Aile Planlaması ve Yöntemlerine Yönelik Uygulamalar
Özet
Aile planlaması, ailelerin istedikleri zamanda ve sayıda çocuk sahibi olmalarını sağlarken, aynı zamanda cinsel yolla bulaşan enfeksiyonları ve çeşitli jinekolojik rahatsızlıkları önlemede kritik bir rol oynar. Bu süreçte sunulan danışmanlık hizmetleri, bireylerin ihtiyaçlarına uygun, açık ve net bilgiler vererek doğru yöntem seçimini desteklemeyi amaçlar. Doğum kontrol yöntemleri "etkin" ve "etkisi sınırlı" olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Enjeksiyonlar, subdermal implantlar, vajinal halkalar, hormonal haplar ve bariyer yöntemleri gibi modern ve etkin uygulamalar yüksek koruyuculuk oranlarına sahipken; takvim, bazal vücut ısısı, servikal mukus ve emzirme dönemi uygulamaları (LAM) gibi doğal yöntemlerin etkililiği daha sınırlıdır. Ayrıca, korunmasız ilişkiler sonrasında hamileliği önlemek amacıyla hormonal ilaçlar veya rahim içi araçlar (RİA) vasıtasıyla acil kontrasepsiyona başvurulabilir. Korunma stratejilerinin etkinliği doğrudan doğru kurulacak danışmanlık ilişkisine ve yöntemlerin kurallara uygun biçimde titizlikle uygulanmasına bağlıdır.
Family planning enables families to have children at their desired time and in their preferred number, while also playing a critical role in preventing sexually transmitted infections and various gynecological disorders. Counseling services provided during this process aim to support the correct choice of contraception by offering clear, precise, and practical information tailored to individual needs. Birth control methods are categorized into two main groups as effective and limited-efficiency methods. Modern and effective applications such as injections, subdermal implants, vaginal rings, hormonal pills, and barrier methods offer high protection rates, whereas natural methods like the calendar method, basal body temperature, cervical mucus, and lactational amenorrhea method (LAM) possess more restricted efficacy. Additionally, emergency contraception can be utilized via hormonal options or intrauterine devices (IUDs) within the first 72 hours following unprotected intercourse to prevent implantation. Ultimately, the success of these prevention strategies directly depends on establishing a trustworthy counseling relationship and ensuring that the selected methods are meticulously applied in full accordance with their operational rules.
Referanslar
WHO, World report on disability, 2011. http://www.who.int/disabilities/ world_report/2011/report.pdf [Accessed: 19th June 2022]
WHO. Disability - Draft WHO global disability action plan 2014–2021: Better health for all people with disability - Report by the Secretariat. Sixty-Seventh World Health Assembly, A67/16; 2014. http://www.who. int/disabilities/actionplan/en/ [Accessed: 19th June 2022]
Taşkın L. Aile Planlaması. Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği içinde. Genişletilmiş XIII. Baskı Ankara: Özyurt Matbaacılık;2016. p.623-646.
Ergün A. Kontrasepsiyon ve aile planlaması. Kadın Hastalıkları ve Doğum Ders Kitabı içinde. Pabucçu R. (Ed). Ankara: Gata Basımevi; 2002. p. 122-140.
Memmel L, Gilliam M. Kontrasepsiyon. Danfordths Obstetrik ve Jinekoloji içinde. Ayhan A (Çev. Ed). 10. Baskı. Ankara: Güneş Tıp Kitabevi; 2010. P. 567-585
Coşkun A. Aile Planlaması ve İnfertilite. Kadın Sağlığı ve hastalıkları Hemşireliği El Kitabı içinde. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları; 2012. p.350-384
Aksu H. Kontraseptif Yöntemler. Kadın Sağlığı içinde. Şirin A, Kavlak O (Ed). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi; 2016. p. 185-205
Akın A. Aile Planlaması. Temel Kadın Hasatlıkları ve Doğum Bilgisi içinde. Ayhan A, Durukan T,Günalp S, Gürgan T, Önderoğlu LS, Yaralı H, Yüce K (Eds). Ankara: Güneş Tıp Kitabevi;2008. p.109-134
James DC. Postpartum Care. In Perinatal Nursing. Simpson KR, Creehan PA (Eds). United States: Lippincott Williams&Wilkins; 2007. p. 473-526.
MacKay T. Jinekolojik bozukluklar. 2010 Güncel Tıbbi Tanı ve Tedavi. Müftüoğlu E. (Ed). Adana: Nobel Kitabevi;2010. p.674-704.
Tucker R, Platt M.. Obstetrik ve Jinekolojik Aciller ve Tecavüz. Güncel Tanı ve Tedavi Acil Tıp içinde. Satar S, Güneysel Ö, Bektaş F (Çev. Eds). 7. Baskı. Çukurova: Nobel Tıp Kitabevi; 2012. p.648-670
Coşkun A. Diğer Klinik Alan Uygulamaları. Kadın Sağlığı ve hastalıkları Hemşireliği Öğrenim Rehberi içinde. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi; 2016. p.313-419.