Evde Acil Bakım Yönetimi

Yazarlar

Fadime Öztan

Özet

Evde acil bakım yönetimi, ani hastalık, kaza ve olağandışı durumlarda hayatta kalma şansını artırmak ve komplikasyonları önlemek amacıyla kritik öneme sahiptir. Acil durum, ilk yardım ve acil bakım kavramları farklı müdahale düzeylerini tanımlar; acil bakım eğitimli sağlık personeli tarafından tıbbi malzeme kullanılarak gerçekleştirilir. Yönetim süreci; olay yerinin güvenliği ve hasta sayısının değerlendirilmesiyle başlar. Ardından hayati tehlikeleri önlemek amacıyla "A B C D E" yaklaşımıyla (Havayolu, Solunum, Dolaşım, Bilinç ve Vücut kontrolü) birincil değerlendirme yapılır. İkincil değerlendirmede ise baştan ayağa fizik muayene gerçekleştirilir, vital parametreler takip edilir ve "S-AMPLE" yöntemiyle hastanın ayrıntılı tıbbi öyküsü alınır. Son aşamada ise elde edilen veriler doğrultusunda olay yerinde uygun acil bakım uygulanır. Eğer hastada solunum ve dolaşım durmuşsa, derhal Erişkin Temel Yaşam Desteği basamaklarına geçilerek 30 göğüs kompresyonu ve 2 suni solunum (30:2) olacak şekilde kalp masajı ve yapay solunum uygulanır; bu işleme sağlık ekibi gelene kadar kesintisiz devam edilir.

Emergency care management at home is of critical importance to increase the chances of survival and prevent complications in cases of sudden illness, accidents, and extraordinary situations. The concepts of emergency, first aid, and emergency care define different levels of intervention; emergency care is performed by trained healthcare personnel using medical equipment. The management process begins with the assessment of the scene safety and the number of patients. Then, a primary assessment is conducted using the "A B C D E" approach (Airway, Breathing, Circulation, Disability, and Exposure) to prevent life-threatening conditions. In the secondary assessment, a head-to-toe physical examination is performed, vital parameters are monitored, and a detailed medical history of the patient is obtained using the "S-AMPLE" method. In the final stage, appropriate emergency care is applied at the scene in line with the collected data. If the patient's breathing and circulation have stopped, Adult Basic Life Support steps are initiated immediately, and cardiopulmonary resuscitation is applied as 30 chest compressions and 2 rescue breaths (30:2), which is continued uninterruptedly until the medical team arrives.

Referanslar

T.C. Milli Eğitim Bakanlığı (2011). Acil sağlık hizmetlerinin yapısı. (13/09/2022 tarihinde http://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/Acil%20Sa%C4%9Fl%C4%B1k%20Hizmetlerinin%20Yap%C4%B1s%C4%B1.pdf adresinden ulaşılmıştır).

Aslan Ş, Güzel Ş, 2018. Türkiye'deki hastane öncesi acil sağlık hizmetleri, Journal of Social And Humanities Sciences Research, 2018; 5(31): 4995-5002.

Resmi Gazete (2021). Afetlerde ve acil durumlarda sağlık hizmetleri yönetmeliği. (19/08/2022 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/05/20210525-3.htm adresinden ulaşılmıştır).

T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü (2022). Genel ilk yardım bilgileri. (19/08/2022 tarihinde https://acilafet.saglik.gov.tr/TR-84260/genel-ilk-yardim-bilgileri.html adresinden ulaşılmıştır).

Olgun, N., Eti Aslan, F. (2015). Evde Acil Bakım Yönetimi. Kuğuoğlu, S., Demirbağ, BC (Ed.), Aile Temelli Sağlık Yaklaşımı içinde (399-406). Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi

World Health Organization and the International Committee of the Red Cross (2018). WHO-ICRC basic emergency care: approach to the acutely ill and injured. (13/09/2022 tarihinde https://www.who.int/publications/i/item/basic-emergency-care-approach-to-the-acutely-ill-and-injured adresinden ulaşılmıştır).

T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. (2015). Sağlık çalışanları temel eğitim kitabı katılımcı rehberi. Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayın No: 952, Sistem Ofset

Sucu Dağ, G., Altun Uğraş, G. (2020). Acil ve Kritik Bakım Hemşireliğinde Sık Karşılaşılan Sorunlar. Çelik, S., Usta Yeşilbakan, Ö (Ed.), Dahili ve Cerrahi hastalıklar Hemşireliği- Medical-Surgical Nursing içinde (565-626). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık

Ekşi, A. (2020).Olay Yerinin ve Hastanın Değerlendirilmesi. Ekşi, A (Ed.), Hastane Öncesi Acil Bakım Paramedikler İçin Hasta Bakımı I-II-III içinde (1-19). İstanbul: Ema Tıp Kitabevi

Kayaaltı, S. (2018). Glasgow koma skala skoru yerine motor cevap bileşeninin tek başına kullanımı. 2. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Sempozyumu, 8 Aralık, Ankara.

T.C. Milli Eğitim Bakanlığı (2016). Evde bakım hizmetleri, (13/09/2022 tarihinde http://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller/Evde%20Bak%C4%B1m%20Hizmetleri.pdf adresinden ulaşılmıştır).

Olasveengen TM, Semeraro F, Ristagno G, et al. 2021, European resuscitation council guidelines 2021: basic life support, Resuscitation. 2021;161: 98-114. doi.org/10.1016/j.resuscitation.2021.02.009.

Gelecek

9 Ocak 2023

Lisans

Lisans