Spor Yönetimi ve İnovasyon
Özet
Spor endüstrisi; bilet satışlarından lisanslı ürünlere, medya yayın haklarından tesis yönetimine kadar geniş bir yelpazeye yayılan multidisipliner ve küresel bir sektördür. Bu karmaşık yapıda sürdürülebilirliği sağlamak ve hızlı değişime ayak uydurabilmek için inovasyon hayati bir gerekliliktir. İnovasyon; sadece geçici bir yenilik olmayıp, yeni fikirlerin ekonomik ile toplumsal faydaya dönüştürülerek değer yaratılması sürecidir. Sporda inovasyon; ürün, hizmet, süreç, organizasyonel, pazarlama ve toplumsal boyutlarda kendisini gösterir. Örneğin, olimpiyatlarda kullanılan NFC teknolojili bileklikler ile basınca duyarlı çıkış takozları ürün inovasyonuna; Passo Lig kartı ile performans geliştirme yazılımları süreç inovasyonuna; dev organizasyonlardaki gönüllü çalışan kullanımı organizasyonel inovasyona; dijital platformlar üzerinden kişiselleştirilmiş ürün tasarımı imkânı sunulması ise pazarlama inovasyonuna örnek gösterilebilir. Türkiye'de spor yönetimi, ekonomisi ve eğitimi alanlarında da kayda değer uygulamalar mevcuttur. Federasyonların özerkleşmesi, sponsorluk yasası, kulüplerin şirketleşmesi, İddaa bahis sistemi ile üniversitelerdeki spor hukuku dersleri ve AR-GE birimleri bu dönüşümün somut örnekleridir. Sonuç olarak, sporun özünde yer alan rekabetçi ortamda kalıcı başarıya ulaşmak için inovasyonun Türk spor yönetiminde bir kurum kültürü olarak benimsenmesi ve etkin bir inovasyon yönetiminin uygulanması zorunludur.
The sports industry is a multidisciplinary and global sector extending across a wide spectrum from ticket sales and licensed merchandise to media broadcasting rights and facility management. In this complex structure, innovation is a vital necessity to ensure sustainability and keep pace with rapid change. Innovation is not merely a temporary novelty; it is a process of generating value by converting new ideas into economic and social benefits. Innovation in sports manifests itself in product, service, process, organizational, marketing, and social dimensions. For instance, NFC-enabled wristbands and pressure-sensitive starting blocks used in the Olympics represent product innovation; the Passo Lig card and performance enhancement software exemplify process innovation; the deployment of volunteer workers in mega-events illustrates organizational innovation; and offering personalized product design options via digital platforms highlights marketing innovation. Significant practices are also observed in Turkey across sports management, economics, and education. The autonomy of federations, the sponsorship law, the incorporation of sports clubs, the İddaa betting system, along with sports law courses and R&D units in universities, serve as concrete examples of this transformation. Consequently, to achieve sustainable success in the inherently competitive environment of sports, innovation must be adopted as an institutional culture within Turkish sports management, accompanied by effective innovation management practices.
Referanslar
Akşar,T.,(2005). Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi, Halka Arzı ve Kredilendirilmesi, Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi, İstanbul
Anonim, (2004). Sporda Kalite Sempozyumu, Kalite Derneği (Kalder), Nisan 2004, İstanbul
Aygen S. (2006). İşletmelerde Yenilik Yönetimi Sürecinde Örgüt Yapılarında ve Hizmet Tasarımlarında Yaşanan Dönüşümler: Antalya İli Beş Yıldızlı Konaklama İşletmelerinde Ampirik Bir Araştırma ve Hizmet Tasarımı Önerisi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, s:27. Konya.
Blair, R.D. (2012). Sports Economics, 1. Published, Cambridge University Press, p.17, New York.
Boone J,(2000). “Competitive Pressure: the Effects on Investments in Product and Process Innovation”,The RAND Journal of Economics, Vol: 31, Issue: 3, California, (2000). s.552.
Clark, K.B., Fujimoto T. (1991). Product Development Performance. Boston: Harvard Business School Press.
Cowell, D., Walker, S., Siciliano, J., Hess, P.W., (2007). Managing Sports Organizations ; Responsibility For Performance 2e, Elsevier Inc., USA, p.16-17.
Desbordes, M. (1997). “Le ski parabolique, ultime barrage contre la déferlante surf. L’évolution du ski: progrès technique ou conservatisme?”. Le Monde, 28/29 Décembre. France.
Devecioğlu, S., (2008), Spor Kulüplerinde İnovasyon Yönetimi, Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi, İstanbul.
Devecioğlu, S. ve Altıngül, O. (2011). Spor teknolojilerinde inovasyon. Editörler: Varol A, Varol Y, Çelik V, IATS, 11, 16-18.
Devecioğlu, S. Yıldırım, E. Altıngül, O. (2011). Spor yönetiminde inovasyon yaklaşımı. Verimlilik Dergisi (1), 97-112.
Elçi, Ş. (2006). İnovasyon; Kalkınmanın ve Rekabetin Anahtarı, Nova Medya Yayıncılık, Ankara
Fişek, K. (1998). Dünyada ve Türkiye’de Spor Yönetimi, Bağırgan Yayınevi, Ankara.
Fişek, K. (2005). Yönetim, Paragraf yayınevi, Ankara.
