Yaşlı Bireylerin Denge Düzeylerinin İncelenmesi
Özet
Bu çalışmada, 65 yaş ve üzeri 101 yaşlı bireyin (50 kadın, 51 erkek) denge düzeyleri ve düşme riskleri 5 soruluk Kişisel Bilgi Formu ve Berg Denge Ölçeği (BDÖ) kullanılarak incelenmiştir. Katılımcıların genel denge puanı ortalaması 42,34 ± 10,78 olarak hesaplanmıştır. Yaş ilerledikçe denge puanlarında bir düşüş gözlense de yaşın genel denge üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0,061); ancak yaş faktörü kadınlarda dengeyi olumsuz etkilerken (p=0,029), erkeklerde anlamlı bir değişim oluşturmamıştır. Cinsiyetler arası karşılaştırmada, erkeklerin denge puanlarının (50,20 ± 4,67; düşük düşme riski) kadınlara göre (34,32 ± 9,23; orta düşme riski) belirgin şekilde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,001). Spor geçmişinin erkeklerde dengeyi anlamlı düzeyde olumlu etkilediği (p=0,05), kadınlarda ise puanları artırmakla birlikte istatistiksel anlamlılık sağlamadığı görülmüştür. Kronik hastalıkların denge üzerinde anlamlı etkisi olduğu tespit edilmiş (p<0,001); her iki cinsiyette de en yüksek denge puanları astım hastalarında, en düşük puanlar ise sinir sistemi hastalığı olanlarda ölçülmüştür. Vücut ağırlığının denge puanlarına etkisi ise anlamlı bulunmamıştır (p=0,268). Sonuç olarak; cinsiyet, egzersiz geçmişi ve kronik rahatsızlıklar yaşlılarda denge performansını etkileyen ana unsurlardır ve özellikle kadınlar ile nörolojik hastaların düşme riskine karşı desteklenmesi gerekmektedir.
This cross-sectional study examined the balance levels and fall risks of 101 elderly individuals (50 females, 51 males) aged 65 and over using a 5-item Personal Information Form and the Berg Balance Scale (BBS). The overall mean balance score of the participants was calculated as 42.34 ± 10.78. Although a decline in balance scores was observed with advancing age, the effect of age on overall balance was not statistically significant (p=0.061); however, age negatively affected balance in females (p=0.029), whereas it caused no significant change in males. In gender comparisons, male participants exhibited significantly higher balance scores (50.20 ± 4.67; low fall risk) than female participants (34.32 ± 9.23; moderate fall risk) (p<0.001). A history of sports participation positively influenced balance in males (p=0.05), while it increased balance scores in females without reaching statistical significance. Chronic diseases significantly affected balance performance (p<0.001); the highest balance scores in both genders were observed in asthma patients, whereas the lowest scores were found in individuals with nervous system diseases. Body weight had no statistically significant effect on balance scores (p=0.268). In conclusion, gender, exercise history, and chronic conditions are key factors influencing balance in older adults, highlighting the need for targeted protective interventions, particularly for elderly women and individuals with neurological disorders, to reduce fall risks.
Referanslar
Aslan, M. (2019). Farklı yaş gruplarında propriosepsiyonun denge üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Trakya Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
Berg, K,. Wood-Dauphinee S., Williams JI. and Maki., B. (1992). Measuring balance in the elderly: validation of an instrument. Can. J. Pub. Health 1992; 2: 7-11
Butler, AA., Menant, JC., Tiedemann, AC. and Lord, SR. (2009). Age and gender differences in seven tests of functional mobility. J Neuroeng Rehabil 2009;6:31.
Buatois, S., Gueguen, R., Gauchard, GC., Benetos, A., and Perrin, PP. (2006). Posturography and risk of recurrent falls in healthy non-institutionalized persons aged over 65. Gerontology 2006;52:345- 352.
Ceceli, E., Kocaoğlu, S., Güven, D., Okumuş, M., Gökoğlu, F. ve Yorgancıoğlu, R. (2007). Geriatrik hastalarda denge, yaş ve fonksiyonel durum ilişkisi. Turk J Geriatr 2007;10:169-72.
Clark, GS. ve Siebens, HC. (2007). Geriatrik rehabilitasyon (çeviri: Özgüçlü, E, Kutsal YG.). Arasıl, T. (Editor). Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon ilkeler ve Uygulamalar.Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri; 2007:1531-60.
Covington, DL., Maxwell, JG., and Clancy, TV. (1993). Hospital resources used to treat the injured elderly at North Carolina trauma centers. J Am Geriatr Soc 1993;41:847-52
Değer, T.B. (2017). Yaşlılarda denge bozukluğunun sıklığı, biyolojik-sosyal nedenleri ve düşme riskindeki rolü. Doktora tezi, Ege Üniversitesi.
Dirican, R. (1993). Yaşlılar ve sağlık sorunları. Dirican R, Bilgel N. (Editörler). Halk Sağlığında 2. Baskı. Bursa: Uludağ Üniversitesi Basımevi; 1993. s.453-63.
Downs, S., Marquez, J., and Chiarelli, P. (2014). Normative scores on the Berg Balance Scale decline after age 70 years in healthy community-dwelling people: a systematic review. Journal of physiotherapy, 60(2), 85-89.
