Zihinsel Dayanıklılık ve Tenis
Özet
Bu çalışma, egzersiz ve spor psikolojisinde güncel ve önemli bir kavram olan zihinsel dayanıklılığın spordaki ve özellikle tenis branşındaki rolünü incelemektedir. Sporcuların başarısında temel psikolojik faktör olarak kabul edilen zihinsel dayanıklılık; bireyin baskı altında odaklanmasını kaybetmeden hedeflerine ulaşabilme, ortaya çıkan stresle baş edebilme ve rakiplerine oranla daha üstün performans sergileme becerisidir. Zihinsel dayanıklılığın yapısını açıklamak amacıyla Kelly'nin Kişilik Yapı Teorisi, Gucciardi ve Gordon'ın zihinsel dayanıklılık modeli, Cattell'in Kişilik Faktör Analizi, Kobasa'nın Sağlam Kişilik Kuramı ve Clough ile arkadaşlarının geliştirdiği 4C modeli (Kontrol, Mücadele, Bağlılık, Güven) gibi çeşitli kişilik kuramlarından yararlanılmıştır. Zihinsel dayanıklılığa sahip sporcular yüksek özgüvene, sarsılmaz bir inanca, güçlü içsel motivasyona, aksiliklerin ardından hızla toparlanma ve yarışma baskısından keyif alma özelliklerine sahiptir. Sporcuların bu seviyelerini belirlemek amacıyla Spor Performans Envanteri ve Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği-48 gibi genel veya spora özgü çeşitli ölçekler kullanılmaktadır. %90 oranında zihinsel süreçlere dayandığı belirtilen teniste zihinsel dayanıklılık; stresi azaltma, kriz anlarında pozitif düşünme ve odaklanmayı korumada kritik role sahiptir. Özellikle 15-16 yaşından itibaren tenis performansını etkileyen en belirleyici faktörlerden biri haline gelen bu yeteneğin, sporcuların ilk aşamalarında ölçülmesi gelecekteki başarılarını öngörmek açısından büyük bir önem taşımaktadır.
This study examines the role of mental toughness, a current and important concept in exercise and sport psychology, in sports and particularly in tennis. Considered the fundamental psychological factor in athletes' success, mental toughness is the ability of an individual to achieve goals without losing focus under pressure, cope with emerging stress, and perform superiorly compared to opponents. To explain the structure of mental toughness, various personality theories have been utilized, such as Kelly's Personal Construct Theory, Gucciardi and Gordon's mental toughness model, Cattell's Personality Factor Analysis, Kobasa's Hardiness Theory, and the 4C model (Control, Challenge, Commitment, Confidence) developed by Clough and colleagues. Mentally tough athletes possess high self-confidence, unshakeable belief, strong intrinsic motivation, the ability to recover quickly from setbacks, and enjoyment of competitive pressure. Various general or sport-specific scales, such as the Sports Performance Inventory and the Mental Toughness Scale-48, are used to determine these levels in athletes. In tennis, which is noted to be 90% mental, mental toughness plays a critical role in reducing stress, maintaining positive thinking during crises, and sustaining focus. Becoming one of the most decisive factors affecting tennis performance particularly after the age of 15-16, measuring this ability in the early stages of athletes' careers is of great importance for predicting future success.
Referanslar
Akman, D. (2019). Yetişkin Sporcuların İmgeleme, İçsel Konuşma Ve Stresle Başa Çıkma Biçimlerinin Zihinsel Dayanıklılık İle İlişkisinin İncelenmesi. M.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Altıntaş A. ve B. Koruç P. (2016). Sporda Zihinsel Dayanıklılık Envanteri’nin Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi (SZDE), Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe Journal of Sport Sciences, 27 (4), 162–171.
Bull, SJ., Shambrook, CJ., James, W., Brooks, JE. (2006). Towards and understanding of mental toughness in elite English cricketers. Journal of Applied Sport Psychology, 209-227.
Cattell, R. B. (1957). Personality and motivation structure and measurement. NY: World Book.
Crespo M., Miley D. (1998). Advanced Coaches Manual. International Tennis Federation. ITF Ltd; London [Google Scholar]
Crespo M. (2002). Tennis psychology: An overview and update. Newsletter of Society for Tennis Medicine and Science 5, 12.
Clough, P. J. Earle, K. ve Sewell, D. (2002). Mental Toughness: The Concept And İts Measurement. In I. Cockerill (Ed.). Solutions İn Sport Psychology, 32-43.
Crust L, Clough PJ. (2011). Developing Mental Toughness: from Research to Practice. Journal of Sport Psychology in Action, 2, 21-32. 12.
Crust L. (2008). A review and conceptual re- examination of mental toughness: Implications for future researchers. Personality and Individual Differences, 45, 576-583.
Connaughton, D., Wadey, R., Hanton, S., and Jones,G. (2008).The development and maintenance of mental toughness: perceptions of elite performers. J. Sports Sci. 26, 83–95. http://dx.doi.org/10.1080/02640410701310958
Connaughton, D., Hanton, S., and Jones, G. (2010). The development and maintenance of mental toughness in the world’s best performers. SportPsychol. 24, 168–193.
