health Organization (WHO). WHO recommendations on postnatal care of the mother and newborn. Geneva: World Health Organization 2013. Available at: https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/97603/?sequence=1. (18 Ekim 2022 tarihinde ulaşılmıştır).
Sellwood M, Huertas-Ceballo A. Review of NICE guidelines on routine postnatal infant care. Archives of disease in childhood. Fetal and neonatal edition.. 2008;93(1):F10-3. https://doi.org/10.1136/adc.2006.111757.
Zbiri S., Rozenberg P., Milcent C. Access-to-care: evidence from home-based postnatal coordinated care after hospital discharge. BMJ Health Services Research, 2021;21:1137 https://doi.org/10.1186/s12913-021-07151-3
Lemyre B, Jefferies AL, O'Flaherty P. Facilitating discharge from hospital of the healthy term infant. Paediatrics & Child Health. 2018;23(8):515–522. https://doi.org/10.1093/pch/pxy127.
Jones E, Stewart F, Taylor B, et al. Early postnatal discharge from hospital for healthy mothers and term infants. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2021;6(6):CD002958. https://doi.org/10.1002/14651858.CD002958.pub2.
Kirlek F, Öztürk Can H. Postpartum dönem. Perinatoloji ve Bakım içinde. Sevil Ü, Ertem G (Eds). Ankara: Nobel tıp kitabevi; 2016. p. 409-496.
Taşkın L. Doğum sonu dönemde riskli durumlar. Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği içinde. Genişletilmiş XIII. Baskı. Ankara: Özyurt Matbaacılık;2016. p.605-622.
Gölbaşı Z. Postpartum komplikasyonlar/Riskli durumlar. Kadın Sağlığı içinde: Şirin A, Kavlak O. (Eds). İstanbul: Nobel tıp kitabevi; 2016. p. 506-517
