Çocuk Sağlığı Uygulamaları
Özet
Teknolojik gelişmelerle birlikte çocuklarda evde bakım hizmetleri, özellikle kronik hastalığı, sakatlığı ve özel bakım ihtiyacı olan çocuklar için hastane yatış sürelerini ve maliyetleri azaltmayı, çocukların tanıdık ev ortamında yaşam kalitelerini yükseltmeyi amaçlayan bir model olarak öne çıkmaktadır. Aile merkezli bakım yaklaşımında, çocukları en iyi tanıyan ailelerin karar süreçlerine dahil edilmesi ve profesyonel sağlık ekipleriyle iş birliği yapması kritik önem taşır. Evde bakım süreci; hastalık eğilimlerindeki değişimler, biyomedikal ve ev kullanımına uygun teknik ekipmanlardaki ilerlemeler sayesinde kolaylaşmış, hatta yüksek ve düşük teknolojiye gereksinim duyan çocuklar gereksinimlerine göre dört ayrı grupta sınıflandırılmıştır. Ancak, aspirasyon, kateter değişimi gibi teknik işlemler ve cihaz alarmları ailelerde endişe, başarısızlık korkusu ve sosyal izolasyona yol açabilmektedir. Bu nedenle, taburculuk öncesinde ev ortamının değerlendirilmesi, ailelere temel yaşam desteği, solunum ve enteral beslenme gibi konularda kapsamlı eğitimler verilmesi ve ev ziyaretleriyle desteklenmesi gerekir. Sonuç olarak, karmaşık gereksinimleri olan çocuklar için evde bakım, enfeksiyon riskini azaltarak hem sağlık finansmanı açısından hastane bakımına göre daha avantajlı ve ekonomik bir alternatif sunmakta hem de çocukların ruhsal ve sosyal ihtiyaçlarını desteklemektedir.
With technological advancements, home care services for children, especially those with chronic illnesses, disabilities, and special care needs, stand out as a model aiming to reduce hospital stays and costs while improving children's quality of life in their familiar home environment. In the family-centered care approach, involving families who know their children best in decision-making processes and ensuring cooperation with professional healthcare teams is of critical importance. The home care process has been facilitated by changes in disease trends and developments in biomedical and home-use technical equipment; furthermore, children requiring high and low technology are classified into four distinct groups based on their needs. However, technical procedures such as aspiration and catheter replacement, along with device alarms, can lead to anxiety, fear of failure, and social isolation among family caregivers. Therefore, prior to discharge, evaluating the home environment, providing families with comprehensive training on issues such as basic life support, respiration, and enteral nutrition, and supporting them through home visits are required. Consequently, home care for children with complex needs reduces the risk of infection, presenting a more advantageous and economic alternative to hospital care in terms of healthcare financing, while also supporting children's emotional and social needs.
Referanslar
Ayar, G., Şahin, Ş., Uysal Yazıcı, M., Gündüz, R.C., Yakut, H.İ., Demirel, F. Çocuk Hastalarda Evde Bakım Hizmetlerinin Değerlendirilmesi. Türkiye Çocuk Hastalıkları Dergisi, 2015; 1: 12-17.
Klein, D.B., Laugesen, M.J., Liu, N. (2013). The patient-centered medical home: A future standard for American Health Care? Public Administration Review, 73/1,82-92.Alıntı: Yağar, F. Türkiye’de Evde Bakım Hizmetlerine İlişkin Hasta Beklentilerinin Doküman Analizi Yöntemi ile İncelenmesi. Pamukkale Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2022; 48, 203-214.
Johnson, C.P., Kastner, T.A. American Academy of Pediatrics Committee/Section on Children with Disabilities. Helping families raise children with special health care needs at home. Pediatrics, 2005;115:507-511.
Cohen, M.H., Martinson, I.M. ( 2002). Home Care Of Children. Martinson, I.M., Widmer, A.G., Potillo, C.J.(Ed.), Home Health Care Nursing içinde (s.230-232). Philadelphia, London, New York, St.Louis, Sydney, Toronto, An İmprint of Elsevier Science.