Dutil, M., Handrigan, GA., Corbeil, P., Cantin, V., Simoneau, M., and Teasdale, N. (2013). The Impact Of Obesity On Balance Control In Community-Dwelling Older Women. Age 2013;35(3):883-90.
Felsenthal, G., Ference, TS. and Young, MA. (2001). Aging of organ systems. Gonzales EG,Myers SA, Edelstein JE, Lieberman JS, Downey JA (Ed): Downey and Darling’s Physiological Basis of Rehabilitation Medicine . 3. Bask›. Butterwoth Heinemann Boston, 2001;561-77
Gemalmaz, A. ve Dişcigil, G. (2004). Başak O. Huzurevi sakinlerinin yürüme ve denge durumlarının değerlendirilmesi. Turk J Geriatr 7:41-4.
Greve, J., Alonso, A., Bordini, AC. and Camanho, GL. (2007). Correlation Between Body Mass Index And Postural Balance. Clinics 2007;62(6):717-20.
Guralnik, J. M., LaCroix, A. Z., Abbott, R. D., Berkman, L. F., Satterfield, S., Evans, D. A., and Wallace, R. B. (1993). Maintaining mobility in late life. I. Demographic characteristics and chronic conditions. American journal of Epidemiology, 137(8), 845-857.
Horak, FB. (2006). Postural orientation and equilibrium: what do we need toknow about neural control of balance to prevent falls? Age Ageing 2006;35(2):7–11.
Iverson, BD., Gossman, MR., Shaddeau, SA. and Turner, ME. (1990). Balance Performance, Force Production And Activity Levels In Noninstutionalized Men 60 To 90 Years Of Age. Phys Ther 1990; 70: 348-55.
Kalınkara, V. (2011). Temel Gerontoloji Yaşlılık Bilimi. Nobel Yayınları Ankara 2011;s:3
Karataş, GK. and Maral, I. (2001). Ankara-Gölbaşı ilçesinde geriatrik popülasyonda 6 aylık dönemde düşme sıklığı ve düşme için risk faktörleri. Turk J Geriatr 2001;4(4):152-58.
Kornetti, DL., Fritz, SL., Chiu, Y-P., Light, KE. and Velozo, CA. (2004). Rating scale analysis of the Berg Balance Scale. Arch Phys Med Rehabil 2004; 85: 1128-35.
Lin, HW. and Bhattacharyya, N. (2012). Balance disorders in the elderly: epidemi-ology and functional impact. Laryngoscope 2012;122(8):1858–61.
Mancini, M. and Horak, FB. (2010). The relevance of clinical balance assess-ment tools to differentiate balance deficits. Eur J Phys Rehabil Med, 46(2):239–48.
Mengi, G. and Çavdaroğlu B. (2011). Bor Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesine başvuran yaşlılarda denge ve yürüme performansı. FTR Bil Dergisi, 14:39-4.
Mengi, G., Özyemişçi, TÖ. and Taş, N. (2010). Yaşlılarda denge, kas kuvveti ve çift görevlendirme. Turk J Geriatr 2010;13(3)178-84.
Pekcan, H. (2000). Yaşlılık. Antropoloji ve Yaşlılık(Vedia Emiroğlu’na Armağan) içinde, ed: G. Erkan, V. Işıkhan. H.Ü. Sosyal Hizmetler Yüksekokulu Yayını. Ankara, 2000
Soyuer, F., Şenol, V., ve Elmalı, F. (2012). Huzurevinde kalan 65 yaş ve üstündeki bireylerin, fiziksel aktivite, denge ve mobilite fonksiyonları. Cep, 542(235), 40-62.
Swanenburg, J., de Bruin, ED., Uebelhart, D. and Mulder, T. (2010). Falls prediction in elderly people: a 1-year prospective study. Gait Posture 2010;31:317-21.
Shkuratova, N., Morris, M. E., and Huxham, F. (2004). Effects of age on balance control during walking. Archives of physical medicine and rehabilitation, 85(4), 582-588.
Steffen, T. M., Hacker, T. A., and Mollinger, L. (2002). Age-and gender-related test performance in community-dwelling elderly people: Six-Minute Walk Test, Berg Balance Scale, Timed Up & Go Test, and gait speeds. Physical therapy, 82(2), 128-137.
Stevens, KN., Lang, IA., Guralnik, JM. and Melzer, D. (2008). Epidemiology of bal-ance and dizziness in a national population: findings from the EnglishLongitudinal Study of Ageing. Age Ageing 2008;37(3):300–5.
Onat, ŞŞ., Delialioğlu, SÜ. ve Özel, S. (2014). Geriatrik popülasyonda dengenin fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi ile ilişkisi, Türk Fiz Tıp Rehab Dergisi, 2014;60:147-54.
Özdemir, O., ve Kutsal Gökçe, Y. (2009). Fall risk assessment of elderly by using posturography. Türk Geriatri Dergisi, 12(4), 177-180.
Toraman, A. ve Ün, YN. (2010). Düşme ile ilişkili ve ilişkisiz hastalığı olan yaşlı bireylerde düşme riski ve fiziksel uygunluk. Turkish Journal of Geriatrics 2010; 13(2): 105-110
Young, WR. and Mark, WA. (2015). How fear of falling can increase fall-risk in older adults: applying psychological theory to practical observations. Gait Posture 2015;41(1):7–12.
