Dolaşım Bozuklukları

Yazarlar

Bilge Bal Özkaptan

Özet

Dolaşım sistemi, hücrelerin ihtiyaç duyduğu oksijen ve besinleri taşıyarak, atıkları uzaklaştırarak ve vücut ısısı ile sıvı-elektrolit dengesini düzenleyerek homeostazisi korur. Vücut sıvıları hücre içi ve hücre dışı olarak dağılır; bu sıvılar ile elektrolitlerin dengesi hidrostastik ve onkotik basınçlar arasındaki filtrasyon mekanizmasıyla sağlanır. Ayrıca solunum ve üriner sistemler, tampon mekanizmalarıyla kanın pH düzeyini dar bir aralıkta tutarak asit-baz dengesini korur. Bu mekanizmaların bozulması çeşitli dolaşım bozukluklarına yol açar. Hücreler arası boşlukta aşırı sıvı birikmesiyle oluşan ödem; kalp, böbrek veya karaciğer yetmezliği gibi durumlarda sistemik olarak gelişebilir. Vücuttan aşırı sıvı kaybedilmesi ise dehidratasyona neden olur. Kan pH'ının ve bikarbonat düzeylerinin değişmesiyle metabolik veya solunumsal asidoz ve alkaloz tabloları ortaya çıkar. Dokulardaki kan hacminin lokal artışı hiperemi veya konjesyon olarak adlandırılırken, kanın damar dışına çıkması hemorajiye yol açar ve ani büyük kan kayıpları şok tablosunu tetikler. Şok; yetersiz doku perfüzyonu ve hücresel ölümle sonuçlanabilen acil bir durumdur. Dolaşımda kanın pıhtılaşması olan tromboz ve bu pıhtıların koparak damarları tıkamasıyla oluşan emboli, dokularda iskemiye ve koagülatif tipte doku nekrozu olan infarktüse yol açar.

The circulatory system maintains homeostasis by transporting oxygen and nutrients required by cells, removing waste, and regulating body temperature and fluid-electrolyte balance. Body fluids are distributed intracellularly and extracellularly; the balance of these fluids and electrolytes is maintained by the filtration mechanism between hydrostatic and oncotic pressures. Additionally, the respiratory and urinary systems preserve acid-base balance by keeping blood pH within a narrow range via buffer mechanisms. Disruption of these mechanisms leads to various circulatory disorders. Edema, caused by excessive fluid accumulation in interstitial spaces, can develop systemically in conditions like heart, kidney, or liver failure. Excessive fluid loss from the body results in dehydration. Alterations in blood pH and bicarbonate levels lead to metabolic or respiratory acidosis and alkalosis. A localized increase in blood volume within tissues is termed hyperemia or congestion, while the escape of blood outside vessels causes hemorrhage, and sudden major blood loss triggers shock. Shock is an emergency resulting in inadequate tissue perfusion and cellular death. Thrombosis, the clotting of blood in circulation, and embolism, caused by these clots breaking off and occluding vessels, lead to ischemia in tissues and infarction, which is a process of coagulative tissue necrosis.

Referanslar

Akdemir, N., Birol, L. (2010). İç Hastalıkları ve Hemşirelik Bakımı. 3. Baskı, Sistem Ofset, Ankara.

Brunner, L.S., Smeltzer, S.C. (2008). Brunner & Suddarth's Textbook of Medical-Surgical Nursing. Lippincott Williams & Wilkins, Philadelphia.

Copstead-Kirkhorn, L.E.C., & Banasik, J.L. (2012). Pathophysiology-E-Book. Elsevier Health Sciences.

Durna, Z. (2012). Kronik Hastalıklar ve Bakım, Nobel Tıp Kitabevleri, İstanbul.

Karadakovan, A., Aslan, F.E. (2011). Dahili ve Cerrahi Hastalıklarda Bakım, Geliştirilmiş 2. Baskı, Nobel Kitabevi, Adana.

Kumar, V., Abbas, A.K., & Aster, J.C. (2017). Robbins basic pathology e-book. Elsevier Health Sciences.

McCance, K.L., & Huether, S.E. (2018). Pathophysiology-E-book: the biologic basis for disease in adults and children. Elsevier Health Sciences.

Mohan, H. (2018). Textbook of pathology. Jaypee Brothers Medical Publishers.

Ovayolu, N., Ovayolu, Ö. (2017). (Edt). Temel İç Hastalıkları Hemşireliği ve Farklı Boyutlarıyla Kronik Hastalıklar, 2. Baskı, Çukurova Nobel Tıp Kitabevi, Adana.

Porth, C., & Gaspard, K.J. (2015). Essentials of pathophysiology: concepts of altered health states. Philedelphia: Wolters Kluwer.

VanMeter, K.C., & Hubert, R.J. (2022). Pathophysiology for the Health Professions E-Book. Elsevier Health Sciences.

Sayfalar

41-61

Gelecek

16 Ocak 2023

Lisans

Lisans