Didişen, N.A., Özdemir, H.N.Ç., Keskin, E. Teknolojiye Bağımlı Çocuk ve Evde Bakım. J Pediatr Emerg Intensive Care Med., 2017; 4:123-129.
Çadırcı, D., Kepenek, E., Örenler, M., Dağlıoğlu, E.B.Y., Güzelçiçek, A. Çocuk hastalara verilen evde bakım hizmetlerinin değerlendirilmesi. Konuralp Tıp Dergisi, 2019;11(3): 377-383.
Kaya, S., Muslu, G.K., Manav, G. Türkiye’de Pediatri Kliniklerinde Yapılan ve Aile Merkezli Bakım Anlayışını Kapsayan Çalışmaların Gözden Geçirilmesi. BAUN Sağlık Bil. Dergisi, 2020; 9(3):205-214.
Esenay, F.İ., Sezer, T.A., Kurşun, Ş., Gedik, G.G. Perkütan endoskopik gastrostomili çocuğun ailesinin evde bakımda yaşadığı sorunlar. J Curr Pediatr. 2016;14:110-5.
O'Brien, M.E., Wegner, C.B. Rearing the child who is technology dependent: perceptions of parents and home care nurses. J Spec Pediatr Nursing., 2002;7:7-15.
Jackson, J.M., Radulovic, A., Nageswaran, S. Managing medical equipment used by technology-dependent children: evaluation of an ınstructional tool for pediatric residents and medical students. Clin Pediatr (Phila)., 2012;51:770-7.
Toly, V.B., Blanchette, J.E., Musil. C.M., Zauszniewski, J.A.. Journaling as reinforcement for the resourcefulness training intervention in mothers of technology-dependent children. Appl Nurs Res., 2016;32:269-74.
Toly, V.B., Musil, C.M., Zauszniewski, J.A. Resourcefulness training intervention: a promising approach to improve mental health of mothers with technology-dependent children. Appl Nurs Res., 2014;27:87-90.
Mendes, M.A. Parents’ descriptions of ideal home nursing care for their technology- dependent children. Pediatric Nursing, 2013;39:91-6
İncesu, E., Yüzüak, Z., Tombul, C., Arıkan, M., Pabuçcu, H. Evde Sağlık Hizmetlerine Erişilebilirlik: Konya Seydişehir Devlet Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Biriminden Hizmet Alan Hastaların Hizmete Erişebilirlikleri. 4. Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi, 2012:1-11.
Oğuz, S., Tuygun, N., Karacan, C.D. Türkiye genelinde yaşanan elektrik kesintisinin evde teknolojiye bağımlı çocuklara etkisi: Çocuk acil deneyimi. J Pediatr Emerg Intensive Care Med., 2016;3:165-166.
Öztop, H., Şener, A., Güven, S. Evde bakımın yaşlı ve aile açısından olumlu ve olumsuz yönleri. Yaşlı Sorunları Araştırma Dergisi, 2008;(1):39-49.
Parab, C.S., Cooper, C., Woolfenden, S. et al. Specialist home-based nursing services for children with acute and chronic illnesses. Cochrane Database Syst Rev., 2013;6; CD004383.
Düzkaya, D.S., Bozkurt, G., Yakut, T. Yoğun Bakımdan Taburcu Olan Tıbbi Teknolojiye Bağımlı Çocuklara Verilen Evde Bakım Hizmetlerinin Değerlendirilmesi. HSP. 2017;4:204-11.
Harputluoğlu, N., Çelik, T., Karaarslan, U., Uysal, S. Çocuklarda Evde Sağlık Hizmetleri ile Çocuk Palyatif Bakım ünitesinin birlikte çalışmasının önemi. J Pediatr Emerg Intensive Care Med., 2021; 8:83-87.
Danış, M.Z. Toplum temelli bakım anlayışı ve sosyal hizmetler. Türkiye örneğinde bir bakım model önerisi. Türk Geriatri Dergisi. 2008;11:94-105.
