Yeni Futbol Ekonomisi
Özet
Prof. Dr. Sebahattin Devecioglu tarafından kaleme alınan çalışmada, 1950’lerden bu yana akademik ilgi gören futbol ekonomisinin, günümüzün dijitalleşme ve küreselleşme süreçleriyle dönüştüğü "yeni ekonomi" görünümü kapsamlı bir şekilde incelenmektedir. Premier Lig gibi önde gelen organizasyonların yayın, sponsorluk, bilet ve ticari anlaşmalar sayesinde yakaladığı muazzam finansal büyüme vurgulanırken, Avrupa genelindeki kulüplerin karşı karşıya kaldığı borç yükleri, işletme zararları ve finansal sürdürülebilirlik risklerine dikkat çekilmektedir. FIFA ve UEFA gibi küresel yönetim organları; HatTrick altyapı programları, dijital veri tabanları, VAR, elektronik performans izleme sistemleri (EPTS) ve FIFA Player uygulaması gibi yenilikçi teknolojilerle futbolun yönetimsel ve operasyonel verimliliğini artırmaktadır. Bunun yanı sıra Metaverse, dijital varlıklar ve OTT platformu FIFA+ gibi yeni nesil dijital kanallar, futbolun metalaşmasını ve küresel izleyici kitlesiyle etkileşimini hızlandırmaktadır. Çalışmada ayrıca, FIFPRO’nun futbolcuların çalışma koşullarını korumayı amaçlayan adil sosyal sözleşme önerileri ile Birleşmiş Milletler’in "Hedefler için Futbol" girişimi ele alınarak, futbolun toplumsal eşitlik, insan hakları, iklim eylemi ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmadaki birleştirici rolü vurgulanmaktadır. Sonuç olarak futbol, geleneksel bir spor dalı olmanın ötesine geçerek teknoloji, finans ve küresel sorumluluklarla şekillenen devasa bir sektöre dönüşmüştür.
In the study authored by Prof. Dr. Sebahattin Devecioglu, the outlook of the "new economy", into which the football economy—having been a subject of academic interest since the 1950s—has transformed through contemporary processes of digitalization and globalization, is comprehensively examined. While highlighting the massive financial growth achieved by leading organizations such as the Premier League through broadcasting, sponsorship, ticketing, and commercial agreements, attention is drawn to the debt burdens, operating losses, and financial sustainability risks faced by clubs across Europe. Global governing bodies such as FIFA and UEFA enhance the administrative and operational efficiency of football through innovative technologies including HatTrick infrastructure programs, digital databases, VAR, Electronic Performance and Tracking Systems (EPTS), and the FIFA Player application. Furthermore, new-generation digital channels such as the Metaverse, digital assets, and the OTT platform FIFA+ accelerate the commodification of football and its engagement with a global audience. The study also addresses FIFPRO’s proposals for a fair social contract aimed at protecting players' working conditions alongside the United Nations' "Football for the Goals" initiative, emphasizing football's unifying role in achieving sustainable development goals, equality, human rights, and climate action. Ultimately, football has transcended being merely a traditional sport to become a massive global sector shaped by technology, finance, and global responsibilities.
Referanslar
Stephen Dobson, John Goddard, The Economics of Football, Cambridge University Press, UK, 2004.
Stefan Szymanski, Football Economics and Policy, Palgrave Macmillan, 2010.
Jack Reardon, Maria Alejandra Madi and Molly Scott Cato Introducing a New Economics, Pluto Press, 2018.
FCCI, Economics of Football Business Around The World, MarketSports, 2016. Deloitte, Annual Review of Football Finance 2022,
Erişim: https://www2.deloitte.com/uk/en/pages/sports-business-group/articles/annualreview-of-football-finance.html Erişim Tarihi : 01 Ekim 2022
Çaha, Ö. ,Spora Yaslanarak Bir Nefes Almak, Düşünen Siyaset, Sayı1, s.115-125, 1999
D.P.T.,Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı,"Beden Eğitimi, Spor ve İstanbul Olimpiyatları, Özel ihtisas Komisyon Raporu,s.8-29,DPTYayınları,Ankara, 2000.
Doğan,İ.,Türk Futbolunda Potansiyel İstanbul Ruhu ve Şiddet,Düşünen Siyaset,Aylık Düşünce Dergisi, yıl1,sayı2,s73-85,Mart, 1999.
Genç,D. A., Futbol Kulüplerinin Stratejik Yönetimi,Beşiktaş Örneği, s.83-84, Bağırgan, Yayınevi, Ankara, 1999.
Dorukkaya,Ş., Kıratlı,A., Türkiye de Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi, Halka açılması, Finansmanı ve Vergileme, s.35-60, Dünya yayıncılık, İstanbul, 1998.
Devecioğlu S. Futbolda Değişim Dönüşüm Zamanı, Erişim:https://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/genel/125-sebahattin-devecioglu/5139-2021-02-04-13-57-12.html, Erişim Tarihi:4 Şubat 2021.
France24. Fifa Heads for Record Seven Billion Dollar Revenues, Erişim:https://www.france24.com/en/live-news/20220331-fifa-heads-for-record-seven-billion-dollar-revenues, Erişim Tarihi :16 Haziran 2022.
Sportspromedia, Fifa Finances 2021 Revenue, Erişim : https://www.sportspromedia.com/news/fifa-finances-2021-revenue/ Erişim Tarihi : 16 Haziran 2022.
UEFA, Greater Support for Football Development, Erişim:https://www.uefa.com/insideuefa/about-uefa/news/0275-151e813f4369-e676cc607001-1000--greater-support-for-football-development/, Erişim Tarihi: 16 Haziran 2022.
Devecioğlu S., FİFA’nın Futbolda İnovasyon Programı, Erişim:https://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/genel/125-sebahattin-devecioglu/5225-futbol-ve-inovasyon.html, Erişim Tarihi: 8 Mayıs 2021.
Devecioğlu S., Futbolun Metalaşması, Erişim:https://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/ekonomi/109-seahattin-devecioglu/5447-futbolun-metalamas.html, Erişim Tarihi: 20 Ocak 2022
Devecioğlu S., Futbolda Algoritma Uygulaması, Erişim:https://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/genel/125-sebahattin-devecioglu/5658-futbolda-algoritma-uygulamas.html, Erişim Tarihi: 8 Ekim 2022
Devecioğlu S., Futbolun Yeni Medyası FIFA Erişim:https://+, futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/genel/125-sebahattin-devecioglu/5531-futbolun-yeni-medyas-fifa-.html Erişim Tarihi 20 Nisan 2022.
Devecioğlu S., Futbolun Finansman Riskleri, Erişim:https://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/genel/125-sebahattin-devecioglu/5556-futbolafinansman-futbol-ve-finans-futbolaekonomi.html, Erişim Tarihi: 19 Mayıs 2022
Devecioğlu S., Futbolda Geleceğimizi ŞekillendirmekErişim:https://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/genel/125-sebahattin-devecioglu/5195-3, Erişim Tarihi : Nisan 2021.
Devecioğlu S., Futbolun Küresel Hedefleri, Erişim:https://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/genel/125-sebahattin-devecioglu/5630-2022-08-22-16-50-12.html, Erişim Tarihi: 22 Ağustos 2022.