Cowden RG, Meyer-Weitz A and Oppong Asante K (2016). Mental Toughness in Competitive Tennis: Relationships with Resilience and Stress. Front. Psychol. 7:320. http://dx.doi.org/10.3389/fpsyg.2016.0032
Erbaş, M. K. (2005). Üst düzey basketbolcularda durumluk kaygı düzeyi ve performans ilişkisi. Dumlupınar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Kütahya.
Fernandez-Fernandez J, Mendez-Villanueva A, and Pluim B M. (2006). Intensity of tennis match play, Br J Sports Med, 40, 387–391.
Gucciardi, D. F., Gordon, S. and Dimmock, J. A. (2008). Towards an Understanding of Mental Toughness in Australian Football. Journal of Applied Sport Psychology. 20, 261-281.
Gucciardi DF. (2009). Do developmental differences in mental toughness exist between specialized and invested australian footballers? Personality and Individual Differences., 47,985-989.
Gucciardi, D. (2011). The relationship between developmental experiences and
mental toughnessin adolescent cricketers. J. SportExerc.Psychol. 33, 370–393.
Gucciardi DF, Hanton S, Gordon S, et al. (2015). The Concept of Mental Toughness: Tests of Dimensionality, Nomological Network, and Traitness. J Pers; 83(1), 26-44. http://dx.doi.org/10.1111/jopy.12079
Gülşen, D.B.A. (2017). Sporcularda Kendinle Konuşma ve Öz Yeterlilik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans tezi, Burdur.
Hardy L, Bell J, Beattie S. (2014). A neuropsychological model of mentally tough behavior. Journal of Personality, 82(1), 69-81.
Jackson, S., Thomas, P., Marsh, H., Smethurst, C. (2001). Relationships between flow, self-concept psychological skills, and performance. Journal of Applied Sport Psychology, 13, 129-153.
Jones G, Hanton S, Connaughton D. (2002). What is This Thing Called Mental Toughness? An Investigation of Elite Sport Performers. Journal of Applied Sport Psychology, 14, 205-18.
Jones G, Hanton, S, Connaughton D. (2007). A Framework of Mental Toughness in The World’s Best Performers. Sport Psychol, 21(2), 243-64. Doi: 10.1123/tsp.21.2.243 21.
Kelly, G. (1955). Principles of personal construct psychology. New York: Norton.
Kobasa SC. (1979). Stressful life events, personality, and health: an inquiry into hardiness. Journal of Personality and Social Psychology, 37(1),1.
Loehr JE. (1982). Athletic Excellence: Mental Toughness Training for Sports. Plume, New York. 25.
Middleton, S., Marsh, H., Martin, A., Richards, G., and Perry, C (2004). Developing the Mental Toughness Inventory (MTI). Self Research Centre Biannual Conference. Berlin.
Nergiz, S., Bayköse, N., & Yıldız, M. (2015). Kendinle Konuşma: Modern ve Halk Dansları Yapan Bireylerin Kendileriyle Konuşma Durumları. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 9.
Özdemir, S. (2022). Profesyonel Futbol Liglerinde Görev Alan Teknik Direktör Ve Antrenörlerin Duygusal Zekâları İle Zihinsel Dayanıklılık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, M.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Doktora Lisans Tezi, İstanbul.
Savaş, B. Ç., Karababa, B., ve Turan, M. (2022). Metaverse bilgi düzeyi: Beden eğitimi ve spor öğretmeni adayları üzerine bir incelenme. Int. Jour. Exer. Psyc., 4(1), 18-29.
Schönborn R. (1993) Players’ performance and development. International Tennis Federation Coaches Review 2, 1.
Sheard, M., Golby, J. and Van Wersch, A. (2009). Progress Towards Construct Validation of the Sports Mental Toughness Questionnaire. European Journal of Psychological Assessment. 25 (3), 186-193.
Thelwell, R., Weston, N. and Greenlees, I. (2005). Defining and Understanding Mental Toughness within Soccer. Journal of Applied Sport Psychology. 17(4), 326-332.
Yarayan Y. E; Yıldız A. B; Gülşen d. B. A. (2017). Elit Düzeyde Bireysel ve Takım Sporu Yapan Sporcuların Zihinsel Dayanıklılık Düzeylerinin Çeşitli Değişkenlere Göre İncelenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(58), 992-999.
Yardımcı A, Sadık R, Tezcan Kardaş N. (2017). Amerikan Futbolu Sporcularının Yalnızlık Düzeyleri ve Sporda Mental Dayanıklılık Düzeyleri Arasındaki İlişki. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(2), 79-90.
Yıldız, A. B., Gülşen, D. B. A., & Yılmaz, B. (2015). Sporcuların Optimal Performans Duygu Durumunun Yaşam Tatminleri Üzerindeki Etkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 9.
Yılmaz, A. (2021). International Journal of Mountaineering and Climbing, 4(2), 23-42.
Weinberg R.S. (1988) The mental advantage. Human Kinetics Publishers; Champaign II.