Gündoğdu, F. ve Sunay, H. (2012). İnovasyon ve Türk spor yönetiminde inovasyon uygulamaları. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 61-66.
Ġünsel A. Sarıdoğan E. (2009). “İktisat Denizinde Fırtına, Yaratıcı Yıkım ve İnovasyon Dalgaları”, Vira Dergisi, İstanbul sayfa:5.
Hauschildt, J. (2010). Innovations management. 5. Aufl. München: Franz Vahlen GmbH.
Heinemann, K. (2001). Die Technologisierung des Sports. Eine sozio ökonomische Analyse. Schorndorf.
Irlinger P., Louveau C. & Metoudi M. (1988). Les pratiques sportives des Français, INSEP.
İkizler C .(2000) . Sporda Sosyal Bilimler 1, 1. baskı, İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım, Sayfa: 153-168.
Kamien, M.I. ve Schwartz, N.L. (1982). Market Structure and Innovation. Cambrifge: Cambridge University Press.
Karakullukçu, Ö.F. (2008). Spor Yönetiminde Son Gelişmeler, www.bedenegitimi.gen.tr 12.
Kayıkçı, K. (2001). Yönetici Yetiştirme Sorunu, Milli Eğitim Dergisi, Sayı:150, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
Kracht, F. (2015). Event-Marketing zur Produkteinführung in der Sportindustrie, Bachelorarbeıt, Hochschule Mittweida.
Mcadams,R..Armstrong,G. (2001). A Symbiosis of quality and innovation in smes: A Multiple case study anaqlysis, managerial auditing journal, MCB University pres,vol: 395-396
McDonald, R. (2007). An investigation of innovation in nonprofit organizations: The role of organizational mission. Nonprofit and Voluntary/ Sector Quarterly. 36, 256-281.
Müller, D. (2008). Innovationen in der Sportindustrie (Doctoral dissertation, Diss., Eidgenössische Technische Hochschule ETH Zürich, Nr. 17630, 2008.
Ofner, T. (2015). Innovationsprozesse in Sportorganisationen - eine empirische Analyse im organisierten Sport“Magister der Naturwissenschaften, Magısterarbeit, Üniversitat Wien.
Oslo Klavuzu (2005). Yenilik Verilerinin Toplanması ve Uygulanması İçin İlkeler, 3. Baskı, OECD ve Eurostat Ortak Yayımı, Tübitak, Ankara.
Pitts, B.G., Stotlar, D.K.(2002). Fundamentals of sports marketing, 2nd Edition, Fitness Information Techbology Inc. P.1, USA.
Pleschak, F. & Sabisch, H. (1996). Innovationsmanagement. Stuttgart: Schäffer-Poeschel.
Pouquet, L. (1994). Le comportement des consommateurs d’articles de sport, Credoc, Novembre, France.
Schröer, C. (2016). Eye Tracking in der Sponsoring-Forschung. M. Dinkel, C. Schröer, P. Thalmeier, L. Brager & S. Ronft (Hrsg.), Eye Tracking in der Sport- und Veranstaltungsbranche: Themenheft der Sciamus - Sport und Management, (7) 7- 16. Germany.
Spor Şurası, (2008). Spor Teşkilatının Yeniden Yapılanması Komisyon Raporu, 26-28 Kasım 2008 GSGM Spor Şurası 2008 Kitabı, Ankara.
Sunay, H. (2021). Spor Yönetimi, Gazi Kitapevi, 4. Baskı, Ankara.
Şimşek, A. Devecioğlu, S. (2018). Spor endüstrisinde yeni teknolojilerin görünümü. Uluslararası Beden Eğitimi Spor Rekreasyon ve Dans Dergisi, 1,(1)20-36.
Talas C. (1999). Ekonomik Sistemler. 5. bs., İmge Kitapevi, s.31. Ankara.
Tortop, N., İsbir, E.G., Aykaç, B., Yayman, H., Özer, M.A. (2007). Yönetim Bilimi, Nobel yayın ve dağıtım, 7. Basım, Ankara.
Tosun-Tunç, G. ve Sevilmiş, A. (2019) Sporda inovasyon: Bir derleme çalışması. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 39-46.
Yetim, A., Şenel, Ö. (2001). Türkiye’de Spor Yönetici Yetiştirme Faaliyetleri Görünümü, Milli Eğitim Dergisi, Sayı:150, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, Ankara.
Zorba, E. (2007). Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bölümlerinin Programlarının İncelenmesi, 5. Ulusal Beden Eğitim ve Spor Öğretmenliği Sempozyumu, Adana.
http://www.bedenegitimi.gen.tr, Erişim 2010
http://www.kobigirisim.net/2018/03/inovasyon-turleri.html
https://btm.istanbul/blog/hizmet-inovasyonu-nedir-ornekleri-nelerdir?.
https://www.ticimax.com/blog/surec-inovasyonu-tanimi
https://www.passolig.com.tr/nedir
https://www.google.com/searchOrganizasyonel+inovasyon
https://www.google.com/searchPazarlama+inovasyonu
htpp://www.milliyet.com.tr, Erişim 2010
https://tr.wikipedia.org/wiki/iddaa.Erişim: Nisan 2022
http://www.bedenegitimi.gen.tr, Erişim 2010
https://www.mustafakaratas.org/haberler/guncel-spor-bilimleri-fakultesi-ve-besyo-sayilari
